Galterii cancellarii Antiocheni, Bella Antiochena

/ De terrae motu qui fuit in Antiochia in vigilia S Andreae.

De praeparatione belli Antiocheni contra Parthos.

De Bursone, duce militiae Parthorum, et malis quae fecit in Syria ante adventum regis Balduini

et comitis Tripolitani De malis, quae, post regis adventum, Burso, dux* Parthorum, intulit christianis, per hoc prin

cipem Antiochenum revocans ad pugnandum De ordinatione spirituali et corporali ad bellum.

Debello Rogerii, principis Antiocheni, contra Bursonem, ducem Parthorum, in quo

ipse Rogerius victor fuit VII De victoria principis Rogerii de Parthis, quam secuta praedae divisio, gratiarum actio et est vox laudis.

Extitil hic victor, Galterius, Antiochenorum dominus Rogerius et dux Operae praetium est audire et utilitati congruit, quo modo, quibus miraculis, a

arbiter bellum cum Parthis, manu Rogerii qua gratia Deusprincipis Antio,, ex insperato gessit Auditis etenim miraculorum virtutibus a cheni virorum actibus, mali prosternentur Unde cujus instinctu omnia bona facta sunt, ipsius deprecer auxilium, ut, fit qui eidem principi et fortitudinis vires administravit, quibus spiritus consilii superbiam gentium praevaluit, mihi quoque, et feritatem debellare elidere rei litteris assignare ac posteritatis memoriae commendare, seriem desiderantiscri bendi potentiam et sermonis copiam cœlitus dignetur instillare, quatenus capaces rationis et verae fidei defensores, audita veritate, Creatoris sui imperio et servitio, tam C viriliter inhaereant divino terrore perculsi praesentes,, quam futuri, non Deo reverti ad opus simile non praesumant Yerumtamen, inspectis partibus pugnaenecessariis, materiaque sumpta meis aequa viribus, ante pugnae narrationem vide tur mihi perutile praecedentia mala prius indicare, ut ex causis quentium effectus perpendatur facilius locustarum agmina, longe lateque sub metaphora hostium II Primum igitur agitata, accolarum Syriae penitus omnia abstulere victui necessaria Dehinc partimfere omnium Orientalium christicola humi serpentia, partim per auras dilapsa, Galterius a et b, caeteri tutibus miraculorum prosternerentur pro sternantur ejusdem in g

rum plagam ad idem duxere inconveniens se debere affligi digna a qui, licet;, Deum, creatorem suum, non solum sibi fore placabi ultione noverint lem non expetebant, praeteritis inhaerentes vitiis, verum etiam augebant Quidam namque osores jejuniorum, excedentes, crimina criminibusepularum, gulae illecebris addicti, non bene viventium, sed bene pas sectatores centium mores vitamque imitari studebant Alii vero incestitatis bernia sequebantur impudicorum, aurium inverecundis incestare rosiores existimarentur Nonnulli autem habentium injuste adquisitas, divitias suis etiam propriis abusi, vasa sibi fieri voluptuosis excessibus apta, Salomonici uxoribusque fama narrante, operis insculpta, ardenter inquirebant, arte suis,, pudi artifices bundae tudinis formam, sed, ut quibus ingra tum erat quod licebat, eos acrius ureret quod non licebat Qui, cum hoc modo suam vellent incitare libidinem, mulieres et eis satisfacere putarent, ut praelibavimus, augebant crimina criminibus Mulieribus utique nihil sancti,: infrunite enim, spreto viri nihil pensi appetendis turpitudinibus erat in thoro, in lupanari prostibulo incestui serviebant; in biviis, in triviis, in competis 26, noctuque exquisitis potationibus die per et per vicos invigilabant; plateas se agentes, habitu et incessu lascivae 27, transeuntium obtutibus assistebant 28, quovis eaere mercabiles volentibus succumbebant Nolentes autem, quos ad suam impudicitiam irritare non valebant, etiam dato pretio, vix abscedere permitte bantHos itaque perpetrata mala non plangentes, et plangenda voluntarie et pu

blice perpetrantes, auctor summa? justitiae signis, prodigiis, plagis, tribulatione etiam adversarum gentium, multis annorum curriculis illatis, non perdendo, sed parcendo, permisit affligi Graecis namque regnantibus, ipsorum imperio servisseex Asia propulsis, Parthorum regnantium cessere domi; tandem, Deo volente, intolerabiliori succubuere 38 Gallorum nio Qui cum neque hinc neque inde corrigerentur, praefati Syri et eorum domina- g tores, tantam a contingente terrae motu sunt passi calamitatem et ruinam, quan tam antea fuisse nulla commemoravit historia.

De terrae motu qui fuit in Antiochia, in vigilia s Andrese.l igitur millesimo centesimo quinto decimo a

1 nostri Jesu Christi, in vigilia festivitatis beati Andrese apostoli,, sub intempeste noctis silentio, qua humana fragilitas habilius atque dulcius quiescere consuevit, factus est terrae motus in Antiochiam et ejusetenim ex insperato homines terribiliter pulsi, sentiunt, vident, audiunt muro B rum, turrium, aedificiorumque diversorum ruinam sibi ac; quam nonnulli fugiendo putantes evadere, quidam elapsi a mœnibus nere, quidam ab altis domibus in praecipitium se dedere Plures equidem in somno cum ruina membratim ita sunt rapti, quod-, manente etiam parteparietis inte gra, nusquam comparuere Alii vero terrore percussi, dimissis domibus, spretis opibus, relictis omnibus, per plateas et vicos civitatis velut amentes se agebant Expansis tamen ad cœlum manibus, pro diversitate metus diverso linguarum genere, voce lacrimabili: «Parce, Domine, parce populo tuo l »clamare non cessabant \ Dlium, omnes Latini, Graeci, Syri, Armeni, advenae et peregrini, suis peccatis exigentibusid accidisse profi tentur Nec mora salubri utentes consilio, ad ipsambeati Petri apostoli confu:, quem giunt ecclesiam, perpetuae tutelae quaerentes patrocinium Ipsum itaque cognoverant, in adversis, operante ejus summa bonitate cum in prosperis non justitia, cunctipotentem ac propitium recognoscunt casse confitentur, suisque praeteritis et praesentibus abrenuntiando voluptatibus, domino Bernardo, primo patriarchae, emendationem latino vitae et orationibus, cum suo devotissime; cujus fide, meritis cleroet caeteris fide libus humillime Deo supplicantibus, ut vere credimus, populi residui sui f Antiocheni misertus est Dominus facto sermone, injunctisque mandatis quo Celebrato vero divino officio,

, vel quid agere debeant,nihil gravius accidisse putantes, repente horribili terrentur nuntio Quidam namque, a periculo ruinae oppidi Mi ragii divino nutu elapsi, ipsam civitatem cum ejusdem et omnes _ 4 9 Hic incipit b* > x»c Bernardus, Delphinatu oriundus, a Valentia in terrae motum accidisse testantur Kemal ed-DinAdhemari Podiensis episcopi capellanus, primum Arta ( Hist or, circa annum 1100, ad sedem des cr., III, p 607; siensis episcopus, deinde ( ibid, I*, Matthaeus Edess (Hist artn * des cr., I, pp* 110; de quo vide Order Vital patriarchalem evectus, c xxm ed Le Prev t s.), qui eum

funditus eversam fuisse protestantur Nec multo clero etiam et

i l l4, cum oppidanis et majore post recordatio civitatis in festo sancti Bricii antea pessumdati, metum multiplicat Quid de Cerepo 6c ? Quid de caeteris Antiochenis finibus ? Par tus ergo timori permixtus ita miserae plebi ingeminatur, quod ubi maneant aut quo fugiant prorsus ignorant Quaque enim horis desperatis instabat die,, «0 necessitas abjecta nascendi, terrae motus; unde ad invicem haec pronuntiant: «misera moriendi, dura vivendi nostra necessitas!»Hi,noverint Dei po licet tentiam nusquam et nunquam posse aufugi, eligunt tamen faciliusesse cohabi tare cum bestiis extra, quam intus incessanter aedificia timere ruitura Quocirca desertis habitationibus in vicis, in plateis, in hortis, in virgultis,, tento- c aliis riis pro domibus civitatibus, de loco ad Plures etiam, relictis locum translatis mapalibus, in campis morabantur, temporis, omnium Atqui IV.neces loci saria disciplinarum philosophiae membra discurrens, desolatorum de vita desperantium corda, mitigavit Ac sanctae praedicationis dulcedine fota, tum gemituspiritu contri et, adjungens etiam mala opera vitare ac bonis omnibus invigilare.Quid igitur operis 25 ? Populus in Domini servitium redactus hoc modo perhibe: commissationes fugiunt, ebrietates detestantur, vitant balnea tur, execrantur stupra, omni etiam cultu corporis postposito, habitu in cinere et cilicio mutati, de plateis in plateas, de ecclesiis ad ecclesias, semotim viri, semotim nudatis pedibus, ubertim crinibus, pulsis pectoribus, lacrimis solutis rigatis vultibus, de die in diem letanias frequentant Deo dem, tam in ecclesiis quam in cubiculis, vacant instanter orationibus Dispersos revocant, devios corrigunt, orphanis, viduis ferre solatium, et eorum indigentiam hospitalitate, pauperum, inopum supplere satagunt Sufficienti etiamet indi gentium corpora vultu datis muneribus nituntur hilari recreare, ac recreata exhilarare Quid ultra? Fructu pœnitentiae bonis operibus adornati, correcti, terrae motus, non a periculo suis meritis, sed Dei gratia liberali, Cunctipotenti referunt gratiarum actiones in ec- g clesia sua laeti - Et qui f; At patriarcha, ut qui locis ominum desperato ruiturae cicilicio a Mamistra scopus, ignoramus; dominus autem erat Ricardus, de quo prius Mopsuestia ad annum iiiq,

Albertus Aq b Die des cr,

De praeparatione belii Antiocheni contra Parthos Princeps igitur memoratus, diruta aedificia sua in castris a et aliti visitans, A ni5 I.necessariis, ea, quae defensioni suae terrae utiliora et hos quantociustibus propinquiora novit,' etsi non ad plenum, ad praesentem tamen tutelam, re parare ac munire maturavit His peractis, rede an te aestivo tempore, sicut mos est regionis illius, properavit ad fines, in quibus ocias de adventu Parthorum audire valeret, et unde promptius, ubi exercitum suum ad sibi fore obvium praemandaverat,ibi* que eo tractante cum suis de communi utilitate, diversarum gentium exploratoresad illas Parthorum partes mittere deliberat, quarum dominatores, nunquam frau dati a rumoribus, per suos etiam internuntios christianae militiae praesidia ferre exercitu, cum solent Ipse vero, dimissopaucis Antiochiam reversus, accer ibi sito Antiocheno duce b, Radulfo de Acon, viro experientis consilii, in primis quid sit agendum de emendatione et de statu totius civitatis, cum eo discernit; de his etiam, quae cum domino et bellatoribus fieri consulit II Dux igitur vicecomitem ad se vocari jubet, vicecomes praetorem, praetorpraeconem, praeco judicem; his advocatis agitur causa praelibata Injuncto manvocantur majores, vocantur et minores Nec mora: con dato domini principis sui decretum indicat, ita tamen e Audita causa negotii susceptoque decreto principis, omnium una fuitMensuratis igitur murorum ac turrium diruptionibus, habentibus terras et hono secundum majus et minus reficienda praebentur Princeps interim custodes res cum custodibus, quos sibi fideliores ut iturus ad bellum, belli et victus necessariis, audito divino officio, in beatorum intercessorum ecclesiis ) aliorum plurimorum facta Georgii sanctae Mariae Virginis, Petri et Pauli, etet domino patriar oratione, accepta licentia et patriarchali et civitatem, et omnia sua commendans, valedicens omnibus, se ipsum, chae in expeditionem profectus est Hinc dominus in exercitum, inde exploratores adveniunt.gaudere ob ruinam et interitum Syriae publice res Interrogati Persiam

De Bursone\ duce militiae Parthorum, ej malis quae fecit in Syria ante adventum regis Balduini et comitis Tripolitani.I Tandem nostrates, missis exploratoribus contra hostes, Apamiam proficis a

5 cuntur, ubi velut filii et parentes societate, hospitalitate, vinculo etiam dilectionis integrae videbantur convenire, licet numeri ac probitatis differant quantitudine.Pars etenim principis ultra duo millia pugnatorum non poterat inveniri, pars ausocietatis a multis reputantur aequipoliere decem millibus Haec ta tem adversae men, quodApamiam castrametati per duos menses morati sunt, antequam eis certus Partho rum nuntiaretur accessus Mense vero augusti Burso, Parthorum dux militiae, stipatus validissimis pugnatorum agminibusultra Eufraten jam venisse atroci partes Syriae invasisse nuntiatur Quod ubi princeps verum esse comperit, terque, locumque nominatum non multum a nostris sigillatis hostium teris distantem apud Salinas indicavit, ubi, factis potationibus caeterisque tatibus, crescentis lunae augurium expectabant, hortaturque eos pro suis viribus cum celeritate christianae militiae adesse praesidio.i4 agens, eodem die prae Rexitaque, probitati semper intentus, haud segniter

11, p 1089 esse e Epiphania ad Orontem hodie Hama ab Emesa ad Borsoqui, principem Mossuli, arbitrabimur; sin autem

Hamensium incommodi, utilius secum reputat ipsis extra hospitatis praebere ne- a A ni5 dare hostium saevitiam, sed multo magis se ipsum verebatur fore necis praedam Praemisit igitur fratrem suum a, ut fama retulit, barbara munera ferentibus

equis comitatum, quo pretiosioribus Bursonem praedonaret caeterosque magnates, aliis, acceptos sibi redderet, et ut eo mediante inter ipsos firmaretur foe~ b praesentatis dus amicitiae, ita tamen quod, dum ejus indigena, sciens aditus et recessus patriae devastationi bellicaedux eorum itineris et provisor utilitatis; sed, ut in se cum ipsis proficisceretur operante, contra spem eorum res versa est in contrarium quentibus dicam, Deo fratris imperio obtemperans, injunctum sibi negotium laetus exequitur; c Frater, exercitus autem cavernas castrametatus, iterum factis potationibus de Sisarae die in diem, a longe positis excubiis, nostrates bello lacessere temptant b Princeps, christianitatis sacramento et fraterna regis dilectione conjuratus, tam praelu vero dium quam et, erutione oculorum interposita, generaliter omni bus suis abdicat Quo audito, pars hostium arrogans ex insperato Cafarda d, cas- n trum tribus leugis a nostris semotum, attigit, quod saepius aggressum, licet pars interior crebris sagittarum etvice capi non potuit; sed, quodam illorum amiraldo interfecto et plu ea tamen ribus vulneratis, reversi sunt ad exercitum, asserentes ipsorum dolorem vindicta posse minui e, IV Qui cum molirentur quomodo atrocius nostros aggredi potuissent, fama nuntians Ipsi vero, non inconfisi, antequam rex acce virtute Sancti Spiritus, sed in multitudine exercitus dat, factis agminibus, habiliores praeludio ad tentoria nostrorum dirigunt Acies, de more ipsorum ordinatae, sparsim subsequi deliberant, loco assignato Bursone, f, cum maxima vi duce ipsorum Vibratis <j aculis, emissis sagittis, fere in castra ceps memoratus, veloci equo residens, exempto ense, castra suorum circuit 22, asse: «Fide Dei, qua vivimus,si quis egredi jam praesumserit, meo peribit gla rens «dio »Quinimmo praecepit unicuique armata manu et vigilanti animo prae castro gsuo stare, nec tamen praesumi ullo modo vel signum conflictus ipsis demons trare Mirantur itaque Parthi gentem bello promptissimam injuriaeque semper impatientem, totiens sagittis provocatam,totiens convitiis affectam, tam patienter ferre, quod dimicandi signum non ostendat, et quasi illorum timore de victa jam succumbat Quidam etiam nostrorum id facti timiditati reputant; non- h ingenii hoc fieri de principis industria conjiciunt, ut, nulli autem capacioris mino eini i? - xpugnatorum r tiens nuntiante is;«r in c E

\ De malis quae, post regis adventum, Burso, dux Parthorum, intulit christianis, per hoc principem Antiochenum revocans ad pugnandum., regem Balduinum Pontiumque a co Interea fama narrante velociore facto b

mitem viriliter celeriterque est Burso igitur, dux dolosae calliditatis, retrocedens fugam simulat,et quasi repatriare volens per partes Si sarae divortia faciendo ad tempus suam occultavit nequitiam, ut nostrisretro cessis ac separatis nostra rex, de more pristino, cimbalis resonantibus, tibiis tra nostrorum ingressus est, statimque ut rex comperiit hostem modum se sero venisse conquestusest Brevi tamen sumpto consilio, cum igno possint, quoddam castellum rent eos subsequi vel vice Parthis subditum, Gistrum nomine, oppugnatum ire deliberant, estimantes eos hoc facto ad bellum posse: nostrates oppidum quam circuitum, tam suburbium agminibus per repente ordinatis aggredi strenuissime satagunt; tandem hensum, partim diruitur, partim igne comburitur Perses vero, licet fumiferarum nubium intimatione, propriorum que oculorum suorum intuitione, exustionem ejusdem municipii a nostris ob illorum dedecus factam esse intellexerint, Hoc namque indicio verentur tamen illos aggredi, quos antea invaserant 27, pro ingenio audaciae et probitatis secum reputant quidquid ante castra pro inertia et timiditate duxerant II Cum autem nec venerint, nec rumor audiatur ubi manserint, agitur quid super hoc fieri deceat Pars igitur illa, quae magis sperabat bello adquirere quam °2 domi, repente cujus animum res possessa dulcedine revocabat 34, cum hostis sit copiosussit que valde fortis, unumquemque ad propria reverti, causa sua tutandi municipia,, Tripolitanus T ripolim esse judicat Rex itaque cum tubiis e - possessm revocabant n minus 36 Jerusalem cum suis f

Damascenus Damascum, A ni5 princeps Antiochenus Antiochiam reversus est Nec id a intelligimus, sed illius procul dubio qui societatem Belial fieri istorum potentia a nostris separare exercendo quadam Cafarda, quo castrum die eis contigerat, atrocissime Hinc invadunt, aliisque machinamentis invadunt petrariis illinc ita quidem pulsant, quod factis muri dirutionibus ingens praebetur aditus Mox introgressi, quosdam, praesentes suos interemptos interficiunt, quosdam, ut ipsos pro victoriae palma fortunae reservant altioris soldano praesentare valeant Sed prospera postea Dei illorum gratia cessere in contrarium illo funditus diruto, per confinia Castro

inveniunt, ad Marram pervenerunt, quam antea ibique quasi in propriis remanentes, ingenia, quibus Sardonasrabant Haec et his similia domino Rogerio principi, existenti Antiochiae, cito re sunt; quo audito virili audacia motus, sua tantum comitatus domestica lata secessit ad Rubeam suis omnibus absque omni dila- d familia, illuc tendere Dominum autem patriarcham precatus est cum tione et exorno summa devotione illo pervenire, ut, suo officio et benedictione potiti, liberius et exercere valeant Mense igitur septembrio, securius Dei militiam die dominica ante diem festivitatis exaltationis sanctae Crucis, loco assignato, phylacalus 24g patriarcha festinus adest; distincte et aperte Deo magis placita quam hominibus locutus est Quidquid enim reprehensibile et quidquid Deo contrarium in eis noverat, ibi quidem non tacuit; sed, sicut decet patrem, arguendo, obsecrando, increpando, quae vitanda sunt et quae sectanda, ipsos edocuit IV Quid singula et domino patriarchae sua peccata fateri non erubes- f ? Deo eunt; injunctumque est unicuique a domino patriarcha 26, vice verae penitentiae, pro posse cujusque, cum Dei auxilio, plenam justitiam tenere, tali, inquam, modo, absolutione, Domini ut qui eminenti bello mortui fuerint, in sua illoquoque propitiatione salventur, et qui redierint, in proximo festo Omnium Sanc torum statuto concilio omnes conveniant, consilio 28 Antiochenae ecclesiae, g *,inter se tam in rebus possessis quam et aliis, plenam justitiam facturi, hoc ta ii illorum impotentia pertrarus f *& concilio omnes conveniant consilio om 29 Antiochim possessis a De capta Cafarda v Abou’-Feda, Ibn al-Athir et Escoiiium, excusatio Kemal ed-Din ( Hist des ci\, 12, 297; eptemb or pp.

1, s Cognomen quoddam, ut arbitror, quo Bernardum,; Ousama, Memoires (p 54 ), qui id patriarcham auctor noster decorat; vox autem corrupla, sept accidisse narrat forsan pro (pvXaxsvs (protector) aut (piXoxaXos (amator b Hodie Maarret-en-Noc amdn, ab Halepo versus me pulchri) Difficile est enim suspicari Bernardum istum, ridiem, ab Hamat versus boream sita.hic sine dubio commemoratum, et e Delphinatu oriun a men supplemento, quod, si plenam, per ignorantiam vel impotentiam, adimplere a m5.nequiverint, illorum consilio et juditio, qui secundum justitiam capaciores veri non adquiescere renuant Sic tractatum et injunctum, ab tatis fuerint, et omnibus concessum et singulatim est,fide promissum est, per induciam et ecclesiae propitia patriarchae, Deo et eidem tionem, quod,, per emendationem et satisfactionem eccle si forte oberraverint siae eos

De ordinatione spirituali et corporali ad bellum ' venerabilis patriarcha, missarum His celebrans peractis,sollemnia, prae I.missa populo sibi commisso peccatorum absolutione, omnes patriarchali benedic a, ad bellum tione confirmat, diligentia episcopi Gibelli et ipsos spiritualic simul pergentis, humillime commendat, ac, salutatis omnibus, Antiochiam repe dat, 'assidue Domino supplicans et ipsum deprecans ut, qui superbos humiliat, et qui ab initio bella conterit b, ab impetu populi sui conterat adversarios Sequenti expositis circumquaque custodiis, agmina sua confidenter princeps autem die i tendere, quo Parthos, vicinorum jubet procedere, iliucque gressu citorelaventuros audierat Cumque, parati in hostes irruere, assignato ap, jamjam tione propinquassent loco, cum castrametati sunt ante HapaII Mane autem expleto vivificae Crucis missarum officio, cujus exaltationis festivitas eo die contigit, Guilelmus, episcopus Gibellensis, vir per omnia laudabi commissum verbis et exemplis eidem festo congruentibus lis, populum a Deo sibi dominicae Crucis lignum sacratissimum, antequamiter arripiant, properant ado praemissis exploratum rare, cujus licentia et benedictione muniti, irruat, ordinata acie comitis Edesseni 20, ex dono bus, ne subitus hostis in eosf principum primi ictus in bello primatum obtinentis, dispositisque caeteris agmi nibus ordine belli necessario, viam arripiunt Repente Theodericus Barnevillae f, unus ex speculatoribus, festinus adest,

tantum septembris accidit lelmo isto, primo, ut videtur, episcopo Gibellensi, nil e Balduinus de Burgo

Sarmiti 2a a tentoria disposueramus, A ni5 «operante gratia, ubi nostra figere in valle ibi hostes sua partim jam fixa, partim adhuc figenda, explicant «circa fontes, Ad haec princeps: «In Dei nomine, ad arma, milites! »Sic fatus, virili fretus au dacia, de acie ad aciem celeri vectus equo cursitans, omnes admonet debere jam laetari, cum certamen sit paratum, quo exerceri deceat militis olficium Imperat bIllico praesul memoratus, in spiritu humilitatis Crucem dominici ligni ve

; quam dum manibus, totum nerabilibus gestans exercitum circuit ostentat omnibus, asserit eos in proximo per virtutem ejusdem victoriam si prompto pectore in hostes irruant et in Domino Jhesu credentes certaverint 8 Continuo omnes corde et ore simul proclamantes «Sancte Deus ! sancte Fortis, c: miserere nobis flexis genibus coram ligno dominico et Immortalis, ter «sancte #procumbunt, et, ipso reverentissime osculato, eidem se commendant Hac con solatione muniti, hoc signo signati iterum atque iterum ipsam Crucem salutantes, celeriter equos ascendunt

De bello Rogerii, principis Antiocheni, contra Bursonem, ducem Parthorum, in quo ipse Rogerius victor fuit Princeps vero, intrepidum gerens animum, manu caeleris silentiumindi

cendo, ipse sic loquitur «Eia, fratres: «tris, accedamus jam propius Mementote, quanta laude, quanta veneratione, «quanta etiam litterarum commemoratione acta proborum virorum toto mundo, quo vigor et probitas Vestra «geat, quo nomen vestrum a Domino corona jam e Attendite etiam quia legitime certantibus «elucescat «nudatis ensibus circa tempora 22, accedamus vicinius, ut crebris nostris ictibus «illorum superbia prosternatur, et, Deo vindicante, non differatur interitus.»Cumque pergerent ordinatis aciebus, princeps generaliter omnibus praecipit, ut nulla cupiditate divitiarum moti, ad rapiendum se inclinent, sed, sicut decet bel- f lantes, suam protegendo salutem, hostium nitantur perdere feritatem Praesul ergo memoratus huic salubri sententiaeresistentes corporali vindicta merito de bere puniri praedicat, et, quod intolerabilius est, perpetuo anathemate feriendos, unumquemque ad certamen accingit animosius confirmat Sic fatus 26

ibi non esse obtunduntur, aestimantium et dicentium marchiam girovagorum plebem Burso itaque ipsos a tergo retortis manibus adse funibus adduci imperat Nec mora: vexilla principis prodeunt, quae, Deo reca Parthis videntur dilatata, ut dealbatis militibus ex vexillis ipsam ter tore, sic ram circumquaque tegi crediderint Burso tamen suique imbuti, cum fratre suo* et vi nimia pugnatorum, ut ibi nostris nomine Danit 6b ascendere nondifferunt, in cujus cacumine eminentis mathedeorum auxilia sibi adesse invitant Tandem ipsum mon mathesis tem non solum se ipsis, verum etiam divitiarum multiplicitate ultra montem cum rasse, Tumbarech 12c sua acie praesidio; caeteri vero in tentoriis et extra praesentium maxime autem principum suorum confisi viribus, superbe praestolantur, quod neque pœnitentia juvatur, quia nec suorum protectione relevantur, quia sera, III Adest namque Rogerius, christianae militiae princeps elegantissimus, cum ferocissima, personantibus tubis per media castra, captos sua acie hostibus divitias quasi fimum reputando; ad montem, liberando et hostes obtruncando, standarium et robur ipsorum conglomeratum fuerat, iter dirigit Comes quo vero Edessanus Guidoque Capreolus, ad primos ictus ordinati, a sinistris antece rl dendo asserunt se, alterum Burso autem, divini terroris jaculo sauciatus, cum fratre suo etfamiliaribus quasi bellaturus descendens, viriliter resistere montemque tueri prae; se ipsum cum quibus potuit fuga deliberat Interim hinc comes, inde Guido, in primo impetu fractis lanceis, astrictis f mucronibus hostes percutiunt Unde clamor, luctus et armorum fragor utriusqnepartis bellantium aures sic obturat, ut nec amicus amicum, nec frater fratrem in, non clamoribus territi nec labore devicti, pari au telligat Nostrates tamen 28dacia vires resumendo hostes eliminant, eviscerant et obtruncant Quo viso, Tum barech ex obliquo sinistrorsum prosiliens, splendenti acie trecentorum militum comitatus, post aciem principis cursitando, cum ipsam nec impetere audeant nec crebris ictibus sagittarum ab incepto gressu dimovere possint 32, turcopulos contra ipsos sagittantes plus citis gressibus intra nostrates mergi faciunt Ex ipso, dextrorsum incedenti, recta fronte obviant; latitanteautem cdfg laboribus sinistrosum gau deant possunt cfg - 33 Fulconi d; Fulchori a Zenghi, filius Borsok; Chevreal, cognomen v Ibn al-Athir (Hist rimus, gallice Chevreul aut in le er., I, p 298) et Ousama, Memoires, p 54 Normannia usitatum; xn, ed.

5 quam cum Bochardusque 2b Rotbertus a fuissent, Surdae vallis

intuiti milites a, egregii, non veriti desperatae tes se conferunt, obtruncando perfidos, demum et ipsi obtruncati, Christi mar tyres elfecti sunt Rotbertus vero non moratus suorum ulcisci sanguinem strenue decertando, succisis loris equisui, sagitta sauciatus occidit, cohorte illius peni tus dissipata b

De victoria principis Rogerii de Parthis, quam secuta est praedae divisio, gratiarum actio et vox laudis Alanus, simul incedentes, voce viva haec

pronuntiant: «Commilitones nostri probatissimi! jamjam nostris ferendum est, ensiumde officio, functos nostros retinent, vivosque et inde sanguis inmensus funditur tam dextrorsum nostrorum Interea acies, quam sinistrorsum Parthorum multitudinem undique frementem intuentes, pari »proclamantes, primo voto «Jesu medios Christe in hostes irruunt In aggressu, divino feriente gladio, hostilis clamor, antea horrifer verso modo morientium crebris singultibus commutatur Quid singula? Quidam diversae illationis pœna necis fiunt materia; caeteri vero, divinae ultionis jaculo per- d, Deo devotus, ipso die per virtutem cussi, terga versi diffugiunt Princeps igitur belli campus, Domino Crucis victoriam sanctae largiente, est; felix eidem aperitur Ipse itaque, prout dignum est, cum domesticis laude suorum in campo remanens, protinus ad insequendumcaeteros dirigit; qua in ^e prae caete ris acies beati Petri laudis nomen obtinuit eIbi quidem planicies ita fuit, partim mortuis obsita corporibus, partim came

a Guillelmi Tyrii interprete gallice Vit.

p,,; vocatum «Guis Fremauz »Chans d’Ant prov., Aj'ch de l’Or.

A mitum hostes insequuntur* Tandem victores reversi, diversa ferendo, mittendo,

5.ducendo, opibus onerati, Deo creatori gratias agentes, ad ipsum dominum Roge rium principem, campum obtinentem,exhilarati perveniunt Quid referam cap divitiarum seriem, eum nec modus, nec varietas ab tarum ullo perpendatur? Quid hostium occisorum numerum, cum sint innumerabiles b ? Apud nos tres dies campum obtinendo, coram ipso reputantur Princeps vero, per allatis opibus, quod decuit tantum principem sibi reservari praecepit, caetera dividi, sicut dominatus et mos ejusdem curiae exigit His peractis, princeps ante se diversarum gazarum copia captivorumque

multitudine, Deo supplicando, suisque omnibus gratias agendo, eo praemissae quod Dei servitium viriliter sapienterque peregissent, piae paternitatis amore om nes licentiavit; primatibus autem ad propria redeuntibus, uxoribus suis ac liberis visitatis, ad tractandum de christianismi utilitate, consilio tempore assignato, Antiochiam reverti praecepit Ipse vero cum manifesta victoriae palma rediens, per rura et castella, cum hymnis ac canticis, ab omni populo laetus excipitur Cumque appropinquasset Antiochiae, urbi venerandae, per totamcivisonus advenientis intonuit Sanctarum itaque reliquiarum praecedente or tatem venerabilis patriarcha cum suo decorato, dine, clero institutione ecclesiastica ac mulierum ei obviam; «Deum, virorum sequente multitudine, time exiit et angelicis personantes ipsum suscipiunt, «mandata »vocibuscollau ejus observa dant et venerantur Et affectum sui gregis Liber, servus et ancilla Gratulantur die illa Diversarum igitur

Nationum populus Civitatem innituntur Coronare floribus f - concilio Codices hunc hymnum, quem in pristinam redigere formam lentavimus, vocibus per: «Ad honorem summi Regis, mixtis, absque ullo discrimine versuum, praebent, ut sequitur et (ad et ad ( regis f), liber, servus et ancilla gratulantur dieilla Interim di f) affectum ( effectum f) sui gregis (seu f) rarum Quisquis carum versarum nationum populus innituntur coronare civitatem Jloribus sive ornamentum habeat, tunc non celat, sed revelat, quo victori placeat Vicos sternunt et plateas ornamentisse ricis; auro, gemmis adornantur ( adornant g), ob adventum principis Diversarum specierum tantus odor laudibus hymnicis; Deum funditur, quod terrestris paradisus possit dici penitus Princeps intrat; plebs resultat laudes Deo ad templum hunc vocibus Sic Sancti Petri pervenere pariter, ubi laudant, salutant altisonis illud speciale, post hwc mu Patri persolvunt alacriter Ergo princeps ad altare fert vexillum triumphale; offert grates omni clero, ( minus f) principale Adorato Deo vero, prece cujus nus ( reddidit g)deco reddit ( exuente aefg), clamant omnes cordis voce ( ipsos a) valvas exeunte: «Salve, ratus, victor exstitit beatus Ipso sit continua pax, salus et victoria, per smculorum smcula! rex! athleta veri, te formident hostes Dei, tibique Arnen, a Teste Kemal ed-Din (Hist, or des cr,, III, p 609), arm 116); Ibn Khaldoun (ap Rohricht, des cr., I, p ultra Halepum unius Abulpharag., Chron Turei usque ad Tell-es-Soultan, Quellenbeiir Syr p 17); (tr,

c xxv; Bruns), diei viam, fugerunt.

L In victoria ista narranda, optime inter se congruunt liv; Lis Turom, xxix (Hist.

it Quisquis carum sive rarum

^4 Habeat ornamentum, Tunc non celat, sed revelat, Quo victori placeat Auro, gemmis adornantur,

Principis ob adventum Tantus odor funditur Diversarum specieriim Quod terrestris paradisus Possit dici penitus Vicos sternunt et sericis Plateas ornamentis Princeps intrat, plebs resultat Laudibus hymnidicis; Deum laudat, hunc salijtat Vocibus altisonis Sic ad templum Sancti Petri Ubi laudes Deo Patri Persolvunt alacriter, Pervenere pariter.

Ergo princeps ad altare Fert vexillum triumphale, Offert illud speciale, Post haec munus principale Adorato Deo vero, Reddit grates omni clero,

Prece cujus decoratus Victor exstitit beatus Ipso valvas exeunte, «Salve rex, athleta veri ! »

Clamant omnes cordis voce: uTe formident hostes Dei, «Tibique sit continua «Pax, salus et victoria «Per saeculorum saecula ! »

la Arnen socii sui omnes in quo Rogerius victor Incipit aliud bellum in quo occisus fuit,

De bello Antiocheno, in quo princeps Rogerius/ut martyr gloriosus, occubuit,

De quodam bello particulari, in quo Robertus de Veteri Ponte emicuit.

De exploratoribus et prophetia praemissis, lunatae mulieris, spirituali ad

et praeparatione bellum De bello particulari quadraginta militum, praemissorum ad conditiones hostium detegendas,

et de exhortatione principis et ordine acierum: De bello universali, in quo princeps Antiochiae, pugnans cum septingentis equitibus, tribus

millibus peditum, contra centum millia paganorum, multas illorum acies primo stravit, sed finaliler occisus, perdidit totum exercitum supradictum De his qui, post mortem principis, pugnando mortui sunt et de

et capti, illis qui sine ictu se a praelio subtraxerunt De diversis suppliciis, tormentis, et mortibus martyrum captivorum.

VIII De his quae, post victoriam, gessit Algazi contra nostros,et de custodia Antiochiae per pru dentiam patriarchae.De adventu regis Balduini Antiochiam, post mortem principis Antiocheni et stragem sui exer

citus debellati De ordinatione super principatu Antiochiae et perditione Cerepi castri, X.et exitu regis de An tiochia contra hostes De profectione regis et exercitus sui, et de castris quae se Algazi dediderunt.

De bello contra Algazi, regis per virtutem sanctae Crucis

et victoria invictissimae in vigilia Assumptionis Virginis gloriosae XIII De simulato gaudio hostium cessisse victoriam confingebant, et de vero Halapiae, qui sibi gaudio captivorum, quibus regis victoria occulte fuit nuntiata XIV De martyrio Roberti Fulcoidis, quod in aliis non pietatis sed crudelitatis consilio est dilatum, De martyrio aliorum captivorum nobilium et ignobilium.

XVI De visione cujusdam Sansonis, et de morte ejus et de alio bello Algazi,

“ \ Princeps valde probus Rogerius Antiochenus, Qualiter occubuit, Galterius hic recitavit 1 Inter diversas prisci temporis bellorum eventus, profecto illorum a aliquis, ab gaudii mentibus historiographis assertus, seu mœstitiae modo causam intulit Illud vero doloris dolorum ac totius infelicitatis elogium, quod repentina calamitate belligeram partem Rogerii, Antiochenorum principis 6,, mole criminum exigente, subintravit, ita funditus gaudia ipsumque principem terminos modumque excessit, ut nec verbis exprimi, loti usque miseriae removit, quotque quibusque fateri cogimur, quod terminii immanitatem tulerit nec historiographus ad plenum alius aliud seriem describere nec rei valeat, quam divinam fuisse ultionem nioria labi videatur, quod dignum relatutato stylo primi belli, prospere succedentis, ego ipse Galterius cancellarius, utrius que fortunae particeps existens, expertusque magis nocereanimae, quam adversitatem corpori, partem secundi, cedentis in contrarium, des cribere curavi, cum ipsius adjutorio, qui, nullis praecedentibus bonis meritis, et fidem ut ea, quae sibi sunt sui inspirat, itaque divinae legi inmalitia nec esse potentes in iniquitate % sed nec unquam in suis bonis actibus super bire Hoc enim vitio de ipso perfectionis fastigio dejectae sunt animae, eodemque et immemores sui et nos Deo ex eventubelli nos ingrati beneficii, prioris detestabili, quidam victoriam imputando, in secundo subito tris viribus facti necis materia, quidam vero diro longoque cruciamini reservati, cecidimus, sicutin subsequenti tractatu pro capacitate nostri ingenii, vi carceris hebetati, posteri tatis memoriae commendando designabimus intulerit ultione legis fastigio perfectionis profectionis c

De bello Antiocheno, in quo princeps Rogerius, ut martyr gloriosus, occubuit fortuitu contigit Algazi, Turcomanorura Forte erroris et dissidiae a

pem, bellico apparatu Antiocheni honoris partes maritimas attigisse* Quo auditoArtesium proficiscens, dominum Bernar suis undique princeps, congregatis, dum, primum usque subsequi patriarcham latinum,supplicando roga illuc vit Cujus sacro dogmati et consiliosi adquiescere fideliter voluisset, ibi Baldui ', Deo vocante, Jerosolimorum regem, exspectando, provide nuni sibi suisque b Erat enim eo tempore situs loci victu potuque abundans et consulere potuisset tutos praebens salubris nostraeque parti aditus, hostibus vero vallium, montibus Densitati etenimintermixtis scopulisque singulo contrario rum urgentibus, aditum et situs et accessus efficacis animi vivacitate inspectis, pa- c tialiter venerabilis morumque honestissimus, celebratione triarcha, vir in divini vitaeofficii prophetiae functus amminiculo, de gestis rebus et de gerendis eidem prinpopulo sermonem edidit; de gestis, paterno affectu omnibus sup cipi omnique plicando, ut illas intuendo mores corrigerent, de gerendis, praedicendo futura et exhortando ut non suis viribus imputando, sed ad correctionem servato ecclesiarum jure, redditoque vel pacto reddere, tempore competenti, cleri christiani populi justitia comitante, bis modis et aliis bene agendo, ac totius vitiis voluptatibusque noxiis resistendo, bellatores Dei fieri inciperent, quatenus in conflictu contra perfidos armis fidei praemuniti, et christiani et Christi milites ex re dici potuissent e Princeps vero ea vice, pro dolor! audendo non audenda

, sui equidem suorumque salutem ignorans, tanti agere non agendapatris do cumenta suae temeritati postposuit, neve timore hostium trepidasse vel ullo modo flecti videretur, cujusque juris effectibus praetermissis, et posse in se et in aliis sibi subditis nocentia ac nocitura, quibus praebebantur, emendare non distulit, f Rogatus etiam a multis affectu pietatis et admonitus remanere, palam disseruit se neminem ibi diutius praestolari; motusque quorumdam consilio baronum, res

e G partique populi christiani a Mense junio de Mardin Kinnesrin, ut sequitur, res inter Balduinum II 9 Ilgazi moires, p et 88) 1, (Chalcidem) venerat, teste Kemai ed-Din (Hist et Rogerium pactas narrat: «Antioche appartenait a un les Francs, nomme Roger; celui-ci alia cr., III, p 616) «sultan d’entre h Artasia sen Artah, ab Antiochia versus ortum sita «faire un peterinage a Jerusalem, dont le prince etait c Balduinus II de Burgo, paulo ante (2 apr 1118) ex «alors le Baudouin, un vieillard,tandis que Ro comite Edesseno rex Jerusalem factus etait un jeune homme Roger «ger clit a Baudouin: d Hic Matthaeo Edesseno (Hist «Etahlis entre moi et toi une convenlion Galterius fere arm si je meurs:) assentitur in Rogerium principem ar, p 12 3 «avant toi, Antioche; situ meurs avant des cr t’appartienclra

a quorum hostes assueti singulis annis devastare, eo etiam tempore devastabant,

1119 vocatis ad se domesticis curiae suaeque inconsulti animi gentis praeordinatis,, de frugi loco cum tentoriis ad inutilia cha vero, luce veritatis intuens Communis, cum ipsum prin utilitatis effectumcipem pluresque alios inemendatos et contra justitiam ire persensisset, evidentis simis rationibus eos, ubi erat timor, non et, ubi non erat, trepidare trepidare, comprobavit, et quod ante figurata locutione praedicaverat,aperte principi di sicut eidem majorique suorum gito «Vae! Vae!»illud demonstravit, parti non multo post contigit Princeps itaque praesentibus

his personis, videlicet praefato patri, archidiacono a et decano, curiaeque capellanis, commissa, quibus in mundi ludibrio infectus vixerat, secretius in tentorio voce viva confiteri non erubuit, et utinam ad salutem ! Res quoque suas, ibidem scripto designatas, pro velle suo dividi et erogari, si contigisset eum bello mori, coram eisdem imperavit Et hoc utinam ad salutem! Pater itaque memoratus hujus acd totius populi infirmitati compatiendo, vice beati Petri functus, modum verae poe nitentiae, perpetrata, inquam, mala plangere et plangenda non perpetrare, eidem principi omnibusque suis generaliter injunxit, familiarius autem pro vitae meritis valedicens omnibus, fusis lacrimis crebrisque singultibus ab immo tis, pro populo Dei exoraturus, ad ecclesiam remeavit e

De quodam bello particulari, in quo Robertus de Veteri Ponte emicuit.Nos autem sinistro omine in praeceps rapti, non attendentes superbos me

, humiles exaltari, quasi leonibus fortiores tigribusque immitiores ad rito dejici castra metaturi iter extorsimus, Agrum, inquam, Sanguinis et Agrum Sanguinis, ubi aliquamdiu inmorantes de die in diem re etnaturalis indigentia coacti, non vi hostium nobis illata, sed rari victus potusque tate utriusque in illis locis exigente, mittebamus alio ubi et unde 17, intus et extra castra existentes, possemus indigentiam expellere Tunc quoque munienda quidam nostrorum missi sunt, quod hostium turmas diu non latuit Missis namque nostrum exploratoribus quasi volatilium esse,modo se haberet, eisdem reversis relatione facta, et dominus et pri quoquointer genti sic eisdem f - c f^ intimo mates, quasi propriis oculis inspexissent, lucide intendebant Ipsi itaque dissimularent quod ut moliebantur, videlicet ex insperato nos calliditatis viri, praeludio jam palam aciebus babilioribusque invadere, ordinatis praemissis,, ob hoc utique quasi obsessuri et spectentur.Spectent, inquam, externas meatuum partes et interiorum callium acces

sus, quibussibi tutius et nostris damnosius principem aggredi potuissent; spec tentur autem, ut ipsi multitudine exercitus gloriosi haberentur et nos a solita, probitate repulsi timore multitudinis defecisse videremur Quod brevi, non in illius multitudinis, sed commissis et sceleribus nostris exigentibus, justo Dei nobis completum est, ut paulo post non ex me, sed nutu judicio in dictante, edisserere conabor Prius autem, ne prolixitate verborum videar Domini rei ordinem praeterisse, sequitur Primates ad Cerepum 10, circumcirca seducendo manumque pedestrem illius castri, et quosdam ex nostris, qui milites Cerebitas, more propugnatorum prope se quasi bello eos lacessentes su nocte illuc ierant bito inspiciunt Quibus inspectis, hostes, licet sexaginta millibus militum vel ultra vallati viderentur, retentis tamen habenis, ac de parte pendula sumptis arcubus, parmisque ab humeris ad brachia, a brachiis ad pectora revocatis, quasi animo titubantes et quasi pungere metuentes, terga versi fremendo se habebant Sed res erat tecta fraude ex ut his indiciis cautis inspecto- eribus pro improbitate reputatur, licet multotiens ex astutiae ingenio id fieri com probetur Nostri vero virili audacia freti, illorum et III.nentes, astrictis lateri clypeis, palpatis lanceis, pressis calcaribus, ut decet mili tes, his simul omnibus in medios hostes se conferunt, ictibusque asperis militarie agentes, quosdam prosternunt humi, vicissim effuso sanguine, quosdam compel lunt ad praeludia Robertus de devehi letali vulnere Haec inter tartara Veteri, haud segniter agens, more solito probitati inhaerendo, cum impetu stre Ponte nui animi et velocitate equi sui ferocissimi, plures illorum gregatim equitantes impetiit et percussit, statimque in quodam, demum et ipse a pluribus repercussus, equo suo telo multiplici per forato, vi inevitabili ingruente occidit Nec oblitus matris suae fdii, licet crebris lancearum sagittarumque ictibus humi premeretur, audaciae tamen levitate vires resumendo surrexit, et ense reverberans contra nititur, suisque visis ei rere properantibus, praestans animosius clamavit: «Adeste 27, sodales, adeste 28, h: conveniunt, eique alterum equum attribuunt, ! »Nec mora «subnixi militis viribus quo ascendente, inquit illatum dolorem vindicta posse vibrato ense, sociis minui IV Mox illis junctus iterum simul in hostes irruunt Robertus inditius inditius e\ pulsat humum Dei juvamine vitat protectus clypeo a sibi facta priori simili,

, tium gregibus strenue inferunt; aliunde etiam Alanus 4a, ejusdemcastri domi nus, familia domestica comitatus, viriliter egisse cernitur: nam hostibus resistendo vice muri fruitur, et insequendo leo perhibetur Quid de caeteris? Ultimi tes priores prioribus in agenda militiarius eloquar, non appendilii, sed naturales milites in dandis ictibus et prosternen dis hostibus singuli singulis prodesse, etin illo conflictu, non strenue decertando, sed nutu Dei resis Multi tamen vocati tendo, convaluere; nostri vero ejusdem nutu non ferentes immanitatem hostium, castro quam sole vergente ad occasum, quisque, tam in affectu nimio et alibi,: ibi enim minus damnum majus ma quaerit quiescendi aditum haud immerito; magis etenim pauperes ex minimo quam divites ex maximo jori damno extitit

De exploratoribus praemissis, et prophetia lunatae mulieris, et praeparatione spirituali ad bellum I Ex his itaque in castro quidam hospitati, quidam in exercitum ut mos militiae illuxisse Unde, sunt, referuntque curialibus acta diei praeteritaemilitum inolevit, quisque conqueritur ibi non fuisse Quo audito, princeps citis sime proceres ad se accersiri jubet, ut super conflictu existentium cum eis decernat, quid eadem nocte vel mane fieri deceat;: «Accedamus mane ad Cerepum, accedamus strenuissimi, dominus prior inquit et amor Dei militiae, quibus promoti «vicinius; quod si venerint, strenuitas«ulcisci sanguinem servorum suorum venimus, perfidiae multitudinem non for «midet, sed strenue decertando tyrannorum nitatur perdere feritatem; quod nisi «venerint, sumpto consilio sequenti die ad illorum tentoria iter dirigamus »His verbis pars procerum resistendo inhaesere, pars autemtentoria juxta rupem provehi consuluere Pars equidem consilium domini sa et ei favendum consuluit fati volvendo et revolvendo quid Sic lubre decrevitdecens, quid indecens, quid honestum, quid inhonestum, quid utile quidve inu tile ocius fieri queat an non, pro praesenti negotio utilius autumantes 26, eligunt et milites et pedites ad praefatum castrum transmittere, eadem noctedecernun.t ictibus et videri f - et praiesse d Iwduntur guam extitit dampno exercituresis loco om que Malgerum de Altavilla* cum xl militibus summo mane ultra districta militare a

et decem milites speculatores ad turrem in cacumine montis positam dirigere, ut,si hostes ad Cerepum iterum venerint, veloci equo et astuto milite principi nun tietur facto edicto per exercitum ante lucem, quatenus ibi vita b, in Dei servitio et in nomine et moribus emendati, cibo potuque cœlesti refecti eius, ut decet milites, vivere vel mori valeant; fitque «Agite! Agite! Nec diu agerentur, affuit extra mulier lunatica, usa his vocibus: «utique! Cras enim, manu hostili praevalente, amputatis capitibus, quae hactenus «abstulistis, mea mihi regimina dimittetis »Quae verba spiritui gruere, ab effectu sequentis diei sternati animo, et rio Quid singula? Licentiatis baronibus, noctis quiete recreari vocatis domesticis princeps imperat, ut assignato termino expedite fiat quod, mons et quomodo sit agendum, vocatoque secretius cancella- d eis quid et ubi tratque, cum pro imminenti negotio discernit, quid conveniat super his, eo rio fieri quae bellatoribus oneri videbantur Hinc itaque et inde eventilata causa necessaria J3, vocato

tisque familiaribus, actum est, ut vasa pretiosa et omnis suppellex onerosa nocte ad turrem Artesii, episcopo fieri imperat dominus subito; parati eminus copuli, vocantur et famuli; his id l7, haud oblitus edicti, ante lucem ad ecclesiam con parent imperio Exercitus veroveniunt, ubi, Deo altissimo corde et ore supplicantes, matutinis laudibus invigi lant; quibus finitis, archiepiscopus, in utraque militia vir elegantissimus, et de cœlesti et de terrestri sermocinando, sic inhaerendum terrestri christianos docuit, ut in cœlesti gratuita pietate Dei mererentur confessione publicaque divino celebrato, publica facto, officioomnes se contra legem Dei peccasse voce profitentur unanimes, singulique, delic abrenuntiando, confitendo Deo tis omnibus, quibus infecti fuerant, et pontifici devotissime promiserunt, quod in, gratia Dei cooperante illa et protegente, numquam amplius inciderent IV Quo audito, praesul memoratus, intuens bonae voluntatis affectum, nomine si contigisset contra perfidos et sub obtentu verae pœnitentiae injunxit cuique,, non suis viribus praesumendo bene agere, et illorum sive mori sive vivere totum Deo committere His itaque -confirmati et pontificali benedic- htione signati, corpore et sanguine Domini refecti, his armis fidei praemuniti, belde s effectum et contra aggredi a Hunc Malgerum nusquam alias Hebron expilasse fertur ( Arch de VOr L., II, p 4i5) reperimus; illum c Eum fuisse Galterium ipsum vult Prutz autem normannicum fuisse militem, ex forte; res dubia illustri stirpe Tancredi de Alta villa, suspicamur ut in praefatione edocuimus.

a lum adhuc ignorantes, in sua quisque tentoria remeavit Princeps vero suffultus altare fusis lacrimis pro omnibus, quae in Deum divino Spiritu, antevisu, audivinae majestati se reum tradidit, sin ditu, gustu, odoratu et tactu deliquerat, gulaque delicta* pro qualitate vel quantitate cxistentia voce viva sus est, accepta que pœnitentia praefatae simili, viatico Domini vegetatus abiens, ante ingressum tentorii caritative erogavit, paratusque more pria solito mane spatiari equum ascendit Allatis sibi avibus, allatis parvis canibus,, sumptis venabulis, praemissis pueris cum venatoribus, ut decet principem, ipse subsequitur Hinc agros et valla peragrat, inde montes et colles circuit, hinc aves capit avibus, inde feras prosternit canibus.

Do bello particulari quadraginta militum, praemissorum ad conditiones hostium detegendas, et de exhortatione principis et ordine acierum Subito autem motus animo futura, speculandi causa, di T.missis ludis, ad turrem iter dirigit Quo abeunte, adest ei nuntius equi cursu velo cissimus Cui dominus «Quid pro serio? »Id ei nuntius «Hisce oculis hostium:: «turmas intuens,per abrupta montium et devia vallium ^ loca, inquam, etiam «ferarum gressibus nusquam patentia, ex tribus partibus triplici bello expedite in pro vero nuntio, innumerasque acies, tam vexillis quam et aliis «nos accedere# Ad haec prin «ziffeorum 16b pompis decoratas, priores subsequi firmiter assero «Nobis datum est pro Christo, non solum ut in eum credamus, verum etiam ceps: «ut pro illo patiamur, et ei, quod debemus, debitum jam reddamus, videlicet utvoluntas ejus voluntati subjecta permaneat, et qui ho «omnis nostra rationalis «n orem violavimus, secundum exhortationis factam molestiam nobis illius in«eidem Salvatori nostro, nos ipsos cum ipsius adjutorio non peccaturos resti tua «mus, et qui per suavitatem peccavimus, per asperitatem ei satisfaciamus, et ad «honorem ipsius nos morti tradere non renuamus His finitis, accersito agasone 190, accersitis praeconibus, imperat dominus to f

praeparati d GALTER.il CANCELLARII BELLA ANTIOCHENA veniant, et ut, audito tertio, singulae acies a 1119 dentes, coram signo Crucis Domini se: fiunt tentoria arma perio domini ipseque vectus equo, voce propatula, ante celeri, bellica ante se praecipit advehi Quo peracto, praesente priori nuntio, adest et «Illos 7a citra montes alius, eadem belli indicia asserens verbo dissimili; ait enim: «citraque assunt vicinius itaque praecipit universo districta Nec mora: primo admonentur, secundo parantur, tertio neri sonitu gracilis conveniunt; ante capellam, ubi Crux erat, domino praesentati conveniunt Praesul itaque, Crucem Domini venerabilibus: «Quid ultra?«Armis fidei praemuniti, hoc signo salutiferae Crucis praecedente, nec veriti per «fidorum sententiam permutare, prodeamus in medium »Et hoc dicto, princeps publice corporis sui voluptatibus praeteritis et prae

sentibus et futuris utar chiepiscopus, vice beati Petri, suscipiens, ab omnibus peccatis nomine Domini et in nomine verae pœnitentiae, praecepitet agere vel recipere, quod divinae majestati placeret, mori vel vivere Laetus itaque et exhilaratus manibus sacerdotis signum dominicae Crucis ante se geri pos illico Iuterim Albericus vicedapifer non fitque pro voto tulat, ut ei supplicet, more fugientis, sed impetentis militis, percussus lancea in facie, nuntius extitit tertius Hic primo in- e, ut nostros praemuniat militibus, cum quibus ierat terrogatus ex praemissis quadraginta respondit,, quosdam amputatis capitibus, videlicet Jordanem Jordanidem resti Monasterio d, pluresque alios jam de mundi ludibrio Deo militasse, Malge, vi coactum intolerabili, praesentem adesse Fitque subito: adest Malge rus, adest Contraventus 25e f IV Horum equi sagittis affixi, plumbatis obruti, corruunt mortui, statimque«Super his, quae nobis immi sumptis aliis coram baronibus inquiunt principi: «nent 26, consulto opus est 27, consulto propere Parati veniunt: strenue agite Di »Unde tam «visi etenim ex tribus partibus triplici quaerunt nos perdere bello procerum quam et aliorum quidam assentientes salubri consilio, ut putabatur, a inerat 24 Malgenum f; Malgerius adest cohors una victa est, a Hic illos codices omnes quam tendumque sequentia verba optime duobus aut pluribus pro habent Elios geographicam vocem, utpote ignotam convenire, non uni.et insolitae pror militibus Siigitur Barthiana cor sus formae, correximus «adest cohors una victa », ut nimis libera rejicienda rectio istius exemplum unicum De hoc Albericorestat ut Contraventus nomen fuisse militis cu Officii videtur, jusdam accipiamus, nil aliud scimus etsi prorsus ignotum et insolitum, iste, forte Normannus quidam Joardain aut in comestabulam audacter corrigamus Tertius (post et Joardain Gaufredus quidam Robertum -Jourdain vel deJor Filium -Geraldi, 1098 supra, 93, p a laudaverunt nostros omnes una, ut erant, ordinatis aciebus circa tentoria sisti, manu pedestri circumquaque anteposita, sicque ferendo immanitatem hostium levius salubriusque posse praestolari asseruerunt Super his equidem hominum erat pro visu eorum loqui etvoluntas loquitur, erat judicare Quid ergo? Subito perfidorum vexilla et standa ria ex lateribus montium inter oliveta prodeunt Quibus visis, princeps hoc modo: «Eia! milites Christi, non nos intulit «rum, sed jam exerceat, quo vigere debemus, militis officium; ut, qui hactenus «mundo militavimus, hodie ab effectu decertando, sive vivi, sive mortui, Deo, imperat Ragnaldum «militemus »His dictistriplici cohorte prsemu districta Samartani 6b intrantes per citissime, utbello percutiat evidentis C niri sime, seque asseruit virn, monte vel plano, cum Dei juvamine acerrime percussurum sistat

De bello universali, in quo princeps Antiochiae, pugnans cum septingentis equitibus,tribus mil libus peditum, contra centum millia paganorum, inultas illorum acies primo stravit,sed fina liter occisus, perdidit totum exercitum supradictum lis ordinibus incedere tunc quoque imperavit, sed multo melius; ait enim «In: d «nomine Domini nostri Jesu Christi, ut decet milites, pro lege Dei «arripite, et, cum locus percutiendi affuerit !2, haud obliti servorum Dei effusi san «guinis, crebris ictibus insistendo, iniquorum superbiam prosternere et illorum «sanguinem effundere mementote!»His dictis, adorato signo sanctae Crucis et eodem reverentissime osculato, sin guli gracilibus, tibiis, tubisque volatiles tam telorum quam hinc et inde de aciebus ad acies et sagittarum, ut mos bellantium exigit, mittuntur internuntii Acies itaque beati Petri a dextrisantecedens, cujus juris est et antecedere et primum hostes perculere, laxis habe, impetuose ac strenue cohortem sibi obviam percutere ma nis, palpatis lanceis turavit, mullosque perfidorum prosternendo paene Gaufridus Monacus d, insigni acie comitatus, virili fretus animo, cohortemperfi a f G, tubis ac c V supra; milites designat F rancos Gallice Renaud le Masoir, et post ann 1127, dextram a ( Charta, p e alam tenentes, quum OrientalesI, o), Antiochenus comes dee 1127 Liber jurium, (Armenii,Syri, Tur principatum, ut bajulus,et us copoli) conducticii sinistram occuparent tabulus;,

dorum, ad minus decem millibus militum constipatam, impetiit 1119 A,quod paene eamdem et caeteras prope existentes in fugam et disconfecturaih impu, cum suo posse, lit Nec minus quantum ad se acies Guidonis hostes invasit et Concussit II Sed quia nostri instantes persistere desierunt, ut opus esset, et hi et alii plures passi sunt exterminium Perfidi namque, nutu Domini resumptis viribus, nostros aggredi non metuerunt, sed telis, lanceis, sagittis, plumbatis ferratis et crebris gladiorum ictibus reinvadendo tante effuso sanguine Interim cohors Roberti de Sancto Laudo cum turcopuiis a sinistris antecedens, cum percutere debuisset, sinistro omine turcopuiis primo fugientibus, non valens resistere, ipsorum pulsa impetu et perfidorum bus, aciei principis contra vim nefandorum et ab impetufu giendi, non loris, non frenis, non funibus, sed nec ulla animi securitate revocari et persionem initio, in medio belli campo cunctis cernentibus, hsesit humi, ab aquilone prodiens humique serpendo pulverem rapuit, qui et se per girum deducendo in modum infectos tenuit, sulfureis ignibus dolii,, quasi ad astra extulit concremati; quo viso, ab universis sceleratorum partibus oritur clamor immensus et horribilis Princeps tamen constanti animo in certamine perseverans, suis undique e

prostratis et occisis, numquam retrorsum abiit nec respexit, sed parens imperio Domini et pontificis, paucis etiamcertando, ense militis percussus per medium nasi cerebro tenus, in nomine Do mini morti tributum persolvendo debitum, coram signo sanctae Crucis corpus terrae et animam ccelo reddidit Hac illatione facta, perempto sacerdote eamdem f Crucem manibus deferente, pluresetiam perfidorum, ambitione auri pretioso rumque lapidum capti, vim virtutis Dei in Cruce ter se datis crebris ictibus, necis materia effecti, ad inferos, infernorum ignibus concremandi, non redituri a quatuor mundi partibus atrocissime in nostros G millia pugnatorum assignati, Nostri itaque nutu summi Judicis, divina ultione subacti, ut erant sep inditio initio ii; * a Normannus: non Robert de S.~Lo et iste; gallice «aspiceret Credidit infelix admiratus simulatis vocibus,porrexit manum ut recispernendus miles, quippe qui chartae cuidam subscrip «et jam, galea caput nudatus,serit ut baro Antiochenus anno 1108 (Mulier, Doc Tos «peret Rogerii gladium Tunc vero ille infrendens, et cani, p 3 ).«totis fortitudinis reliquiis in ictum se cogens, Tureo ca«put, decussit; moxque perfossus, excogitato genere vi r

c ix, p 52 5 «tutis dedecus servitutis effugit.c Longe aliter, forsan aliis usus testimoniis ac Galte 7000 tantum annumerat Abulpharagius Chron (iste enim Rogerio morienti adfuisse non videtur),

a pugnatorum reputati, cum multis et tria millia peditum tingenti milites aliis,causa mercati vel pro ambitione hostilis lucri ierant, invales qui ad conflictum centibus iterum atque iterum perfidorum clamoribus,hostili gladio praeva et lente, quidam sauciati, quidam caesi, et quidam diversis illationibus obtruncati, eodem in campo rimae captivitatis laqueos justo Dei judicio inciderunt, dum haec apud nos agerentur, exsua parte viriliter bello decertans, hostium intrantium per districta Samartani mam multitudinem prostravit et devicit, ita ut, pro existimatione utrorumque Placuit autem bellantium, hostes reputarentur nostri victores et victi divinae majestati, cui non placet nisi quod decet et expedit, ut victi resumptis viribusvictores haberentur, et nostrorum prior pompa, non manu hostili, sed Dei exer et devicti quidam cente potentia, haberetur ultima Prostrati etenim hominem evadentes, eodem quo et quidam fugae impetu exuentes et alii, plexi sunt exterminio Contigit autem Ragnaldum -Masuerum ', gravi vulnere afflictum, cum paucis suorum turrem intrasse Samartani ut eam ob refugium,si posset, ibidem Balduinum, regem Je sui et aliorum evadentium obtineret, et, rosolimorum, ad succursum christianitatis properantem, exspectaret.

De his qui, post mortem principis, pugnando mortui sunt et capti, et de illis qui sine ictu se a praelio subtraxerunt et victus indigentia, maxime autem 1 Sed debilitas turrisilluc adve Algazi niens, efficiens causa extitit, ut ibi remanere non posset, et se phanti redderet Astutia tamen praemunitus, quasi se in turre defendere posset,

A i»}, in te et in alios agendum erat ut in hostes, nunc autem humanitus sen- a «fuistis et, ne me suspectum habeas, sub obtentu meae recolo vos esse homines, «tiens «fidei et sacramento beatae legis nostrae annulum meum suscipias, ut hoc signo, «finito unius mensis termino, a me libertatem recipias »Ipse itaque, qui nec vivere intendebat, audito mensis termino, intus tristis unius ? diei spatio se posse existens, accepto tamen annulo quasi laetus forinsecus, s^ captum reddidit* Non- bnulli autem procerum, qui strenuitate et ingenio ac generis nobilitate pollere vi sufferentes, dimisso in campo vivo principe, debantur, etiam primos ictusdimissis parentibus et amicis, antequam belli campus et montium introitus imma, haud lente profecti, vice optati portus, Antiochiam nitate hostium Ante eos tamen ingressi sunt alii more solito in portis primi, in bellis ultimi II Ne autem loquendo de illis, qui evaserunt, nimia digressione frui videar,de gestis in campo prius edisseram, ut gradatim enarrando partem malorum in, quomodo auctor ter duo bella, ad id condescendamsummae justitiae, manu Balduini, Jerosolimorum regis Latinorum secundi, ple bem Antiochenae hostili paene exterminatam, de ore leonum dignitatis, vastitate, et quomodo triumphale nomen, bello principali amissum, eidem plebi liberavit Crucis sanctissimae bello regali extitit reparatum; revertar itaque igitur, virtute: interempto principe in campo, peremptaque non mi ordini inhaerendo Sequitur, a quatuor mundi partibus deforinsecis nima multitudine, qui intus belli campus adeo in nostros saeviebant gladiis, et liumque aditus escaramnis 20c obfuscantur, quod nec unus pertransire potuit Nostri itaque, quotquot in campo superfuere gladiis 22, spe pu~fr nendi caute fuga stupefacti deveniunt Sed haec jam ma gnandrad tentoria vel nibus impiorum asportata non inveniunt, exceptis principis et capellae tentoriis, in quibus nefandissimi certatim auri et argenti ornamentorumque principalium cupidine capti ensibus contendebant., in certamine corporis et animae miles pro III Quo viso adest Euterpius d his, qui ante contendebant batissimus, inquiensictibus decerta et »Cum bant «Quee societas Christi ad BeliaC ? Vos dividitis, sed non est eec/ua portio f:bis verbis amirablum auro textum ante ostium capellae lancea corde tenus per, quem praeterire non foravit, caeterosque invadendo potuit, martyrio, hominem exuendo, ad quietis beatitudinemfeliciter transmi gravit Haec inter discrimina conventus nostri harnesii cum totius exercitus in quodam monte prope existente se locavit, aestimans ibi posse suppellectili liberaverit f G 15 virtutem multitudine non minima belli dam a r _gladius d > 23 Ebrardus certamini f G ^ ad tecsupplec a De

a praestolari aut advenientium militum subsidium autin monte collocatis, ubi mors erat vicinior aestimabant et quaerebant vi nostris vendi solatium Cassa namque spe decepti, bine et inde confluentes monti, adhaeinculcate, qui in momento ab impiis sic obsessus extitit, ut obsessi mal rebant B lent brevi morte mori quam illorum tela pati Jure quidem: tantus etenim erat undique telorum ac sagittarum impetus,

quod ex illorum collisione mutua reverberatis ictibus etiam perfidi existentes fo rinsecus acerrime plectebantur, nostri vero multo ferocius: Nam ut aura brevi hora Magnis cedit imbribus, Et ut foenum exsiccatum Laeditur grandinibus: Sic gens nostra cito laesa Cessit crebris ictibus n Inde tamen pars evasit Ductu summi Judicis, Et pars, capta sorte mala, Addicta suppliciis, Ducta fuit ad slandala

Nefandorum principis: ibi etenim juxta belli campumvel plures, a tergo retortis manibus et vinculis ferreis astrictis pedibus, cum caeleris pœnis strictissime de more canum a collo bini et bini copulati funibus, co giro humi ram magistro capitalem sententiam subire praestolantes, in sceleris versi tenebantur Impius autem, exitiali furia invectus, ministris caedis imperat, captivorum vulnera vulneribus tenta intentari gravibus, et afflictos letali,, foras ad decollandum virga capillis illitareservari Impii itaque laeto animo scelerato do ciamine affectos, caedi crastinae mini sui parent imperio.

et mortibus martyrum captivorum De diversis suppliciis, tormentis,scelestior; ducti enim ad de Sequitur autem ex scelesti I.alii, non solum, amputatis capitibus, manibus impiorum cor collandum, alii et ruunt, verum et medio tenus detruncati etiam abstracta cute vivi capitis dirae illato sibi promisso cruciamine, cum mortis discidium subeunt Residui quoque, contumeliis et terroribus noctem illam tenebrosam deducentes, mentibus optant, verbis increpant mortem saepe vocatam et revocatam eisdem mcestis non venire, a Vicissim tamen apud se reputant gisse, faten tu rque juste et merito deteriora sibi imminere, et haec talia hisque similia non ad puram, sed enim valet ad miseriam, et altera ad beatiludinem Pressi itaque tota nocte et, sequentis diei orto jam, inquam, eisdem nocte constricti sole, sole brosa tenebrosiore, jussi suntsisti in tentoriis, quousque decernat princeps sceleris, quid de eis animo suo sufficienter fieri valeat Idque placuit nefando prin: hora diei tertia captivi nudi ducenti vel trecenti, a collibus simul fune cipi religati, cum flagellis et restibus, per campos, gladiis et fustibus, miliarii tio cardonetis et vepribus insitos, ducti sunt in vineam juxta Samartanum, novi- c ter excultam, ubi pietas humana naturali jure privata extitit, tyranno Algazi tyrannidem in christicolas ibidem exercente, conversa et hoc modo: vEstus quippe erat non solum captivis vulneratis et aegrotis, verum etiam

sanis, hostibus et liberis admodum intolerabilis, ita quod singuli captivorum, pro calice aquae frigidae, non renuissent porrigenti etiam membra singula vel ipsam, a pedibusque super eos proni incidentes gypsatos conculcatos, quorum liquor ab ore prementis, quoquomodo esset elapsus, ore, saepiusque putantes elapsum liquorem retinere, ardore coacti, linguas proprias dentibus corrodebant, et aliorum barbis 28alii inhaerentes, visa liquoris stilla miserrime saeviebant, pluresque urina potati tunc primum sitiebant Hoc autem minister caedis intuens, et ipsemet, frigido potu indi remotis partibus aquam equis vectilibus gens, praecepit a allata, pbtiorem, faecemque luti captivis porrigi, fsi quis accederet non conduc statuitque, ut bini et bini ad uteres ducerentur, et, tus, ipsum ilico privari capite imperabat Aqua allata in medium, vitam pro sologustu commutare cupientes non id respiciunt, sed plures cum pluribus per me dios enses ad aquam corruunt Ibi quidam lapidibus obruti, quidamtelis perfo rati et multi sunt diversis modis detruncati gHis visis, horum cruciaminibus mulcebaturimpius, et, quasi refectus opta

tis ferculis, suae crudelitati arridebat 35 Nec tamen id ei sufficit crudeliora cogi tanti Imperat enim omnes simul, quotquot fuerint 36, in medio campo sisti, ut 37, cui sanguis singulatim effusus floci pendebatur 39, ad sufficientiam exterminii sal tem universalis victima quoquomodo placuisset ad augmentalionem sui gaudii Ita- h que sistuntur in medio: hujusjussu parantur milites mille vel plures, enses tos manibus deferentes, ut simul datis ictibus, et hos dilacerare, et prophanum miliario: a exhilarare valeant Paratis militibus irruere cum impetu, adest quidam admiral dorum potentissimus, dominum caedis his verbis allocutus «Eia, legis stella!: «quid deponis tam brevi super his finiri tua et principibus nostrae legis praesentabis? Desine hoc modo «phi exteris regibus «istos morti tradere, mihique ad honorem tibi consulenti non renuas credere «Nihil enim consulam nisi quod tuo honori congruit legi suppetit et nostrae «Laudq itaque et tuae magnitudini consulo, ut ex his canibus ditiores, potiores «generosipresque eligi praecipias separatim, qui aut redemptione capitis evasuri, diversis tormentorum sollemnitatibus mathematicis «aut in illationibus tuis », et qui missi soldano caeterisque dominis etpri «exterminandi, tibi reserventur, quo viges, voce viva tui nominis «matibus inelyta et, his separatis, residui tuis ensibus membratim «repraesentent, sentiant caesi «quid et quantum hi eorumque «nostram deliquerunt IV Quod consilium sceleris scelerato placuit, et sic fieri praecepit; electi igitur separantur ad tormentum, residui in campo ad praesens exterminium Ait enim! adest canum vic nequissimus: «Eia, milites! legis eximiae tutores et actores: «Ehohe! Ehohe ! prompte «tima vestris ensibus praeparata», exclamavitque ! »Impii itaque cum uno impetu feriunt gladiis necis «ac strenue in eos irruite quousque captivorum partium partes materiei deputatos, nec caedere desinunt, integras non inveniunt; ibique in effuso sanguine provoluti, ut sus in volutabroluti, necdum^ caede virorum satiati, flexis genibus potentiae judicis supplicant, exo Noluit autem rantes ut ipsius jussu exterminare valeant simili caede electos divina majestas, ut per omnia praevaleret ipsius crudelitatis immanitas; praecepit filio bqui eos tormenta inferendo in captivitatem Ha igitur electos tradi suo, Nec caruit effectu scelerati patris imperium; electos enim lapiae perduxisset captivos recepit, eosque in prima nocte lapidibus et spinis cardonibusque his immixtis hospites tradidit His quoque pro cibo silices, et pro potu duros ictus contulit, pro lecto in pedibus et in collis laqueos illa inter infernales deterior extitit computata! Sequenti vero die, Halapiam ducti et diversis tormentorum generibus passi sunt ad patibulum, ubi crebris ictibus et quidam, propitiante Deo, redempti sunt sunt quidam exterminium; sicut, in fine narrationis regalis belli edisseram, et est ratio Contigit enim ex regalibus plures sorte miserrima cum his admisceri, de quibus pro visu et auditu rata discutiam Machometis reservantur captivis tormenta intermixtis his affectu * (f 1118), Persiae sultanus b Ut videtur, Soulelman Chems ed-Dawlah v Kemal ed-Din qui Halepurn regebat; III,- pp 628-629) ( Hist or des cr., GALTERIl CANCELLARII BELLA ANTIOCHENA.

De his quae, post victoriam, gessit Algazi contra nostros, et de custodia Antiochiae per prudentiam patriarchae * Sed ne inceptae narrationis ordinem

gazi post bellum narraturus ipsius tyrannidem, condescendam Viso esse egit, Cerepi, cum exercitu Artesiumsibi subjugavit, hoc modo, quod episcopum a cum omnibus suis, tam cleri cito cis quam et aliis, liberum 4, absolutum et quietum Antiochiam adire permitteret Quod in parte complevit et in parte promisso contrarius extitit; quidquid enim auri et argenti ornamentorumque clericos deferre comperuit, vice conductorum missis raptoribus totum abstulit Sacerdotalia vero indumenta, ut his nequitiam suam tegere potuisset, palam reddidit, et post illos abeuntes ablata remisit Ibique ante Artesium fixis tentoriis perendinare disposuit, ut, prius capto Artesio, inde profectus Antiochiam expugnaret Placuit autem divinae dispositioni, ut ibi deti- c neretur verbis ipse Algazi quaereret castrum sibi gnando, sed quasi assentiendo, hoc modo respondit:«Novimus quia tuis ensibus et tuo dominio subjacet quidquid in hoc prin

«cipatu extra Antiochiam continetur; ipsam itaque si adquisieris, cum ea et hoc in momento erunt tibi subdita, et ne credas «et caetera verbis meis castra te «illudi, interim quemdam tuorum Sahenas mihi attribuas, qui vice tui mecum «res tuas custodiat et locum tanti domini possideat Te ipsum etenim si intus, procul dubio, hoc audito, filius meus, Antiochiae existens, morte turpis «receperim «sima perimetur, et ego senex et plenus dierum, si hoc egero, pro nequissimo «proditore (quod absit!) reputabor Et decentius est, ut me innoxium quam reum«habeas »His verbis deceptus castrum intactum dimisit et ibidem Sahenas quem dam posuit Ipse vero, potationibus intentus partes exteras et propinquas saepius millia militum diem praedis tam hominum quam et ex proximo facta et proximo onerati Interim super malis quae et infortuniis, amissioni civitatis Antiochiae imminere cernebantur, quidquid curae, laboris,ti moris, metus vel damni christianitati poterat, jamdestituto mili tari officio et jam rum necessario totum redactum extitit Ita, inquam, multo timerent interiorum hostium ut proditione acrius

a ditione vel alio modo admodum gravare potuisset Patriarcha vero, super his etA aliis provide agens, vocatis ad se Francis, Dei virtute corroboratus, suique cleri munimine frugi septus, cum eis super hoc decernit, ut gens, si velit proditiose et clero cum Francis agere, nequeat, et ut ipse custodiam totius civitatis et undecunque sint in civitate tantummodo assumat, ut, ubicunque statuitque, exceptis Francis, omnes inermes existant, et nun diversarum nationum populi quam a domibus suis nocte sine lumine egredi praesumant Idque actum est ut nullo modo proditionis ingenio infecti viderentur, et ut nullatenus etiam suspecti haberi potuissent; statuitque civitatis inferior patebat debilitas, totius ibi tentoria sua, protectioni christianitatis necessaria, ponerentur, et ut singulaeG turres, quotquot essent, monachis et clericis mixtim cum laicis, pro posse et quan titate christicolarum, eminus munirentur Hujus patris et doctoris prudentissimi omnes una diligenter parent imperio, extrinseci adhibentur custodes cum Munitis itaque turribus intrinseci et IV.custodibus, idemque patriarcha, magis precibus quam armis pugnaturus, pro sa lute ac defensione christiani populi incessanter Deo supplicabat medullitus; nec tamen desiit horis competentibus, nocte et bus, more pugnatorum, portas, mœnia et turres, murosque rum custodes vicissim visitare, consolari et incitare, ut vigilanti animo cbristianae protectionis curam adhiberent, et ab hostili perturbatione Quid singula? Clerus cum caeteris fidelibus provide et strenue, intus desisterent, cum Dei virtute civitatem ab hostibus in et extra, militaris officii vice functus tactam, Balduino regi diu optato protegendam, reservavit Inter haec discrimina, sicut certis internuntiis didicimus, auribus Algazi insonuit, regem Balduinum,Pontiumque, comitem Tripolitanum, cum eo, ad Antiochiam citis gressibus fes tinare Unde illico statuit contra eos decem millia militum transmittere, et post illos totidem vel plures haud lente subsequi imperavit; factaque electione, quos transmittat, et quos secum retineat, euntibus injunxit regis adventui sidiari et, quibuscumque modis possent, christianitatis invigilare exterminiis.

De adventu regis Balduini Antiochiam, post mortem principis Antiocheni, * et stragem sui exercitus debeliati Moti itaque impii jussu sui domini, de more solito ordinatis aciebus, versusut quidam tendant regi obviam et quidam praedis sunt, factis tribus partibus,capiendis insistant, caeteri vero ad Portum Sancti Symeonis a supra mare iter di ad Montem Hingronis ex improviso ipse idem rigant Profectis contra regem, obviat; hos itaque strenue invadendo prosternit, et per abrupta ita dissipat, ait nec socius socium, nec par parem sibi profuturum inveniat Quo per- b acto, rex ante Laitorum 3c castra metiri jubet, et inde mane profectus, se ipsum praecessurum, ut primum hostes inveniat, disponere curavit, comitemque cum Provincialibus retrograde forte si cito nuntio id insinuet, et eos percutere non renuat Sicque hostes viderit, regi vidisse partem hostium ante se his ordine contigit Provinciales praedam maximam effugantium, quosdiffe ita quod ipsam praedam ab eis excutiunt Sorte vero runt, resumptis viribus, Provinciales invadendo ad hoc perducunt, quod ad regem illa die reverti nequeunt \ II Quibusdam etenim peremptis et quibusdam per montana dissipatis, caeteri d, jam nocte apud Gasambellam regem hospitatum inveniunt; eis contigerat referunt, ibique rex hostium huic sicut certa invenit indicia:castra enim quatuor millia militum patebant recentia mortuis hominibus et mem bris animalium, quae comederant, adhuc turpiter infecta Rex autem, his au ditis, aestimans eos posse assequi, ut ille qui compatiebatur et cujus juris erat tueri patriam, valde conqueritur, cum sentibus interemptis, ignoret quo certius eos sequi potuisset; secum tamen reputat utilius Antiochiam adire causa gemina, videlicet ut et desolatos Antiochiae consolari, et ibi, auditis rumoribus, sumpto cum patriarcha consilio, hostes valeat Interim tria millia vel plures nocte ad Portum Sancti Symeonis profecti, aurora apparente, subito soporatos percusserunt gladio; caeteri vero evaserunt navigio Impii autem hominum et aliarum rerum praedam colligentes, per abrupta moto jam sole horarum duarum spatio, non longe ab Antiochia erectis sicut mos hominum exigit, circumcirca lis apparuerunt, unde visis hostibus, clamor immensus oritur g Quocirca clerus et milites, qui de bello Antiochiam venerant, et cives

et quotquot fuerant 27, sumptis armis, quasi pugnaturi exeunt, et statim quos dam ex his scrutaturos quanta hostes dirigunt, fuerit pars et vis illorum in hostium Contigit autem in campo perimi, missis duoset caeteros im ex illis petu hostium impulsos celeriter regredi; quo viso, nostri non longe ab urbe prae- h quae cum ipsis visa inermi plebe fugiente,, cœperunt moveri stolantes, et titillare Nec mora: hostes, qui sequebantur primos, non retentis loris, sed latus eorumibi qui • et a pressis equis calcaribus, simul in nostros irruunt, ita quod quosdam etiam lori a 1119 in flumine mergi mixtim percutiendo usque super faciunt, caeterosque catos Ex quo impetu xxx pontem insequi non desistunt ex nostris perempti et vij Nostri tamen, in ponte dimissis equis ensibus, sunt resistentes, extractis vires resumendo hostes eliminant Eliminati itaque ac caeteri pedetentimb dis onerati simul incedentes ultra Corbaram 6a inter duas aquas paulisper accu buerunt IV Nec multo post adest Balduinus 7, rex memoratus, omni populo christiano expectatione magnus, adventu major, protectione maximus; qui, cum intellexisset perfidorum tyrannidem in nostros infra cutem et carnem ac medullitus exarsisse,c nec ipsos alio retentos milite nisi maris unda dehiscente, tactus dolore nimio, ur bem intrare festinavit, non ut quiesceret* sed ut primum regnum Dei quaereret,et ipse, pro patria pugnaturus, in ecclesia beati Petri, ut decebat regem, devo tissime Deo supplicaret, quatenus inde libere et absolute, ecclesiastico consilio, iter sequendi corroboratus sed facta oratione et vegetatus patriarchali consilio, motus etiam ardore duplici, intrinsecus animi anhelantis ad vindictam, et extrinsecus militaris officii incitantisad militiam, praemissis speculatoribus, ad insequendum citis gressibus et ordina; qui, cum nuntiorum relatu persensisset, eos esse remo tis aciebus iter arripittos et nusquam certo loco pausantes, sed citius solito, quasi timore subacti, equi tantes, suosque conspexisset, laude ex cleri totiusque ordinis itinere fatigatos ubi, Deo vocante, et senatorum, considerata ratione, Antiochiam reversus est; ipsius dono promotus, principatus dignitatem adeptus est b, jure quidem: hujusetenim manu, divina Providentia cives mœnibus et urbem civibus, quibus desti tuta sorte miserrima fuerat, reddere curavit.

De ordinatione super principatu Antiochiae et perditione Cerepi castri, et exitu regis de Antiochia contra hostes Eventilata itaque causa pro imminenti negotio necessaria, cum hostes sint f

, patriarcha et ordo clericalis, cujus sintque potentes in malitia fortes*,, vi interioris hominis suffulti, inquiunt juris estperfidos et incredulos ex facili posse flecti et prosterni, etiam paucorum christico larum manibus, si, vera justitia cum eis comitante, legitime pugnaverint* et, utg hoc fiat, rfex et caeteri mores corrigere horum consilio, et aliis bonis invigilare sata itaque concilio in curia Beati Petri, ratione pernecessaria decretumest, ut rex, cui aequus et summus Arbiter fere omne regnum orientalium christi cmteris f

18 a a colarum subdiderat, pro affectu cujus juris erat, principatum Antiochiae cum fdia sua traderet, si eam et terram principatus ipsius consilio et auxilio protecturus adveniret Hoc etiam considerato, moderamine justitiae decretum est, ut illi, qui in terra aliena ex dono contumeliis et terroribus, effusione etiam sui sanguinis dominorum, multisque et parentum suorum, in defensione christianitatis terras et honores acquisierant, nulla mutatione christianae dominationis habita et possessa amitterent, sed jure et manu regia idque verbis sancitum et confirmatum hereditario possiderent, extitit.His peractis, rex, Antiochiae existens, de remotis partibus et proximis et un

decunque potest, nomine belli, gentem citissime congregat, seque suosque armis bellicis caeteroque bellico apparatu, ut decebat regem, munire satagit Hoc audito,, ad obsidendum Cerepum pro Algazi, dimisso intacto fectus est Audierat namque, fama multorum enarrante, Alanum d, illius castri do minum, cum suis militibus, Edessanos etiam milites ac de aliis castris fere omnes, jussu regio, inde promoti, ipsum, ibi vel alibi existen- d cœli terrae fieri voluit Algazi vero, cum suorum assultu castrum capere nequeat, ex et diversis partibus facto specu subterraneo infodientes mittitut, cum ad turres pervenerint, subpo rosque parat currus siccis lignis insitos, Praeter haec de die in diem diataeter vel quater petrariis diversorumque ingeniorum instrumentis, cum assultu ar matorum ordine triplici invadentium, immissis sagittis cum immanitate telorum, et turres propugnaculis privabant et defensoresIII Tandem oppidani, partim his territi, partim subterraneo igne turribus im misso coacti, malentes adhuc mundo castro diuturno timore et pudendo facto placito, ut securi infelici affici vivi possent evadere, sumpta perfidorum fiducia, castrum reddidere,et inde fle biles et pudibundi ad regem iter extorsere Perfidi vero, ibidem missis custodibusf profecti sunt In et aliis munitioni terim rex, aestimans nefarios apud Cerepum posse inveniri, paratis omnibus quae ea vice in hominibus et aliis belli necessariis habere poterat,in spiritu humili laneo indutus habitu nudisque incedens et in animo pedibus, contrito 8 ', in tatisbeatorum intercessorum ecclesiis, Cunctipotentem exorare, eique medullitus sup plicare maturavit, ut, cujus nutu susceperat regni gubernacula, ipso inchoante et peragente, ad honorem et laudem sui nominis, tyrannos et impugnatores christia- h nitatis ab elatione praesumptuosaet a suis viribus, quibus se triumphare puta intactu it tes a Boliamundus II, adhuc puer, filius Bohamundi I de Wendower, 527-528); Roger, 200;, et (pp.

p Angi., Ibn in Italia retentus Mattii Paris, Hist 229; al-Athir,

p b Alix, secunda Balduini II filia, quam anno tantum Kemal ed-Din (Hist a bant, nihil triumphi vel humanae tendo, virtute IV Tandem congregato totius civitatis clero et populo in ecclesia Beati Petri, patriarcha, celebrato divino officio, ut decet patrem, filios suos ituros ad bellumDei servitio remansuros praeceptis dominicis instruxit, monuit et ar et domini mavit, cœlitusque patriarchali mysteriis, omnes una inclinatis capitibus, ad altare cum sanctarum j feretris et signis, praecedente Cruce Domini, ordine cleri ecclesiastica institutione 9, et mansuetudine, decorato, omniqueli taniis et aliis precibus Deo supplicantibus, ituri ad bellum et domi remansuri,laneis induti et nudis pedibus, profecti extra civitatem ad divisionis me singuli tam devote perveniunt Ibi iterum patriarcha, sanctam mens manibus, iterum virtute ipsius omnes signavit, Deoque modo commendavit: «Qui vos «clemens et propitius dux itineris et provisor utilitatis! et remanentes, ut euntes «a peccatis absoluti, libere et absolute eidem famulari sic valeatis, quatenus, ejus 18 «dono consolationis et victoriae triumpho potiti, in ipso et per ipsum gaudeatis His dictis, hinc et inde fusis lacrimis, praecedente signo sanctae Crucis, rex ad bellum, clerus ad ecclesiam, populus in ut auctor summae justitiae, qui ab initio bella conterit, ab impetu populi sui, suo nomini laudem tribuens, conterat adversarios.

De profectione regis et exercitus sui et de castris quae se Alga/, i dediderunt.I Eodem vero die et sequenti nocte regi equitanti ad Cerepum assunt illi ob viam, qui, qogente sorte miserrima, hostibus castrum dimiserant Quibus visis et auditis, rex interno mœrore concussus stupet »eodem attestante, ex redditione castri christicolis praesentibus et futuris duo damf nosa imminere contraria, alterum ad tempus, Deo annuente, recuperabile, et altecastri damnum, irreparabile reddi recuperabile: tionis opprobrium sumpto consilio, ad His itaque accensus animosius,Rubeam iter dirigit, ut inde equitando perHap ad montem nomine Danit 26b castra metiri valeat; ibi enim sperabat se posse auditu vel visu certa hostium indicia percipere Nec effectu caruit quod praetentabat habitus suiete nim die, quo in monte fixis castris accubuit, hostes non longe esse remotos certiset videntium perfidos Sardonas obsedisse lucide intellexit, et quod eodem die vel mane ex ipsis quosdam vide inane ad forte stupet concussus contristatur ret, certo nuntio didicit Contigit namque in crastino summo mane leviores ha- a militiae sparsim praeludendo, circumquaque emissis sagittis, bilioresque nostrosimpetere, sicque diem deducentes bini et bini, pauci cum paucis, plures cum plu ribus, liinc et inde aexercitus con nostri turbare Rex autem, vigore virilis prudentiae fretus, cum inspexisset eos non more b

pugnatorum se habere, sedhortatur suos im peratque omnibus pro castrisloco congregatos, vel simul incedentes, posset eos com et inspicere, quousqueprehendere Ipsi vero, dolosa calliditate pleni, in sero etiam vitabant simul hospi tari, sed in noctis crepusculo circa exercitum hospita ti sparsim tenentes equos c, manibus in singulis; ea nocte fuit petisset castrum Sardonas sibi reddi minis et blanditiis, terroribus, pollicitis, nec haberi nocte etiam, aquis etiam hominum et equorum victui necessariis, sub specie adqui- d getibus gregatim T urcomanorum et Arabum rendse munitionis stipendii, et perfidi,millibus, per diversas partes quibus incedebant, de more luporum rapa factis inhaerendo et devorando, secumque abducendo ex rap lo quidquid cium, praedis poterant, repatriare satagebant Ipse etiam rex Arabum, nomine Debeis a, Bochar dusque i6h qui cum f, princeps suae gentis nominatissimus, et plures principum, A lgazi in conflictu exti terant, post primos recedentes simili modo profecti sunt III Quo viso, Algazi, antequam rex adveniat, ad capiendum castrum insistit suis viribus Magis autem astutia fallenti oppidanos fallere nititur: eisdem etenim si munitionem spopondit fide et sacramento legis suae, rent, eos sanos et intactos suo ductu rebus omnium salvis et intactis His auditis, partim coacti vulneribus, partim ex inertia corporis privati viribus, sumpta principis quasi fiducia, petitioni nefan, dimissoque oppido jussu prophani principis pro ducibus conductoriis se ipsos manibus carnificum i gnoranter tradidere Laetus itaque laeto animo oppidum suscipit laetiori imperat manibus suo- g, multo verorum abeuntes christicolas saevissimae morti tradi Quid horum singula ? Paene om Nondum au tem ad aures regis id nes in momento facti sunt necis praeda 29 Ea vero nocte, qua apud Danit castrametatus est, relatu cujusdam pervenerat

curati sic accidisse fuit, si rex, qui solus post Dominum dominus et defensor christianitatis

ea vice extitil, iterum detrimento et dedecori christi colarum condoluit; consolatus tamen virtute sanctae Crucis, se in mane pugnaturum contra hostes praeparavit viriliter partim f ^ asserere et salvis intactis g - ^ omissoque _ _ __ on n uno t? c g - Algazi vero, jam sciens regem apud Danit immorari, relatu illorum qui a IV.circa exercitum nostrum praeludentes extiterant, munito Sardonas, ipse et Dode illis, quos ante praemiserant, chinus suo, in sero militibusut mane subito sopo circa nostros excubantibus id namque profuit Rex autem haud ratos invadere potuissent; saepe multis et munitus signo venerabili, quo somnolentus, sed provisor utilitatis et reges et hostes vincuntur, ipso etiam die quo priores venerant, providus ut regnant, cum archiepiscopo Caesa ille, qui saepias hostium esse et bella expertus fuerat riensi et aliis verae fidei cultoribus, disposuit nocte tentoria sua colligi, milites parari et omnia bellatoribus necessaria sic discerni, quod, si hostes subiti in eos, nihil pigrum nihilque inordinatum inveniant, sed in datis ictibus et, Dei virtute et ejus signo, vigere comperiant; sinautem, ut eos gregatim posset comprehendere, disposuit se cum toto exercitu or dinatis aciebus, die terris illabente, versus Hab mabat bellum, et fuit inevitabile.

De bello contra Algazi, et victoria regis per virtutem invictissimae sanctae Crucis in vigilia Assumptionis Virginis Mariae I Mane itaque praemisso signo salutifero, novem aciebus jussu regio dispositis, Deo et virtuti sanctae Crucis christicolae: tribus aciebus antepositis, manus pedestris, iter arripiunt, hoc ordine incedentes, retro sistitur; virtus vero regia, harum et ut has aliarum protectioni politani, militis strenuissimi, a dextris posita, aciebus baronum a sinistris et postsuo loco positis Hostes vero, in diei crepusculo circum jussu regis quibusquequaque positi, tympanorum acbuccinarum emittunt strepitum, cum strepitibus cla mores, cum clamoribus latratus, cum latratibus audaciam 20 Et quia his ab incepto gressu christicolas removere et in dispersionem existimabant catis clamoribus insistunt vehementius, hinc et inde saepius sagittarumet telo Qui, cum hoc modo quod moliebantur rum immissis ictibus efficere saevis nequissent et nostros audacter incedere, ex etarrogantia multitudinis pugnatorum audaciam assumentes, ambitiosi manum pe destrem prosternere, qua gravius refrenabantur, Cum hanc praecedentibus aciebus vi maxima accensi animosius post ictus illatos, et acies hac protegi lanceis et sagittis, arcubus immissis brachiis, exemptis ensibus, nostros percutiunt, e.

ita quod jam pluribus dissipatis, ipsam aciem comitis, etiamA in splendidissimam, a in regali acie mergi faciunt Ibi quidem apparuit, quia in comite natura militiae: sparsis

De simulato gaudio hostium Halapiae, qui sibi cessisse victoriam confingebant, et de vero gaudio captivorum, quibus regis victoria occulte fuit nuntiata nio discutienda praelibavi, pro visu et auditu seriatim edisseram Eo namque die, Algazi, Turcomanorum quo Dodechinus rex Damasci, princeps, et virtute, et manu regia victi sanctae Crucisvice oppidano Halapiae existenti, ipsos primates cum ma tum est filio Algazi, ea jori parte illorum exercitus christianorum gladio corruisse Quo audito, potentiores b, antea manu et jussu nefandi principis redempti, et quidam a domibus suis aliis honoribus privati, eisdem et 7 Turcomanis attributis sub et luctus et clamoris intrinsecus gavisi, moliti sunt evasis et specie publici diversis modis exterminii impedimentum inferre Astute etenim milites gientibus raptores post disconfectos dirigunt, qui fugitivos exspoliando caedant, aliosque vice dispendiorum Halapensibus illatorum, ira vindice ipsos perdant et, proSicque actum est, quod extra civitatem fugientes per diversas partes diversis exac plectuntur, et infra a quibu sciam veris et a quibusdam fictis lachrymis tionibus cum immensis clamoribus pro peremptis lugubres luctus deducuntur, ita quod ipsa civitas in superficie et fundamentis murorum ac turrium aedificiorumque di- d versorum non secus tim corrui et funditus Idque actum extitit, more illorum exigente 20: cum enim vincuntur 21, facto

edicto pronuntiant se vicisse, et simulatis triumphi gaudiis, tympanistris 23, tibiis tubisque clangentibus, mentes desolatorum ne desperent, instrumentis ad his ut captivi christi colae, qui tunc Halapiae diversis tormentorum generibus astricti tenebantur, hoc audito magis magisque animo cruciati quoquomodo decredissent Ipsi vero, armis fidei praemuniti, licet cruciamine cordis et multis injuriis affecti haberentur, pro eo, quod relatu perfidorum audierant, regem suosque bello ceci- f disse, nufnquam tamen a cultu verae fidei defecerunt, sed multo ardentius solito se ipsis Deo pro militiae et pro medullitus vigiliis salute christianaeoratio efrnibus supplicabant Contigit autem eos audisse furtivo relatu quorumdam fide lium et etiam infidelium, gaudia et diversos plausus, quae publice agebantur, ex re mœrore et luctu permaximo plena extitisse super nefandorum exterminio et gchristianorum victoria, quae patebat virtute sanctae 27 Crucis insignita et praesen tia regis Balduini belli campum obtinentis Audierunt etiam Dodechinum cum Algazi ad exterminium devenisse Quid ergo? Quidquid amaritudinis ac doloris f 2 Doldechinus c; Dondechinus a devicti dispersione qui pro de om a antea passi fuerant, hoc audito totum in dulce conversum reputant, eique, a quo bona cuncta procedunt, affectibus supplicare non devote ac puri cordis cessant diam exhilarati, certe spei victoriae congaudentes, ex insperato audiunt partibus hominum clamores prioribus dissimiles, gaudiacaeteris altiora, instru - emittentia Mirantur menta, tympanistria ferocius ante tactis sonitus ac tumultusitaque captivi et admirantur, quid novi horum mutatio insinuet, et quid insolicivitatis, circumquaque accensis luminaribus, cum altis cla tum populus totius Contigerat autem Dodechinum moribus praedicet a fugatos, inermes et defatigatos, cum paucis Halapiam remeasse, et inde c Berriae praefata laudum praeconia intus extra inter Halapenses admirative excrevisse et Tunc iterum quod captivis gratum et dulce fuerat, hocintellecto sorte miser rima cessit in contraria Summo etenim mane, dum vacarent orationibus, scele et cum ratorum principum adsunt ipsis turba perditorum non internuntiiseptem militum capita, cum nudatis ensibus ferratum impe minima, afferentes tu ose carceris pulsantes et impellentes ostium de more solito, quo captivos de ad decollandum extrahere consueverant, intrantque carcerem, usi die in diem «Ex parte victoris Algazi nuntium vobis afferimus, regem vestrum his vocibus: «residpumque christiani popelli ipsius gladio in bello corruisse», et, oblatis capitibus captivis, inquiunt: «Haec fercula, ut sint vobis in escam, huc dirigitJNec multo post ipsius vestri regis viso capite et vexillo equi «ipsa legis stella »dem sentietis, quae et quanta sit virtus eximiae nostrae- legis, cui amodo contradi cere non rei seriem occultantes, quasi laeti ad dominos extra,portam in tentoriis accubantes, illorum dedecus et detrimentum vini potationi bus relevantes, nuntii revertuntur Captivi autem ad parietis rimulam, ubi rela fidelium acta sceleratorum principum saepius intendebant, tunc quoque tione proquam, quod profani foris simulato gaudio pro amissione triumphi intus crucia bantur animo, christiani vero, recuperato triumpho, in Christo certa et perfecta gaudebant victoria.

De martyrio Roberti Fulcoii, quod in aliis, non pietatis, sed crudelitatis consilio est dilatum., manibus impiorum abstractus et di; unde geminata laetitia, et inauditis laudum laniatus, Halapiae Algazi praesentatur praeconiis, omnes una plaudentes manibus ad, sed ut hunc admirando illudere, illudendo fluunt, non ut a pœnis redimant cruciare et cruciando membratim valeant discerpere, et hoc saevo vindictae genere dolorem suum ab ipso eisdem exmino vero prohibente, non audent eum tangere Quid ergo super hoc? Cum po se ipsum et capillorum et barbarum evellationem pulus id nequeat, in efficere retorquere non cessat Placuit autem principi nefario, ut hunc Dodechino, exquisitori et inventori diversorum tormentorum, ad puniendum dirigat; mittitur itamanibus vinculis ferreis strictissime religatus Quo viso, Do que miraturque dechinus vice gaudii praetendit os ferino dilatatum, torvo rictu cujus manu ingenio cum lumine ipsum militem, et caeteris fidelibus saepius suique sibi contigerant dispendia, commoda Quid ultra? Praesentatum inspicit, inspectum susceptum suscepit, contemnit, contemptum ad exitium, quo dignus evenisse decernit, hoc fuerat, modo inquiens inspice, quid «Eia, Roberte! Eia! lex vestra utilitatis: «fert, quo vos error et incredulitas compellit Unde ad hoc ducimini, quod legem aliis meliorem pervertere nitimini? Ut quid «nostram et dominium «manus vestra, manus, inquam, quantula in potentiam nostri «ut vermis humi serpendo se extollit? Ecce hactenus, fato «dendo et resurgendo incessimus; modo vero eodem permutato ex munere Te autem mihi de nos redactum Dei credimus tuo «in recolo; unde ut te interficiam, apud me hac vice non in «tribuisse jam in praeterito a «venio Remisitque eum ad Algazi, inquiens verbis: «Malo hunc tuo internuntii II.»Nec ob aliud mortem inferre distulit, nisi ut vicis «quam meo gladio perire sim illusus ab utroque sentiat, quid utriusque terror et potentia in eum exercere fvaleat In praesentia itaque Algazi illusus, praefato nequam Robertus iterum prae sentatur; cui arrepto gladio Dodechinus inquit: «Abrenuncia legi tuae, vel mo ! »Ad haec Robertus«Omnibus operibus Sathanae et pompis ejus abrenun ti rere: «tio, pro Christo vero mori non renuo 23 »His verbis profanus, furore arreptus, illatione gladii caput christiani a corpore separavit, quod deferendum publice ju- gdiciario praeconi tradidit; corpus vero ad dilacerandum vulgo, proclamanti mu nus praeoptatum, contulit Quid igitur? Lator capitis, per plateas et vicos civitatis, diversis muneribus hoc osfenso et divitibus praesentato, quingentis bisantiis et exhilaratus, ad prophanum rediit, eique pro illato sibi beneficio gratias agens, flexis genibus, medullitus supplicavit, caputque reddidit h III Unde impiusille ab artifice artis impiae sibi vas ad potandum, auro purissimo gemmisque pretiosis ac mirifico ornatu constructum, citissime fieri impe ravit, quo suisque posteris signum sibi potandi in sollemnitatibus, festivis nostra vestrampro ve, • niori que om vero noii mori timeo potenti portanti d.

27 a m 9 ( audaciae et victoriae repraesentari valeat; statimque Dodechinus, electis suae gentis primatibus ut pro remuneratione verae internuntiis Algazi requisivit, amicitiae, acceptis ab eo bisantiorum sarracenorum truncatis, ipse in effuso sanguine vice optati balnei potuisset recreari, et ut aquilarenovari Algazi vero, accepto consilio, primatibus hoc modo respon juventute

: «Petitionem tanti viri rectam, aptam dit«aliud, quod prius agendum intueor, legi et utilitati nostrae profuturum; quo perin aliis tanti amici voluntati et dominio funditus obsecunda «acto, et in his et «bor Ne autem vos et ipsum effectus mei consilii lateat, hoc vobis attendendum,: castrum Hasar 8b, quod porta, in «et ei «troitus et exitus Halapiae reputatur, nondum habere possumus Hoc enim 9, quod«Franci resumptis viribus in nos convaluerunt, nimis impedit et praefatum recu «perare, et jamcastra ab eorum ingenio et potentia intacta conser recuperata «vare Quod si captivos, quos habemus ex eorum genere nobiles et ignobiles, hoc «modo exterminari permiserimus, et in castris recuperandis et in aliis dispendia«solito graviora profecto patiemur Et est nobis consilium moliri, utrum, captivo «rum commutatione et providum fallere Eo etenim vivente, aliis, astutum «vel in«puta dictum, nos nullatenus illud castrum, sed nec quidquam terrae suae domi Ferendum est itaque cap «nationi subditae, nisi vi aut ingenio posse rehabere

«tivos adhuc vivere, ut prius ultrici manu gravatis «natoribus, postea in ipsos ipse Dodechinus retorquendo, quidquid optat sitienti«animo satisfaciat.»Hoc audito, reversi nuntii audita suo referunt domino, lau dantque decens et utile illud fieri quod legis stella consulithis auditis Do; dechinus, licet invitus, favet tamen et patitur.

De martyrio aliorum captivorum nobilium et ignobilium Uterque autem, territus fuga et exterminio quod eis contigerat, praetermissis

equitatibus caeterisque negotiis reipublicae profuturis, solis potationibus invigilant, inter quas, noctibus ac diebus horis desperatis, missis ministris caedis, ut oves gregatim captivos abduci et ante se sisti faciunt Quorum quidam funibus ad sti—capitibus, versis pedibus, dirae caedis materia sa pem suspensi, seorsum plexis gittarum praebentur crebris ictibus Quidam vero pube tenus, quidam umbilicotenus et quidam terrae specu mento tenus infossi, manibus impiorum vibratis jaculis, subeunt pro Christo lamentabilis vitae discidium Nonnulli equidem, sin \ gulis caesis membris, in vicis et

19 nis spectaculum, et, quo tanto magis fervebat ebrietas, tormentorum crescebat effectu potationis herilis palatii expertum multis innotuit; eo namque die, quo, post bellum, Algazi in palatio furia inebriatus accubuit, omnes una, quotquot fuerant Halapiae, vinichristi colae captivi nominati ipsius jussu ante eum adducti sunt Ibi quidem ante ingres- b sum palatii congregato ferme suspirantibus in effectu optati captivorum exterminii,caedi miser traditi sunt rimae milites ac pedites triginta et septem, exterminandi pari cruciamine Horum in momento corporibus detruncatis, totum pavimentum porticus belli, tam proceres quam alii, coram perfido super pavimentum apponuntur et acerrime religati, ubi a circumstantibus illusi contumeliis et terroribusmultisque alapis et miseriarum stimulis impulsi, barbarum et capillorum evella strident dentibus, tremunt vis- d tionibus ceribus, inhiant cœlestibus; ea vice in mundo nihil eis certius quam ictus gladii imminentes, mente et corpore cruciantur Singuli etenim, unus post unum coram impio advocati, ab ipso verbis internuntii requiruntur, quid malint, aut chrisgladii in momento acerrime de ticolarum legi abrenuntiare, aut illatione sui Ab eis autem verae fidei contrarium nihil verbi truncari, nihil operis extor- e quere potuit Audita itaque responsione procerum, fidei, spei et cum et minas ipsius et mortem pro Christo pati non formident assurgit,ar, repto gladio profectus in medium, in girum deambulando, et torvis luminibus intuendo singulos, aestimans sacerdotem esse, qui cum captivis aderat, quemdam militem jubet arripi, cujus caput ipse idem manu propria gladio succidit, rever- f susque in girum, in medio captivorum ensem deducendo ante ora singulorum, expetiit bisantios citissime sibi porrigi, non ut vellet eos redimi ea vice, sed quia ebrietate impulsus volebat eos perdere Statimque jubet arripi alium, Arnulfum nomine, Marisiensem dapiferum, magnae religionis virum, datoque gladio pa a ! Sic decet utique »Quo accepto, triarchae Damasceno «Percute, percute, inquit:, mente compunctus, cuidam amiraldo magno inquit 20: «Vice mei id archadius «honoris legi nostrae exhibe! ut vir tantus manu tanti militis jam privetur capite Ipsoque decollato, Algazi, iterum accepto gladio, venit in medium non alia

una simili caede perciat Auctor vero summae pietatis id intentione nisi ut omnes captivis contulit, ut, quod perversitas illius intendebat agere, nutu Dei mutaretur misso sibi munere Contigit enim tunc ex parte 23 Debeis, regis Arabum 24, equum mirae pulchritudinis illuc advenisse, freno et sella ac pendulis rarae ac pretiosae artis ligulis adornatum, ab aure usque ad pedis rasulam auro ^rabico gemmisque et in f Algazi gaudio permutatus cum a pretiosis decoratum; quo viso, projecto gladio, intrat thalamum, seque induit ornamentis pretio primatibus et opere mirificospecialissimis Primatibus vero imperat, ut captivos cito compellant ad hoc, qua tenus a singulis audiant, quantum pro redemptione vitae suae quisque dare valeat, equum ascendit ad Dodechinum ministrum Sic fatus tendens, Antichristi b Primates vero vice domini inquirunt a singulis, quantum possunt tis singulorum pretiis, secundum majus et minus totum inscribunt cartulis, et,his finitis, ad carceres captivi remittuntur Diversis itaque tormentorum generi bus, quibus captivi in miranda; sed quia reges,, mundique alii et impotentes, ejusdem conditionis ejusdemque fidei homines, cujus et ipsi sunt, aliquando juste, aliquando injuste et cum capiunt, captosque pro extorquenda pecunia pœnis puniunt, diversis omne genus mortalium, instinctu diabolico, a malis potius quam a bonis paeneexempla sumere consueverint, utilius mecum reputo formam et quantitatem tor mentorum tacere quam exprimere, ne christicolae christicolis similia inferant et in consuetudinem vertant Illud vero miraculi, quod captivis in carcere contigit, eisdem compatiendo, praesentibus et futuris litterali memoria pando QkSSi.

De visione cujusdam Sansonis, et de alio bello Algazi et de morte ejus Nocte quadam, cum captivi sopori membra

lis haberi poterat in miseria, cuidam militi, Sansoni de Bruerae visum innotuit cœlum apertum vidisse, et inde dominum nostrum Jesum Chris tum, cum decore et splendore virtutum, a summitate cœli usque super carcerem consedisse, ipsumque Sansonem, ut ad eum veniret cum suis ter vocasse, et, ipsis advenientibus, dextrum brachiuma summitate carceris us que ad finem et chrismate signum extendisse, dextroque intincto oleo pollice F sanctae Crucis singulorum frontibus impressisse Inter quos ex nomine assignatosper visum affuerunt alii, quos cum Dominus eodem modo non signasset, interro gatus a Sansone, quare eos dimiserit, fertur «Nolo amplius;:«alias, ubi mihi placuerit, caeteros signabo.»Hac visione Sanson excitatus, cap tivos fratres nocte media more solito ad orandumfinitis matu excitat, eisque, tinis laudibus, hanc visionem insinuat Quid singula? Eodem die omnes signati et cum extra portam dhcti sunt ad patibulum, ubi princeps sceleris, ipsis alii cum primatibus totius Halapiae dignitatis,- festivali potationi visis, magister sceleris exultans primatibus inquit: «Intuemini qua redemptione «et quo munere liberos milites istos velim ad dominum eth «et, ut singuli a manu mea propria munus suum recipiant, unus post unum ad «ductus, sicut decet, jam veniat! II Primas itaque S*anson adductus, ipsius Algazi manu capite plexus martyrii nomine decoratas, cum regnaturus, Domino praesentatur, idemque de sanctis vere peractum comprobatur* Nec id tacendum caeteris viginti quatuor signatisintueor, quod inter istos quidam juvenis extitit decollatus, natus Acconensis vice, cujus corpus a loco, quo comitis et', ad alium locum se transvexit; et hoc facto prophanus cunctis ibidem existentibus viribus destitutus, in effuso et elisus, occidit, torvo generepassionis acerrime deturpatus, ita, inquam, ut os cum auribus et aures cum na, pulsi,fla, manibus impiorum saevissime ad carcerem remittuntur Ipse gellati et detracti vero Algazi manibus suorum in tentorio collocatus 9, more solito a vino, in fœtore suae ipsius faecis quindecim dierum spatio jacuit quasi mortuus Et tus hoc genere passionis turpissime in magnis potationibus saepissime terebatur, cum non valeat vi nec ingenio ea vice regem cum Post haec autem christicolis, a Dodechino et primatibus sumpto consilio, prostrato castello Sardonas, fallere et quosdam munitisque oppidis, captos proceres alios imperavit suis a terra ac pretium redemptionis redimi militibus ac terram servientibuscustodi ipse ad Merdinum donec ipsius honoris turis attribui profectus, speciale,, ob christicolarum detrimentum, Turcomanorum gentem majorem solito castrum congreget tam Turcomanorum quam III Quid singula ? et Arabum gentem Profectus,con gregat, et, his congregatis, visa tanta multitudine, elatione im praemaximam statuit cum uno soldanorum Chorocensium super mensae superbiae correptus, in Mediam regem David, libere et absolute valeret Jerusalem et Antiochiam, peremptis christianis, suo dominio sub Ipsi vero cum superbia equitanti ira Dei obstitit: eo namque die, quo dere.soldanus et ipse Algazi cum sexcentis millibus terram regis bellaturi intrave runt, ipse idem rex David, signo sanctae Crucis praemunitus, habens intra Medos millia pugnatorum agminibus, inter duos et christianos quater viginti factis, montes, densissimis nemoribus in valle restitit, qua, ut fama insitos, retulit, super eum hostes ingredi praesumebant; res titit, et sic locutus est «Eia, Christi «milites 26! Si pro lege Dei tuenda legitime certaverimus, non solum innumerabi «les satellitum daemones, verum etiam ipsos daemones ex facili superabimus Est«autem consilium, quod intueor, si laudatis, nostro honori nostraeque utilitati pro«futurum, hoc videlicet, ut, erectis ad cœlum manibus, cunctipotenti 27 Deo pro d J2 tenebatur b;tere sic corr statim eviciam a e G; evetiam qui inter eos recenset Hist or des cr., c.), “

(l filium quemdam (nothum, ut videtur) Bohamundi I, Wilken Gesch d Kr., p 455 ) hic frustra nititur Gal et imperatoris graeci nuntium, de quibus silent Latini terium mendacii arguere d Mardinum b Vicecomitiscpii profecto idem est ac «prae«mittamus pro amore ipsius in lioc belli campo ante mori quam fugere, et, ut a mi-im a «gere nequeamus, etiam si velimus, patentes hujus vallis aditus, quibusintra «vimus, densissimis lignorum struibus et constanti animo hostes «e proximo in nos certare praesumentes acerrime percutiamus 2 »Quid singula? Tanti regis, veri et perfectissimi christiani, laudata, probata et perfecta tentia IV Nec mora: dispositis aciebus singulis, rex ducentos milites Francigenas quos habebat, ad primos ictus inferendos et armorum strepitu velconstipato, sceleratorum vexilla prodeunt ferocissima, et, his accedentibus, diver sorum instrumentorum sonitu intonant undique montes cum vallibus Rex autem David tantorum ferocitatem humillime praestolatur, suosque elatam multitudinem, et consolatur, asserens infidelium Cooperante virtute sanctae Crucis, parva manu et infinita multitudo, spiritu colis,ex caecati, Francorum mani in eos irruit; virtute vero Domini in primis ictibuscorruunt, in dispersionem effugati Ut quid singula? Perfidi nutu Dei chris bus ti colis et Medis una praebentur caedis materia; et, ut pro didicimus, in fuga spatio trium dierum habita, corruerunt regali gladio conflictu quatuor centum millia Idemque Algazi, capite vulneratus, peremptis paene in omnibus suis, permissione Domini cum paucis effugatus, inermis et famelicus conductu regis Arabum repatriavit semimortuus, quod manu, ad obsidendum Sardonas Sequenti vero anno convalescens V.regis refirmatum fuerat, quotquot potuit militum ac peditum constipatus agmini Quo audito, Goscelinus bus, mense julio rediit b, comes Edessanus, sumpto ab f Antiocheno patriarcha consilio, cum suistanum profectus est, ut obsidionem Sardonas bello dissipet; quo audito, rex Je rosolimitanus, cum Jerosolimitaniscujus tentoria partibus perfidorum milites praeludentes advenerunt visuri chris ticolarum exercitum Quid ultra? Visischristicolis, hostilis ferocitas timore sub et ante se praemissis, castrum laedere desiit acta, nocte collectis tentoriis, ipse que 19 Algazi cum suis Halapiam reversus est, arreptus genere morbi paralytici; qui cum nollet istud prodi, simulavit se iturum et in brevi tam Arabum quam et; quod si esset sui juris, ardenti animo Parthorum maximam gentem adducturum exterminio Contigit autem in lectica, qua ferebatur invigilasset christicolarum f* Centum tantummodo milites francos recenset Mat et Muralt, Essai de chronographie byzantine pp 29-34) II, p praeclaram hanc Georgianorum thaeus Edessenum, qui b Mense julio 1122 De his v Ibn al-Athir, Kemalprope Tiflis, ad montem i aug victoriam, die ed-Din (Hist or des cr., I, p, qui res; III, p 629)

pro honore et impotentia, cum egressione fimi ventris ipsius sordidam per anumexisse animam*, et abstractam infernalium scorpionum unguibus corruisse in in inferioris ollas, plenas diris ignibus ardentibus sine fine, comburentibus et ferni inextinguibilibus, a quibus et misericordia, cujus imperio parent omnia cœlestia, terrestria et infernalia per saeculorum saecula Arnen b