Henrici Huntendunensis, De captione Antiochiae

in momento secundum et tertium gnum, et aes, et corpus aeque diffidit, strayitque Igitur et Boamundus belliger, et Ricardus de et Robertus de Tancredus impiger, Principatu, Ansa, dux et miles fortissimus, non segnius indulgent ictibus Redit animus nostris, pugna et horrende prolixa; cumecce Hugo Magnus et Anselmus de Ri committitur gravissima F bemunt 12, cum tantum militibus aliumdefessos paganos re praevolantes exercitum, findunt Erat namque fulmen gladius Anselmi Hugonis lancea quasi advolans, centes 14caesi sunt, dum Arabum, quanto plu quasi flamma dividua Tunc duo principes nostronxm frater Tancredi, dum regem ingruunt Willelmus lancea plures res caeduntur, tanto, transfigitur Godefridus quoque de Monte Scabioso, dum, lancea regis ejusdem transfigit 16 G caput Arabis amputat, sagitta Parthi corpus perforatur, lorica calefacta jam non resistente, eum ecce Pondus et numerum hostium jam Franci ultra perferre nequibant in adverso sylva vexillorum alterius exeixitus apparuit Cum autem bellum durasset usque in horam sunt; nullusque eorum nonam, innumeri ex primo exercitu occisi evasisset, alius nisi cœtus supervenisset; nec quoquam postea tempore pagani tam sedulo pugnavere Exercitus autem supervenientis prima Godefridi acies procedebat; ad dexteram ejus 22

apparuit Pugnantes igitur pagani, dum alio monte cum tot hostes A exercitu invictissimo uiturum super ex insperato prospiciunt, quasi cœlum eos animis deliquerunt esset,, et fugae indulserunt, cum Solimanno duce suo Christiani autem victoria, licet damnosa, ei spoliis innumeris potiti sunt, primo die julii a * Porro Franci, continuantes propositum Antiochiae petendae, venerunt ad Eracliam,

inde ad Tarsum, comiti Atena vero et Mamistra B est Baldewino, quae subdita mirificosubditae sunt Tancredo, viro fortissimo Dux autem nobilissimus Normannorum dedit quam dam civitatem Tureorum Simeoni b; Raimundus et Boamundus, consul magnus, vero, lux belli, dederunt aliam civitatem Petro de Alpibus 0 Inde pervenerunt christiani usque ad Coxan deis Princeps autem quidam Petrus de Rosa cepit Ru quae civitas subdita est, sam castra Gens vero Marasim eis G et plurima christianorum pervenit quae dedit se, Inde pervenerunt ad Pontem Ferreum; postea Antiochiam, quae caputobse est Syriae,derunt x kalendas novemhris Audiens vero Boamundus quod Turei essent in castro con, ivit cum exercitu suo pugnatum contra eos; multosque cum gregati, quod vocatur Areth paucis, Deo volente, prostravit 13, multosque ante portam urbis decollandos, ut cives ama ricaret, adduxit Natali vero a christianis in eadem obsessione celebrato, Boamundus et co- D mes Flandriae, cum xx millibus bellatorum, in terram Sarracenorum perrexerunt Congregatiautem erant mulli ab Jerusalem et Damasco, et Alef, et aliis regnis, ad succurrendum An alios in fugam miserunt, tiochiae Quibus irruentes unanimiter nostri alios occiderunt;, praedicti cum revertentesque duces spoliis maximis, debito triumpho nostris suscepti a sunt Interea urbe inclusi obsidentibus acerrime rebellabant, vexilliferumque f Podiensis epi- E scopi et multos alios morti dederunt.In februarios vero, congregatus est mirabilis exercitus paganorum, ultra Pontem Fer VI., dimittentesque omnes pedites in obsidione, omnes mili reum, apud castellum Areth et sex acies equitum paraverunt Primam ducebat tes promoverunt principes ad bellum, invictus Normannorum; secundam dux Godefridus Alemannorum; tertiam Raimun- F dux dus, consul egregius; quartam Robertus, Flandriae decus; quintam nobilissimus Podiensisepiscopus; sextam, quae maxima erat, cum Tancredo, Boamundus Dum ergo fortissime colliduntur hostibus, clamor resonabat ad cœlum; imbres telorum obnubilabant diem; unus et percutiebatur Postquam venit maxima vis Parthorum quae retro quisque percutiebat erat, nostros tam acriter invasit, ut paulatim jam cederent Buamundus vero, bellorum ar- G biter, et certaminum judex, cuneum suum adhuc intactum mediis immisit hostibus Tunc, miles optimus et signifer ejus, quasi leo inter agmina gregum 16 Robertus, filius Gerardi, sic proruit inter agmina Tureorum; et semper linguae vexilli ejus volitabant super capita Tureorum alii, animo recuperato, unanimiter invadunt hostes Dux; quod videntesigi tur Normannorum gladio cujusdam caput et humeros usque in n dentes, collum, et et, diffidit; dux vero Godefridus quemdam medium; cum secuit pectora igitur pars terrae cecidisset, partem domini ferebat equus inter paganos pugnantes; quo monstro perterriti, telum A omnes B 3 delituerunt A - 4 Athena ux a usque om enit a venerunt a reg ab „unt au in Arasim a prostravit om tem a, nostris a 14 Arech a; Areg imittensque jus vexilli b < secavit a aput cujusdam a Tureorum om et semper a a Hoc quartum, tertium etiam capitulum Gesta Fr e Lege: de Roas seu \fioasa; f Heraclium Baldricum scilicet, vicecomitem de Polignaco; de i-iu, 128-129), Dol (l.III, pp If, ( 1 quo e ( 1 IX, vm, III, pp o 8 - 5 i 1) redolet, sed ab Henrico s i o-i 34

ii-xi, pp h De Huntendunensi abbreviatum, proprioque stylo vestitum primo milite, Antiochia? constabulario isto uncti fugientes in iram damnationis abierunt Capita igitur multorum A simul sunt delata ad Antiochiam cum gaudio Factum est hocbellum, inchoante quadragesima Venerant interea multi de gente amiralii Babilonis in Antiochiam Cumque nostri

est et mahumeria construerent castrum ante, portam, ubi pons, Raimundusque 4et Boa mundus cum suis ivissent ad portum 6 Sancti Simeonis pro victualibus, exercitus civitatis B processit audacter ad praelium; irruentesque, miserunt eos in fugam, multisque nostris 7Crastina vero die, Raimundum et Boamundum in occisis, usque in tentoria fugaverunt vadentes, mille ex occiderunt; duces vero fugientes ad nostros advolarunt Franci suisigitur bis sauciati, et in iram compulsi, in campo ante portas urbis statuunt terribiliter cas trorum acies ordinatas Pagani, non segniter aciebus dispositis, nostros invadunt; at chrisC tiani, signum crucis acclamantes, tam acriter in prima invasione hostes percusserunt et pro pulerunt, ut statim fugae darentur; venientesque ad angustum pontem, vel gladiis caesi sunt*vel flumine submersi sunt; -pauci namque per pontem evadere poterant Unda fluminis san caesi sunt, deditque Dominus guine rubens amiralii ibidem et aucta torrebat Itaque xij, cum cives suos mortuos sepelissent, nos victoriam clarissimam populo suo Sed in crastino D tri diffodientes eos 11, aurum, et argentum, et pallia, quae circa eos erant, ceperunt, et capitaeorum in urbem projecerunt Jamque omnis spes et superbia civium evanuerat Tancre dus namque, castellum praedictum ante portam custodiens, spem victualium eripuit eisPirrus igitur quidam, amirahus de gente Tureorum, saepe provocatus in amicitiam a Boa mundo, providensque suos perituros, tres turres,, Boamiindo red quae sui juris erant 15didit Erectis itaque vexillis super turres, Franci, portis fractis, in urbem irruerunt Tur

eorum extra urbem quidam autem vero alii repugnantes fugerunt; sunt, occisi aliicastellum superius obtinuerunt Cassianus vero, dominus urbis, fugiens, a Surianis compre et caput ejus Boamundo delatum Sic Antiochia tertio nonas junii capta est hensus est, Curbaran, princeps militiae soldani Persiae, et rex Damasci,et rex Jerusalem, ad

F duxerunt secum, ad obsidendos Francos, Tureos, Arabes, Sarracenos, Azimitas, Curtas 19,Persas, Angulanos Sed quid numerem maris arenam? Hii igitur obsederunt urbem Cur baran igitur partem militiae suae posuit in superioricastello, qui die nocteque contra nos caeteri vero obsidebant urbem, ne alimenta intrarent Tertia quidem die tros pugnabant; lilii Dei contra filios diaboli, quibus bello parati putabant se posse resistere; egressi sunt nostri reintrare urbem coacti vis et numerus infidelium, quod G sed tanta fuit sunt, multis hostium armis, multis oppressione ad introitum portae mortuis exercitus, scilicet Willelmus, et alius Willelmus 24e iiij proceres 23

omes, muliebriter aufugiens, obviavit imperatori, cui A decoquebant et vorabant Stephanus 1098-1099.

Francos omnes jam perditos nuntians, flentem fecit reverti Spes igitur nulla populo Dei jam remanserat, cum fame victi nec arma jam

ferre possent Apparuit autem ignis de cœlo,exercitum 2 Tureorum Servo au cecidit inter et tem suo apparuit Dominus in visione, dixitque Deus: «Ego: «Haec dices filiis Occidentis omnia «Nicaeam vobis exterorum fortissimam B civitatem tradidi, bella civitatem et et: quam cum laeti et incolumes possideretis, operatiestis cum mulieribus chris «Antiochiae «tianis et paganis, unde fœtor ascendit in cœlum »Corruens vir Dei ad pedes ejus ait: «Domine! subveni in oppressione tanta »Dixitque Dominus: «Subveni, et subveniam Dic «Revertimini ad me, et ego ad vos; et infra v dies vobis ipse propugnator «populo meo: »Apparuit autem cuidam sanctus Andreas apostolus, Lanceam, unde Salvator per- G «adero ei revelans, sicut ipse populo firmavit juramento cussus fuerat, XI.Peractis igitur triduanis jejuniis, processionibus celebratis, missis solemnizatis, elee> ductore Deo progrediuntur cum lachrymis ad bel mosynis vj aciebus dispositis datis, lum Primam 8 Hugo Magnus dux aciem secundam, ducebat et consul Flandrensis; fortis Normannus; quartam, Podiensis epi- D Godefridus et Baldewinus; tertiam, Robertus,, cum exercitu Piaimundi consulis, qui remanserat in scopus et Willelmus de Muntpeller custodia civitatis; quintam ducebat Tancredus cum Ricardo principe; sextam, Buamundus cum consule de Rusinole Egressi vero septimam statuerunt in honorem Sancti Spiritus, cui praefuit Rainaldus clerici, monachi, Episcopi vero, presbyteri, sacris vestibus induti, super muros urbis hymnos Deo concinebant Ipsi itaque viderunt exercitum cœlestem, E equis albis et phœbeis armis, quorum ductores erant Georgius, Mercurius et Demetrius Gurbaran vero, nunquam laetior quam tempore illo, dispositis turmis innumeris, fecit foenum copiosum ex adverso monte accendi, ut nostri fumo caecarentur Dominus autem ventorum praesens ventum convertit, et pagani fumo caecati sunt, et praecipites fugerunt Insecuti sunt et tanta nunquam spolia caede magna, in aliquo bellorum eos christiani capta His F sunt visis, amiralius, qui castellum superius custodiebat, reddidit illud cliristianis, et christianus est nomen effectus est Hoc bellum Dominus egit in vigilia Petri et Pauli d, et exaltatum illa ejus solius in die Ghristicoke igitur cum gaudio perendinaverunt illo usque ad kalendas in regno

A ceperunt duo castra, bonis omnibus referta; postea vero urbem, quae vocatur Zephaila la

1099; inde castrum opulentissimum in valle Desem Mediante vero februario, obsederunt castrum iij fere menses, ibique Pascha celebrata 2 Archae per est Sed Anselmus de Ribemunl 4c, miles fortissimus, jactu lapidis ibi deperiit, et Willelmus Picardus, alii multi Rex vero et Camelae civitatis pacem fecerat cumexercitu Interea pars exercitus cepit Tortosam civitaet urbem Maracleam Amiralius vero Gibal fecit pacem cum exercitu Postea ante ur B tem, bem Tripolim multitudinem civium interfecerunt, ita quod aquae omnes urbis et cisternaeruberent Postea vero rex Tripolis ducibus Francorum dedit ccc peregrinos, et xv millia bi santia r et xv equos prae tiosos, ut discederent a Tripoli, et a castro Archae, quod suum erat d

igitur transeuntes per castrum Betelon e Franci, applicuerunt die Ascensionis in C Domini ad urbem juxta mare quae dicitur Baruth, inde ad Sagittam, inde ad Sur, inde ad Aeram, inde ad ad Caesaream ad vicum Sancti Caiphas, inde in Pentecosten £; inde Georgii, et inde ad Jerusalem, et obsederunt eam viij idus junii a septentrione dux electissimus Normannorum, ab oriente consul Robertus, ab occidente dux Godefridus et Tan credus, a meridie, scilicet in Monte Sion, comes Raimundus Saepe igitur urbem assilientes,, contra quod cum turres lapideas pagani construxis D erexerunt castrum ligneum altissimum sent, turrim ligneam nostri dissolverunt, et in alia parte urbis, quae immunita 6erat, erexerunt Inde igitur urbem opprimentes et scalis muros ascendentes, urbem ceperunt, et mul tos, in Templo Domini rebellantes, occiderunt, et civitatem sanctam ab immundis nationibus filii Dei mundaverunt Obtulerunt igitur regnum Jerusalem Normannorum duci 7

; quod, quia causa laboris repudiavit, offensus est in eum Deus; nec prosperum quid deinceps ei contigit Ipse itaque, consul ad propria remearunt Dux vero Godefridus et Raimundus consul Flandriae, et regnavit in Jerusalem, et post eum Baldewinus, strenuissimus frater ejus 8, et postea Bal dewinus secundus, nepos eorum bella peragentes; subdideruntque, multa et gravissima F provincias Christo et urbes finitimas, praeter Ascalon, quae adhuc in scelere suo perseverat a-b Zephalia abc' c Aselinus a m elebratum etiam dicti A et b - 7 munda A rater ejus eorumet post Gau et post 0111 fridus, dux Andegavensis et, post eum, Gaufridus, filius ejus abc a Seu Caphalia et Dessem; 4 - 161) haustum III et IV.

Monaci Bibi, reg., Lai i4733, membr ff 2ib-2kb saec xiii, Anno Domini m nonagesimo secundo (sic) magnum inter fines Galliae concilium c.ele- A Bob.M., p.7^7 I a est in Alvernia, scilicet in civitate quae Clarus Mons appellatur, ubi Urbanus papa bralum secundus cum Romanis episcopis el cardinalibus praefuit Fuit autem illud concilium valde episcoporum quam celeberrimum, conventu Gallorum ac Germanorum, tam et aliorum principum Ordinatis igitur in eo rebus ecclesiasticis, Urbanus papa, inter caetera, urbano, id est dulci, sermone, in haec verba proruit, dicens:

et saepissime jam ad «Scire vos volumus quod lugubris tam gravis relatio emerserit,

«aures nostras pervenerit, a Jlierosolimorum finibus et ab urbe Constantinopolitana, quod «videlicet gens regni Persarum, gens extranea, gens prorsus a Deo aliena, generatio quae est creditus cum Deo spiritus ejus «non direxit cor suum, et non, terras illorum christiano «rum invaserit ferro, rapinis, incendio depopulaverit, ipsosque captivos partim in terram C «suam abduxerit, partimque nece prostraverit, ecclesiasque Dei, aut funditus miserabili everterint, aut suorum ritui sacrorum mancipaverint;scilicet, suis fœditatibus in altaria «quinata, subvertunt, christianos circumcidunt, quoadusque, extractis visceribus, solo pro ««strati corruunt; quosdam vero stipiti ligatos sagittant, quosdam extento collo et nudato Idem., p a et utrum uno ictu truncari possint pertentant Quid dicam de nefaria D «gladio appetunt,, de qua loqui deterius est quam silere P Regnum Graecorum jam «mulierum constupratione est et suis usibus mancipatum, quod transmeari non potest itinere «ab eis ita emutilatum «duorum mensium Nam paene totam terram ab Jherusalem usque Graeciam, et tota Graecia, «cum suis regionibus superioribus, quae sunt Cappadocia major et minor, Phrygia major et «minor, Bithynia, Pontus, Galatia, Lybia' (sic), Pamphilia, Isauria, Lycia et insulae principales E «Chyo, et Militena, et multae aliae regiones et insulae, quas non valemus modo enumerare, eis jam invasa sunt; et fere nihil jam remansit, nisi Constantinopolis, «usque Thracias, ab «quam citissime minantur auferre,nisi auxilio Dei et fidelium christianorum velociter sub: Statua ad quam fuit «veniatur; in qua habentur praetiosissimae reliquiae Domini, hoc est unc titulum numerosque capitulorum addidimus »a Totum hoc Breviarium e Roberti Monachi Historia; utrum autem Hugo de Ler codicibus satis discrepantia c(