Theodori Palidensis, Narratio profectionis Godefridi

e CAPITULUM PRIMUM.Anno ab Incarnatione Domini Jesu Christi millesimo nonagesimo sexto, in mense martio, post concilium Alverninum, quod in mense octobri papa Urbanus tenuit, ex his, qui ituri erant Jerosolimam paratiores, iter sanctum carpere cœperunt, alii quidem mense aprili,sive julio, necuon augusto, seu septembri, aut oclobri, prout sump vel maio, aut junio, tuum opportunitas occurrit, subsecuti sunt Quo anno pax et ingens abundantia frumenti,B vini et olei per cuncta terrarum climata exuberavit, Deo nimirum disponente, ne panis ino t pia in via deficerent qui cum crucibus suis juxta ipsius praeceptum sequi eum elegerant Et quia dignum est principum nomina, in Christi nomine tunc peregrinantium, in memoriateneri, Hugonem Magnum, Philippi regis Francorum fratrem, propones, qui, primus he roum, mare transiens, apud Durachium urbem in Bulgaria cum suissed impru adlitavit; C denter cum raro agmine vadens, et usque ad imperatorem ibi ab ipsis civibus captus est, Constantinopolitanum ductus, ubi per aliquantum temporis non omnino liber moratus est Et post eum Boamundus Apuliensis, Roberti Wischardi filius, natione tamen Nortmannus, per eumdem tramitem cum exercitu suo meavit Porro Godefridus, regni Lothariensis dux, per Hungarorum patriam cum multa gente ivit; Raimundus, comes Provincialium, cum D Gothis et Wasconibus, episcopus quoque Podiensis, per Dalmatiam transierunt Petrus, heremita quidam, multis sibi adjunctis peditibus, sed paucis militibus, per Hungariam primitus perrexit, cujus gentis fuit satrapa Galterius, miles quidem optimus, qui postea inter Ni comediam et Nicaeam urbes, cum multis suis sodalibus, a Tureis occisus est Mense quoque octobri, Robertus, Nortmannus comes, filius Willehelmi, Anglorum regis, iter arripuit, col E lecto sibi exercitu magno de Nortmannis, et Brittannis, cum quo ivit Stephanus, et Anglis, comes nobilis Blesensis, et Robertus, Flandrensium comes, associatus aliis multis nobilibus a,ir ’

Itaque, tanto collegio ab Occidentalibus partibus procedente, paulatim per viam diatim de innumera gente concrevit exercitus populorum convenientium,ut de linguis quamplu qui tamen in unum exercitum et regionibus multis videres multitudinem infinitam, rimis

non sunt congregati, donec ad Nicaeam urbem pervenimus Quid ergo dicamus? Insulae ma- A 96 rium et omnia regna terrarum adeo concussa sunt, ut sit credendum tunc adimpletam esse prophetiam David, quam dixit in Psalmo: Omnes gentes quascunque fecisti venient et adora et illud quod postea, bunt coram te, Domine^l pervenientes, dixerunt: Adorabimus illuc ejus b De hoc itinere etiam plurima in propheticis ubi steterunt pedes loco in librislegi mus, quae revolvere taedium est, nec huic operi necessarium quantus ei'at dolor, quanta B suspiria, quot ploratus, quot lamenta inler amicos, cummaritus uxorem suam relinqueret, valde sibi dilectam, puerosque suos et possessiones suas quantaslibet, patrem et matrem, fratres aut parentes! Sed quamvis tot lachrymas pro amicis ituris ante eosdem rema sic suaderent, nequaquam exinde mulcebantur quin propter amorem Dei cuncta nentes quae possidebant relinquerent, indubitanter credentes centuplum accipere quod promisit Do- C Tunc uxor viro terminum ponebat revertendi, quod si vita ei comes minus sequentibus se cfuerit, annuente Deo Commendabat eam tunc Domino propter quem eam dimittebat, oscu lum ei porrigens et flendo se rediturum pollicens Illa autem timens nunquam se amplius illum visurum, non valebat se sustentare, quia ad terram exanimis rueret, lugens virum quasi jam mortuum nihil habens pietatis, et tamen fletui D Ille vero, quasi liabens, necuxoris suae, nec amicorum quorumcunque mœrori condolens, duro sic animo constans ab erat remanentibus, gaudium vero abeuntibus Quid ergo, possumus ibat Tristitia igitur: A Domino factum in oculis nostris A inde dicere et hoc est mirabile est istud,

Igitur nos Franci occidentales, per Italiam, excursa Gallia, transeuntes, cum usque urbem Luceam nominatissimam pervenissemus, invenimus prope illam Urbanum supra memora- Etum aposlolicum, cum quo locuti sunt Robertus, Normannicus comes, etStephanus Blesensis, nos quoque cael, er i qui voluimus, et, ab eo benedictione suscepta, Romam gaudenter ad ivimus; et, cum in basilicam B Petri introissemus, invenimus ante altare homines Guidberti cujusdam stolidi, qui oblationes altari superimpositas, gladios in manibus tenentes, inique abripiebant Alii vero super trabes ipsius monasterii cursitabant et inde deorsum, ubi pro- F strati orabamus, lapides jaciebant; nam, cum viderent domino Urbano aliquem fidelem, illico eum trucidare volebant In arce autem una basilicae inerant homines domini Urbaniqui eam sollicite custodiebant ad ejus fidelitatem, et adversantibus sibi, prout poterant, re sistebant Proinde satis doluimus, cum tantam atrocitatem ibi fieri vidimus; sed nihil aliud fieri, nisi vindictam a Domino, exoptavimus Nec mora deinde facta, multi, qui nobiscum G illuc usque pervenerant, ad domos suas marcidi ignavia redierunt; nos autem, per mediam Campaniam euntes, pervenimus Barum, quse, civitas optima, in maris littore sita est; ibi, in fusis ad Deum precibus, deinde portum adeuntes, ecclesia Beati Nicolai, transfretare tunc putavimus Sed, obsistentibus nautis et praevaricante fortuna, tempore etiam hiemali tunc imminente, quod nobis nocivum objecerunt, oportuit Robertum, comitem Nortmanniae, in H illic hiemare Tunc tamen Robertus, comes Calabriam secedere, et toto tempore brumali Flandriae, cum cohorte sua transfretavit Tunc vero plurimi de plebe inopiam desolati,etiam futuram metuentes, arcubus suis et sagittis ibi venditis, et baculis peregrinationis re regressi sunt; qua de re tam Deo quam hominibus sumptis, ad domos suas ignavi viles effecti sunt, et versum est illis in opprobrium e -

Anno Incarnatione Domini

ab millesimo nonagesimo septimo, redeunte verno igiturtempore, mense martio, comes statim Nortmanniae Robertus,et Stephanus, comes Blesen sis, cum suis omnibus, qui similiter tempus exspectabant opportunum, mare repetierunt, et,Paschae evenit, apud portum Brundu aprilis, quod tunc die sanctae classe reperta, nonas sium naves conscenderunt quam l Vidimus investigabilia sunt judicia Dei a ignota ibi et B unam navim inter caeteras, quae, quasi non impediente occasione aliqua, subito eventu prope littus per medium subcrepuit, unde fere quadringenti utriusque sexus demersi perierunt, dequibus confestim laus jocunda Deo sonuit Nam, cum corpora jam mortua qui circumsta repertae sunt in carnibus quorumdam super scapulas bant pro posse sanctae collegissent, cruces insignitae; quod enim in pannis suis vivi gestaverant, competebat, Domino volente,C in ipsis in suo servitio sic suffocatis, idem victoriosissimum signum sub pignore fidei rema tali miraculo, quia merito dignum erat eos defunctos nere, et patefieri considerantibus, sub misericordia Dei jam quietem adeptos fuisse; ut verissime pateret vitae perennis in refrigerio erit compleri quod scriptum est: Justus quacumque morte praeoccupatus fuerit, De reliquis autem cum morte luctantibus vix pauci obtinuerunt Equi vero sibi vitam etest Quod infortu D muli non pauci sub undis extincti sunt; pecunia quoque multa perdita nium cum videremus, grandi pavore confusi sumus, in tantum ut plerique corde debiles, naves nondum ingressidimissa peregrinatione, repedarent, dicentes nun ad <Jomos suas, quam se amplius in aquam sic deceptricem velle intrare Nos autem, in omnipotente Deo spem nostram penitus ponentes, artemonibus sursum levatis, tubaque sonante, in pelagus flante Cumque per altis, jam E nos impegimus, vento aliquantulum dies fluctibus in tres die prope urbem Durachium, decem, ut aestimo, quarto vento deficiente, detineremur, interstantibus, terram adepti sumus; duo tamen portusclassem nostram sus milliaribuset ante urbem praefatam trans ceperunt Tunc quidem iter siccum laetabundi resumpsimus,ivimus Itaque Bulgarorum regiones, per montium praerupta et loca deserta salis, perrexi F mus Daemonis ad fluvium rapidum tunc venimus omnes, quod ab incolis loci sic vocatur, illo quamplures de plebe, cum vadare pedetentim sperabant, et merito Vidimus enim in torrentis impetu, quos nullus cernentium juvare poterat, mersu repentino perire; qua de re et, nisi equites cum equis dextrariis opem peditibus multas ibi lachrymas pietate dimisimus; ferrent, multitudo maxima simili modo ibi vitam finivisset Tunc juxta ripam castrametati vasti undique nos cinxerant, in quibus nullus G sumus, ubi nocte una pausavimus: montes classicis sonantibus, iter nostrum incola apparebat Mane autem, aurora clarescente,arri puimus, conscendendo montem, quem Bagulatum nuncupant, ascensu difficillimum Exinde, et quod nonnisi postpositis, pervenimus ad flumen, quod vocatur Bar darium, montanis; quo transito, solitunA erat, opitulante Deo, laetanter transvadavimus die navigio transire' H sequenti, ante urbem Thessalonicam, bonis omnibus abundantem, tentoria nostra tetendifacta, deinde Macedoniam transeuntes, per vallem Philip mus Mora autem per iiij dies pensium 0

1101 Est pars una, non quidem magna, dominicae Crucis in loco secreto, jam ab antiquotempore a viris religiosis occultata, nunc autem a quodam homine Syro, Deo volente, reve lata, quam, cum patre suo consilio diligenter habito, ibi absconderat et conservaverat; quam quidem particulam in modum crucis formatam, aurea partim fabrica contectam, ad dominicum Sepulchrum, dehinc ad Templum, gratias Deo congratulanter psallendo et agendo, omnes in sublime prolatam detulerunt: - y ’ ~

Rex autem Babylonis et dux militiae ejus Lavedalius, cum audissent quod christiani jam, sibi terram subdendo Orientalem, Babylonico regno appropinquasse nt, tam admiratione, quam ira et indignatione commoti, congregata sub edicto infinita multitudine Tureorum, Sarracenorum, Arabum, /Ethiopum, contra eos ire praeliatutti festinaverunt Et, cum iterum C per nuntios audissent Jerusalem tam ferociter fuisse captam, indignatus rex ille praedictusfestinavit, ut vel praelium cum ipsis committeret, vel eos in eadem urbe inclusos obsideret Quod cum christianis intimaretur, assumpto magnae audacitatis consilio, versus Asca lonem contra tyrannos illos acies direxerunt, portantes seCum lignum salutiferum Crucis jam memoratum Cumque die uno, non longe ab Ascalone circumvagantes, praelium chris- D illic praedam non minimam de bobus tiani exspectarent, invenerunt et camelis, ovibus et capris; quam cum juxta tentoria, sole ad occasum vergente, congregassent, jusserunt sub edicto principes nostri, non eam in crastinum, quo bellum fieri putabant, secum minari, ut, ab omni sarcina expediti, ad praeliandum essent parati*.

Mane autem facto, speculatoribus praemissis, paganos accedere didicerunt Hoc audito, Emox tribuni et centuriones, per alas et cuneos gente sua constituta, praelium agendum prudentissime ordinaverunt, et contra hostes, vexillis levatis, audaciter processerunt Videre tis tunc praedictam praedam pecorum, tanquam monitu ducentium, a dextra et a laeva parte qua ierunt, recte gressum suum agere, licet a nemine minarentur, ita ut multi paganorum eam a longe cum militibus euntem spectantes, totum existimarent exercitum esse christia- fIlli autem, populus innumerus, cum ad cuneos nostros jam appropinquassent, tan norum.

A quam cervus ramos cornu praetendens, cuneo suoanteriori bifurco facto, distensione Arabum praecurrentium explicata, machinati sunt extremos subdole accingere, ubi Godfridus subsequenter cum agmine militum denso armatorum, jam dictus princeps,remi quasi gando posteritatem sollicitabat C deteri enim proceres, alii in prima, alii vero in secunda aacie praeliantur; sed, cum ab utraque parte hostes hostibus, quantum est jactus lapidis, ap B propinquassent,illico pedites nostri sagittas in illos distendentes impigre jecerunt Post sa secutae sunt, dum equites nostri, tanquam jurejurando omnes lanceae mox gittasconfir Et commissum est praelium in die massent, impetu vehementi irruerunt in eos a illa satis illi victores fuerunt, qui Deum adjutorem habuerunt, durum Sed salutiferum lignum et sanctae Crucis, quasi inexpugnabile scutum, contra hostes levaverunt Siquidem in illa pugna C idem lignum sanctae Crucis pro decem millibus et multo amplius computatum est b Quo rum igitur paganorum tunc equi non fuerunt celeres; continuo subversi sunt supra sessores,ubi parvae horae spatio multa corpora palluerunt exanimata Tunc multi eorum, mortem metuentes, ascendebant arborum cacumina, qui tamen ibi sagittati, et ad mortem sagittis vul nerati, ad terram infeliciter corruebant.Alii, cavernas petrarum fugiendo ingressi, nihilo D minus, obruebantur 0 Incursu itaque nostrorum vel extrahebantur, lapidibus vel ibi inquotquot mortem effugere potuerunt, ten eos graviter facto, undique perimebantur, et et omnibus rebus suis relictis, usque Ascalonem nudi et miserrimi fugerunt, quae toriis stadiis, per dietam unam, distat ab Jerosolima Tunc non segnius civitas dccxx fugit rex licet antea christianos vilipendisset, qui et tabernaculum suum, et dux exercitus ejus, ille E multa pecunia et divitiis repletum, invitus nimium reliquit SSHg K ' nr-n n

Hoc fuit praelium primum, quod ante Ascalonem christiani cum Babyloniis commiserunt d;unde christiani regressi, victoria jocundi, Domino laudem reddiderunt Tunc ingressi taber nacula eorum, invenerunt in eis gazas multimodas, aurum, argentum, pallia,, induvias, lapides pretiosos absque numero Repererunt etiam utensilia multiformia, galeros auratos, annu F los optimos, enses mirabiles, annonam, farinam, caeteraque multa Ea nocte illic hospitali bene pervigiles se conservaverunt; nam bellum die sequenti putabant a Sarracenis reiterari; ipsa omnes aufugerunt Quo, mane, sed illi, timore valde perterriti, nocte exploratores comperto, vocibus laudifluis Deum benedixerunt, qui tot millia perfidorum a raro exercitu christianorum voluit dissipari Benedictus ergo Deus, qui non in captionem dedit nos dentibusIpsi enim Babylonii minati fuerant di G eorum 6; beata enim gens, cujus est Dominus Deus ejus { «Eamus et capiamus Jerusalem cum christianis in ea conclusis! non enim, quia pauci centes: «et imbecilles sunt, nobiscum pugnare poterunt; quibus omnibus interemptis, eradamus illud«Sepulchrum tam sibi pretiosum, et, lapidibus ejus extra urbem ejectis, vel in mare projec tis, nec mentio inde unquam ulterius habeatur; et quaeillis tam veneranda sunt sanctua «ria fiant equorum nostrorum stabula »Sed non sic, impii! quia posuit vos Deus ut rotam et

sicut stipulam ante faciem ventis, et in ira sua confudit vos In lege siquidem sua juraverant ipsi nunquam sed tamen quotquot tunc propter fugere; effugere poterant, christianos aliam viam salutis non habebant; maluerunt enim perjurium incurrere, quam morte perire b Deo igitur miserante, conatu eorum in nihilum redacto, et de pecunia eorum oneraverunt d A Theodoro additum.

christiani equos eorundem et camelos Qui, cum tentoria et tot jacula in campis jacentia, A

1099 sagittas ad urbem secum deferre non possent, haec cuncta ibidem arcusque incendio et consumpserunt Deinde Jerusalem cum gaudio, Deum laudantes qui dedit eis victoriam, redierunt r- snrsilis;

His itaque gestis, placuit quibusdam in patriam nationis suae reverti, et, cum in Jordane flumine loti fuissent, et palmarum ramos, secundum morem, apud Jericho, in horto Abrahae B collegissent, Robertus, Nortmanniae comes, comesFlandrensis Constantinopolim na et vigio petierunt; deinde in Franciam ad propria remeaverunt Raimundus vero comes usqueLaodiciam Syriae regressus est, exinde Constantinopolim, relicta uxore sua in Laodicia, red iturus Dux autem Godefridus, retento secum Tancredo, viro prudentissimo et strenuo, et aliis pluribus, principatum Jerosolimitanum rexit, quem, sicut superius dictum est b, con- C sensu omnium susceperat obtinendum Et, quia vir erat magnae probitatis, in omnibus et Cum audisset Boamundus, qui Antiochiae tunc principabatur, caute et industrie agebat et dominus Baldewinus, praefati Godefridi frater, qui Edissae civitati, quae et Roas dicitur, trans flumen Eufratem dominabatur, Jerusalem ab illis qui praeierant, collegis suis, captam et de magnifica victoria, quam ante Ascalonam a Babyloniis christiani, Deo opitu- D fuisse,lante, adepti sunt, supra quam credi potest, laeti effecti, Domino laudes inde supplices exsol verunt d Et quamvis illi, qui festinantiori itinere eos praeierant, bene et utiliter operati essent,hi duo tamen, tardius eos subsecuturi cum suis, participes ejusdem victoriae et bravii ni hilominus fore existimandi sunt Erat enim necesse ut terra et civitates, cum tanto labore custodirentur, ne Tureis si E ablatae, sollerter et diligenter forte terra, incaute derelicta, cuncti ad Jerusalem tunc simul abissent, recursu repentino resumeretur a Tureis, usque Persidam jam repulsis, unde damnum christianis non minimum contingeret tam euntibus quam redeuntibus in peragendis quam Forsitan divina Providentia distulit eos, plus inperactis suis negotiis judicans eos profuturos quotiens interim ipse Baldewinus in Meso potamiae finibus praeliis contra Tureos fatigatus est! quotque capita eorum illic caesa fuissent F # recitari non potest Saepe contigit illum cum gente pauca contra Tureorum multitudinem magnam et, Deo juvante, triumpho laetari praeliari, inn 1 1 "i

Sed, cum per legatos eum dominus Boamundus praemonuisset,ut ambo simul perge et iter nondum expletum cum suis perficerent, Baldewinus rent Jerusalem res suas illico disponens, se iturum praeparavit Sed tunc audiens Tureos unum cornu patriae suae feroci- G ter invadere, intermisso cœpto itinere, cum necdum exercitulum suum congregasset, cum paucis hostes adiit, qui, cum arbitrarentur jam eum iter suum incepisse, die quodam cumin tabernaculis suis securi essent, viso signo, quo repente super eos Baldewinus venit, pave facti, quantocius fugerunt Quos cum parum, qui paucos habebat, fugasset, ad iter quod Antiochia ad dexteram relicta, venit Laodiciam, ubi, inceperat rediit, et ingressus iter, NARRATIO PROFECTIONIS GODEFRIDI DUCIS.A emplo viatico stipendio et sociis reparatis, abivimus Mensis november erat, cumque Gibel 1099.lum transissemus, Roamundum in tentoriis suis hospitatum, ante oppidum quoddam, nomine Valenium, invenimus Erat cum eo quidam archiepiscopus Pisanus, nomine Daimber tus, qui, cum quibusdam Tuscanis et Italis, Laodiciae portui navigans applicuerat, et ibi audierant enim nos Jerosolimas nos exspectabat ire Erat etiam ibi alius episcopus de: B Apulia, qui cum domino Baldewinoerat tertius, quibus amicabiliter et socialiter glome rati, aestimati sumus numero esse xxv millia utriusque sexus, tam peditum quam equitum;et, cum fines Sarracenorum interiores introissemus, et ab incolis regionis, -nobis salis in festis, nec panem, nec aliquid alimentorum habere possemus, quia nec erat qui daret, nec erat qui venderet, stipendio nostro magis magisque consumpto, contigit tunc inultos fame C anxiari Equi quoque et jumenta, deficiente annona, dolore geminato nimis angebantur: ibant nec comedebant Tunc erant in ipsis agris, per quos transibamus, messes quaedam,et meile nomen com quas vulgus vocat canamelles, harundinibus a canna fere similes, dicitur, quod de bis sapienter positum, unde et mei sylvestre conficitur Has quidem, utfamelici, propter mellitum saporem, tota dje dentibus ruminabamus, parum tamen profi D ciendo, ubique pro amore Dei haec et alia multa, famem scilicet, frigora, pluviam nimiam sustinebamus Plurimi etiam asinos, equos, camelos, pane egentes, manducabant; insuper et imbrium affluentia saepissime torquebamur; nec erat tantum solis ortus, algore nimio quo pannos nostros madefactos exsiccare possemus, cum imbrium continuatio per iiij vel: vidi tunc plures, tabernaculis carentes, imbrium algore extingui a quinque dies nos vexaret etiam quadam et animalia quamplurima hac E Vidi die plurimas utriusque sexus bestias pluvia mori algidissima Longum est ad recitandum et taedium forsitan ad audiendum, quia nulla anxietas, nullus labor defuit in hac via populo Dei Saepe a Sarracenis, insidiantibusin via circa meatus arctos, plures occidebantur, aut in captionem, qui vivi capi poterant, du 4-3 equis quoquomodo amissis, tunc pedites cebantur Videretis milites nobiles,effici; vide F retis, jumentis deficientibus, capras Sarracenis ablatas vervecesque, superpositis sarcinis, valde fatigari et dorsa eorum mole illius sarcinae corrumpi Bis in hac via non amplius quampanem et annonam, commercio carissimo, scilicet a Tripolitanis et Caesariensibus Sarrace nis, habuimus Quid plura? Tandem per multas tribulationes et vexationes usque Jerusalemest labor diuturnus, cumque sanctorum sancta de pervenimus, qua visitata, consummatus G siderantissima inspiceremus, ingenti gaudio repleti sumus Tunc ad memoriam, cum magna gratulatione et jocunditate, reducebamus illam Daviticam prophetiam: Adorabimus in loco ubi steterunt pedes ejus quod nimirum in nobis tunc impleri vidimus, quamvis et ad alios Illuc quidem ascendimus tribus Domini ad multos haec prophetia similiter pertineat tribus, confitendum nomini sancio ejus d

/Die illo quo tunc Jerusalem intravimus, sol retrogradus, descensu hyemali peracto, cur

sum resumpsit ascensibilem, cumque sacrosanctum Sepulchrum dominicum, atque Templum et csetera loca sancta visitassemus, die quarto Bethleem adivimus, ut Domini gloriosum, nocte ipsa dominicae Nativitatis, sollemnitatem celebraturi praesepio, ubi Virgo Maria Jesum, sicut Evangelium testatur, reclinavit, praesentialiter pervigiles in orationibus adsisteremus I quam noctem cum, expleto, deduxissemus, hora diei tertia, missa obsequio condecenti

quoque ler ibidem celebrata, Jerusalem remeavimus quantus tunc erat fœtor circa mu- A 1699-1100.

et extra, ex cadaveribus Sarracenorum adhuc ibi marcentium, quos, urbe ros civitatis intus capta, christiani trucidaverant, ubicumque eos adsecuti fuerant! Cum autemet nos, et ju menta nostra, quiete necessaria aliquantisper vegetati essemus, et patriarcham in ecclesia Sancti Sepulchri tam dux quampraefecissent, dominum scilicet Daimber caeteri primates tum supra memoratum, redintegrato stipendio et jumentis nostris oneratis, egrcdientes des- B cendimus ad flumen Jordanis Tunc placuit quibusdam de exercitu posteriore in Jerusalem et quibusdam de priore remeare* Dux autem, sicut prius, remanere,terram Jerosolimita nam strenue rexit a

Anno domini mc, die anni prima, in Jericho ramos palmarum caesos, ad deferendum ut mos est, omnes assumpsimus, et secunda die iter remeabile cepimus Placuit tunc princi- G pibus nostris per urbem Tiberiadem juxta mare transire, deinde per Caesaream Philippi, quae Paneas lingua syriaca dicitur, populi autem eam Bilinas nunc solent appellare b, ad Libani alius Dan nuncupatus, ubi fons geminus oritur, unus Jor montis radicem sitam, dictus, qui, rivulo suo decurrente, per mare transit Galileae, qua transita, associantur sibi alter ad alterum, qui simul juncti Jordanem efficiunt; quod flumen deinde, per alveum unum de- D currens, ingerit se in mare Mortuum, quod ideo dicitur, eo quod nihil vivum gignat, ita quod et mare salsissimum in Scriptura nuncupatur, qui lacus etiam Aspallides dictus, nunc civitatibus subversis, Sodoma et Gomorra sine fundo creditur, in abyssum ibi, Se esse boim et Adana Hoc et mare Diaboli illae civitates, miserrime dicitur, quia, instinctu ejus, perseverantes in turpitudine, igne sulphureo concrematae, in lacum illum submersae sunt d EVenimus deinde ad castrum quod Baldach dicitur, ubi Turei Damasceni nobis obviam vene runt, trecenti fere milites; et quia didicerant nos inermes et laboris causa valde essefati s gatos, arbitrati sunt nos quoquomodo debilitare; quodsi forte postremos dominus Balde illo sollicite et caute non conservasset, multos nostrorum occidissent: non enim winus die habebant unde se defenderent, arcubus et sagittis carentes et lanceas non habentes inun- F quia cum glutine in datione pluviarum, et arcus et sagittae eis defecerunt,illis adap locis tantur Boamundus quoque in prima acie praeibat; itaque, Deo nos protegente, nihil apud nos lucrati sunt Tunc castrametati sumus ante praedictum oppidum Sequenti vero die plus mari appropinquantes, apud urbem Tortosam et Laodiciam transivimus; et, quia cara erat annona, nihil ibi ad emendum invenimus, unde vivere possemus f

Boamundus vero primitus Antiochiam pervenit, ubi a suis gaudenter susceptus est: dein ceps principatum suum per sex menses, ut prius, obtinuit Sed cum, julio mense sequente,urbem, Meletinam vocatam, cum pauca gente appeteret, quam ei, qui ejusdem urbis patro nus erat, nomine Gabriel, redditurus erat, jam per legationes conventione amicitiae mutuae illi quidam paganus, nomine Dasman, cum gente magna Tureorum, mo- H facta, obvius fuit liens eum, sic imprudenter gradientem, intercipere Et non longe ab urbe insiluerunt in eum NARRATIO PROFECTIONIS GODEFRIDI DUCIS.et non audentes homines sui praelium in A undique gens illa nefaria, quae in insidiis latebat;

100cipere, quia pauci erant, statim fugientes in dispersionem fugati sunt; de quibus Turei mulet substantiam eorum rapuerunt; Boamundum vero comprehensum in cap tos occiderunt, tionem secum duxerunt Cum autem hoc infortunium ab illis qui evaserunt divulgaretur, orta est inde genti nostrae magna desolatio Verumtamen Baldewinus, Edissenae urbis comes,B jam saepe dictus, congregatis christianis quotquot potuit, Edissenis scilicet et Antiocenis, hos tes praedictos, ubi eos esse audivit, quaerere non distulit Boamundus vero, cincinno capitis sui abscisso, hoc interea signo mandavit ipsi Baldewino, ut ei citato auxilio pro amore Christisuccurreret Quod cum audisset Dasman, metuens christianorum animositatem, non est au sus ulterius ante urbem Meletinam morari, quam jam obsidione cinxerat Sedpaulatim ante curavit, unde multum doluimus, cum per tres ad propria remeare C christianos fugiendo, dies illum ultra urbem prosequeremur, eo quod libentissime cum eo pugnassemus, si aliquo modo, suffragante Deo, dominum Boamundum, virum tam nobilem et strenuum, de eorum Cumque hoc frustrati regrederemur, praedictus Gabriel urbem captione eruere possemus a tandem domino Baldewino reddidit

Antioceni autem, de domino suo mœsti, ad sua regressi sunt; qui per plurimos dies, vincula et carceres in captivitate Tureorum perpessus, tandem per misericordiam Dei, de custodiaeorum elapsus est, et ab hominibus suis, cum gaudio magno susceptus, principatui suo res Tempore autem quo in captione fuerat, Tancredus,vir prudens et miles opti titutus est cmus, qui et supra nominatus est, terram Antiocenam strenue rexit, rogatus ab ipsis Antio sicut dixi, vir industrius erat, et cognatus ipsius Boamundi E cenis, eo quod, Eo tempore qui regnum Jerosolimitanum, quod communi omnium voluntate mortuus est Godefridus, susceperat, annum et diem unum fideli moderatione gubernavit Et quia tam brevi tempore, post suscepta regni gubernacula, vixit, nullam post Jerusalem a Sarracenis civitatem liberare sed, quia paucam gentem habuit, potuit Joppen siquidem anno capere tentaverat; illo F et Sarraceni viriliter se defendebant,nihil profecit Insuper etiam multos de suis ibi per didit, quosdam quidem interfectos, quosdam vero vivos captos, quos Sarraceni crudelissimi,nudos quasi ad lignum ligatos, cernente ipso principe et omnibus christianis, usque ad mor tem sagittaverunt, quos christiani eripere non valentes, pectora sua dolentes tundebant, et Ipse princeps, licet ab omnibus rex lachrymas miserabiliter fundebant constitutus, esset G magnae tamen humilitatis respectu, coronam capiti suo nunquam passus est imponi; dicebat enim valde indignum esse in illa civitate caput suum auro coronari, in qua Dominus Noster Jesus Christus, rex regum et dominus dominantium, spinis fuerat coronatus.

Defuncto igitur et solemniter sepulto in Golgotha ante Calvariam duce Godefrido, omnis a A Theodoro additum THEODORI PALIDENSIS NARRATIO PROFECTIONIS GODEFR1DI DOCIS ' populus christianorum, qui tunc erat in Jerusalem, dominum Baldewinum, germanum ejus, A

1100 comitem Edissenum, virum virtute elatissimum, in regem in locum sibi elegerunt, fratris legatione accepta, terram suam cuidam consanguineo suo sui qui super hoc, sui defuncti, et ad suscipiendum regnum, ad nominis, prudenti nihilominus viro et industrio, collocavit, quod mandatus erat, iter adsumpsit; in quo itinere, supra quam credifacile possit, pericli est Audientes enim Turei, inimici Dei et omnium Deum colentium, quoniam iturus B tatusscilicet in faucibus mon erat Jerusalem, vias ejus praevenerunt, et in arctissimis meatibus, tium, ubi nec ad dextram nec ad sinistram declinare poterat, armata manu transitum ejus scilicet milites cc et pedites habebat, jam de vivo, et, quia paucos socios, obsederunt; quasi de mortuo, apud semetipsos triumphabant; qui, cum ad locum insidiarum pervenisset, et transitum sibi tam crudeliter obstrui perspexisset, mox prudenter et dulciter paucis adhor- cnil melius quam vel superare vel superari arbitra tatus, et in Deo adjutore suo roboratus, tus est Transire enim non poterat et aliam viam non inveniebat, fugere nolebat, supplicare minime volebat Quid ergo? congressi sunt et, per totam diem pugnantes, ex utraque partefatigati, sed utrinque vulnerati sunt Tandem multitudinem eorum diu sine alicujus morte ex suis, non tam ab hostibus quam D tius ferre non valens, simulque considerans quosdam propria timiditate jam victos, per montium concava sibi diffugium quaerere, ab illis paulisper si forte eum in retrorsum, in planitie quae prope erat, quasi eos fugiendo, declinavit, ratus, planum illud sequerentur, melius posse eos superari, vel ab eo quoquo modo fugari; quod et ita factum est Nam vertentem eis dorsum et fugientem putantes, in planum illud celeriter insecuti sunt, ubi non post longam horam, ab eo et militibus ejus, tanquam Deo cum eis et E pro eis pugnante, in fugam conversi sunt; plures etiam occisi sunt, et sic evasit manus eorumin Domino Sicque illis et aliis, simili nequitia iter suum observantibus, multo labore trans itis, tandem Jerusalem sanus et incolumis pervenit, ubi cum honore et magna alacritate a civibus susceptus, et in proxima Nativitatis dominicae die in Bethleem coronatus, et in regem est Quod audientes Ascalonitae, a populo Dei magnifice sublimatus qui in terra F et caeteri habitabant Sarraceni, animo consternati, ablata sibi terra rabie nimia permoti, undique etconvenientes, omni conamine christianis malum quaerebant; contra quos rex Baldewinus, bel lator fortissimus, et alter quodammodo Machabaeus, usque ad finem suae bella gerere vitae illis ampliare non cessavit et christianismum in partibus