Cerbani, Translatio S. Isidori
ucatus autem b Anno dominicae Incarnationis millesimo centesimo et xx,
1120 victoriosi Venetiarum, Dalmatiae atque domini Dominici Michaelis inclyti ac, calamitatem, quam ducis, cum, exigentibus, post in caede peccatis Croatiae Rogetii principis et procerum, Antiochiae evenisse contigit, Orientalis ecclesia continuis Tureorum et Saracenorum bellis impugnata, fere labefactaretur, domini videlicet Antiochiae ac Ierosoli morum reverendi patriarchae, Bernardus t Var- c mundus, necnon utriusque regni Balduinus de Borc et princeps, synodo, rex fcelebrata «consilioque super hoc habito, legatos suos ad venerabilem papam domi hum Calixtum atque praedictum Venetiae ducem miserunt h, postulantes ut, sicut rUctua icod 2 Nuineros capitulorum addidimus v cod uem cod 5 Balduinus sors cod summam manum operi suo imponere nequivisse, quod Hierosolymitanis, anno 1120, Neapoli habitum (Wilh Translatione capere debuit et integra Tyr.
Mansi, Passione Passio greeea reperitur Concilia claudi patriarcha Antiochenus non adfuit, neque ullam canonesc ); Passio autem latina abbreviata, apud Pe Boli > (l trum de Natalibus ejus auxilii cujusquam ab Occidente flagitati mentionem ( Catal sanctorum, 1 V> ii,ff b: forsan de ista minori synodo agitur, anno praece ) faciunt a Alluditur in hoc loco legendae cuidam, in Passione dente, post Rogerii ducis cladem, in ecclesia S Petri Marciani, ex qua de qua Galterius Antiochenus (Cod intelligi Antiochiae habita,
neziane, IV, p 5 1 5 rico Vitali xxvii, ed le Prevost, IV, p 261),, Hist ducum Venet (M Gj, 3 ) V Galt Gancell art vi, supra pp 10 1-1 09 Chron Altinate ( 1 V, p ^ oportebat, eis providerent, et auxilia necessaria ferrent Quod (sic) plurima? ingenti i 123-1 12 s a arata*, quam equestris ac navalis exercitus, nobilis et maxima citaque classe conscendit militia, sub divino ac beatissimi Marci gubernaculo, ipse quoque dux actus est praevius et moderator Cum eorum in hac expeditione igitur, dimissa Cypro pelagus Ascaloni appropinquarent, transfretantes, nuntiis Babylonicae,b classis acceptis, eam, dirigente Deo, aggrediuntur, atque, bello commisso, supe et submergunt b Inde Tyrum, rant, capiunt aeterni nutu Regis aliquantulum iviumque obsessam, instanti machinarum dirutione strage, conclusam et, acub debilitatam, in deditionem cœgerunt, et christianae fidei suaeque deditioni jugaverunt, in qua, rebus, qua conveniebat Dei gratia, prudenter dispositis, in sua regredi statuerunt
Cumque Rhodum usque propter ducis ejusdem pacifice remeassent, loci imprudentiam, dubitantis eis reditus praebere honorificentiam, quinetiam eos urbis, ob id sibi missis temere lacessentis, utpote qui, numerosis militum et ox in congregatis, insulae liltora obsidebat, in quibus elatus confidebat, maned crastinum nil tale praemeditati, navibus egressi, hostibus caesis et paucis admo dum evadentibus, caeteris captis, eamque capiunt et ex parte diruunt Exinde tyrannum, filium piae memoriae jam manifestis inimicitiis inter eos et Johannem magnifici Alexii imperatoris, dudum eo pertinaciter in illos delinquentem, exortis, adauctis, Coon, Samon, Chion ceperunt Verum quot urbes et castra postea, k propter culpam ejus, in regionibus illis 9, terra marique ceperint ac destruxerint, clase cod speditione cod duritione cod - x pro cod edis cod ebitas cod itum cod sane cod illa cod lassem anno 1122, aulumnali tempore, Venetiam SS, RR Ital, p 598, XII, pp 269-27 i)-,Ann Veneti reliquisse et circa mensem mari, anni sequentis Corcyrae breves; Anselmi Gemblac Contin Sigeb ad ann 1124; ab obsidione recessisse optime comprobavit Wilh Heyd Regni Jerosol hist brevis M.G., SS., VI, p 379, XIV, 71, XVIII, p oo); Guido de Bazochiis, ap Alberici du, commerce du Levant, tr F Raynaud Leipzig, ( Hist 1 885- 1886, 2, I, pp i44, n et 195) Chron., ed Leibnitz, p 247; Ord Vital 1 XI, xxvii, vol in-8 L De celeberrima illa navali Venetorum victoria, die ed Le, IV, pp 261-282; Tafel et Thomas, Prev.Ur i o-i 45, 167; kundenz Gesch Venedigs, I, pp 79-94, TIf,, ubi chartas omnes Lis Turon., xxxvn; Wilh xxii-xxm II, 387,ad captionem Tyri spec Tyr.,
lara fortiter et feliciter in Dalmatia a quotque bellicas naves combusserint, quaevegesserint, latius alias, Deo donante, tractabimus, licet jam, super hujus rei pri mordiis, duos heroico carmine libellos ediderimus b Praeterea Jacobus Graecus, prosaico de his stylo, luculentam inchoavit historiam; cui vel aliis historiographis t haec et alia, latius et urbanius disserenda, committimus Nos autem ad beati \ gloriosi martyris Isidori in Chio insula inventionem, et de eadem Venetias eisdem temporibus translationem, calamum vertemus, et, annuente Christi gratia, acpraetiosi martyris ejus praesidiis suffragantibus, utrimque prosenciolae nostrae mo dulo posterum (sic) notitiae transmittemus.
Dum igitur, ut praedictum est, capta Saracenorum classe, de Tyri obsidione tractaretur, quidam Venetiarum clericus, Cerbanus nomine et cognomine, in praescripti imperatoris aliquantum commoratus* eadem, ac lilii aula in ejus temporibus, paulisper occupatus, tum sacrosancti dominici Sepulcri devotione, tum etiam cognatorum ac compatriotarum desiderio invitatus, atque discordiae,ex insolentis tyranni arrogantia et invidia nascentis, auspiciis et evidentibus am monitus argumentis, ne forte, dissensione invalescente, suis parte in contraria reperiretur, cum qua e Ierosolimam iturum dimitteret, licentiam petiit Quam quidem cum saepius petitam eamdemque promissamnullatenus impetrare va luisset 4, Gonstantinopoli clam egressus, a duce Cretae, qui quibusdam galeis ad edibat, apud Icariam insulam interceptus, velut quondam ei notus et eamdem ) reductus est; ubi, cum de dimissorias non habens quas ostenderet, Chio ( sic virtutibus et mirabilibus quae Deus, beatissimi meritis, operatur, plura Isidori quam uspiam didicisset, totis concupivit visceribus adsepulchrum ejus accedere,illa expediri detentione Sed, cum minus com sperans se ejus intercessionibus ab et dux iter urgeret petenter id posset inviso et insalutato, nisi longe, martyris, templo, recedere coactus est, portans secum, velut quaedam securitatis et fiduciae arma, venerationem ac votum mirifici martyris.
Cum igitur ad regiam urbem et velut imperatoriaemajestatis con redisset,temptorem, detentionis ac munitae custodiae sententia dictata, milites versus pa uerant eum includere, sequerentur, latium, quo jussiinvocata divina miseri quane cod adberti cod ui cod undum cod om, cod -p* notuisset cod rget cod isi cod»a Ceperunt nempe, mus Hungaris Sebenicum,; carmina vero ista deperdita nemo est qui non doleat fugatis, reflexis habenis per mediam urbem a cordia atque martyris intercessione,
illico discurrens, manus eorum et, mutatis postea indumentis, per montana diffugit, esse, quamdam quaeque Chrysopolim se Siculum et devia a venit, ac fingens est Cumque media nocte velificantes, aere turbato, Graecorum navem ingressus Tenedon tendissent, vel immitissimus repente boreas, quem ut applicarent, a loco cardiacon vocant, irruens in litea (sic), navem violenter arripuit et procul discissa deposuerant, cum repulit; vixque jam vela fulgura, nimbi, tonitrua,instar montium fluctus, cum ea, nautas invadentes, convexant At illi, tanta atto niti et concussi procella, cum interior inundatio exteriorem fere adaequaret, vita jus Isidori interventum petebant, jam desperata, divinam pietatem et martyris morientes veniam mererentur culparum ut Nauclerus vero sexagenarius, nec unquam tantae memor tempestatis, recolens plerumque sese beneficio praedicti et ex imo pectore gemens et plorans, ejus martyris variis liberatum periculis, invocato patrocinio, votumei vovit, quantocius instanti erutus periculo tumu lum ejus attingeret, persolvendum; id ipsum et clericus moribundo versabat ind pectore Interea, ea tempestate sedata, artimonem aliquantulum relevant, et, Mytilenen diluculo legentes, prospere Chion pervenerunt; ubi quot et quantos timo, in eadem triduo res ac pavores idem vir, quatenus non nosceretur et caperetur navi moratus, sustinuit, solus ille plene scit qui novit corda filiorum hominum, et ipse qui, tunc hoc passus, nec summotenus commemorans, scribit.
Y.Cum itaque tanta animi defectione anxiaretur, media nocte qua dominica age batur, quasi quodam viro occurrit animo expergefacto, protinus excitante, se icendum templa martyris et tumbam invisere, per quem ipse necse nec ali quatenus laedendum confisus est; tunc, accito quodam graeco monacho suoque, avis «Surgamus, introitu, comite inquit beati martyris, pater, adituri a: ire me debilem et quodammodo claudum.»f «templum; interdiu quippe pudet Simulaverat namquese praedictus vir ante illud triduum morbo laborare podaongrua suspicione de grae: non enim sanus crederetur, et nave non exiret, ne: martyris ecclesiam adiit, ad tumbam accessit, ac, humi prehenderetur Nec mora prostratus, divinam misericordiam deprecatus est, diceris «Benignissime pater et: «clementissime domine, qui famulos tuos Danielem de lacu leonum et tres pueros«de camino ignis ardentis liberasti, et Jacob patriarcham per viam qua ambu itatum muneribus incolumem ac tuis multiplisre «labat illaesum duxisti,«duxisti, eumque de manu fratris et malevolentia eruisti, quique adjutor in op, in tribulatione, omnibus in veritate tuum auxilium invocantibus capetur eod commemoras cod uadam cod vem coci eritis cod u cod invis cere cod auid cod - ora ec ipse cod multiplex cod in incolumme cod.
«ades, adsis, quaeso, mihi misero et miserabili peccatori, cœli respectu terraeque a
1125,«calcatione indigno, ac propter inaestimabiles bonitatis tuae divitias, et per inter«cessionem piissimae et intemeratae Genitricis Filii tui, ac praecipue sancti et vene «rabilis martyris tui Isidori, omniumque sanctorum tuorum, eripe me a manibus «omnium inimicorum meorum, visibilium et invisibilium, reddens me pristinae ita totum iter transfigam, ne usquam terrae vel maris in- b «libertati ac securitati; «tercipiar, et, donec ad meos pertingam, nullatenus impediar, per filium tuum «Dominum nostrum Jesum Christum, qui, tecum et cum Spiritu Sancto, vivit et «regnat Deus, per omnia saecula saeculorum Arnen »Inde, conversus ad sanctum: «Te vero, invictissime, martyrque mirifice! quamvis anima Christi miles ait «pollutus et corpore, supplex deprecor, ut ad eum, pro cujus amore et testimonio «tot saevas tyrannorum pœnas, tot dira tormentorum perferens supplicia, sancti romeruisti, intervenias, ut, sicut cum omnibus ex animo «gratiamte invo «cantibus, mecum quoque propitius misericorditer agat, teque mihi ducem et ore praecipiat «tutorem ubicumque tibi devotus et sedulus servus 6, ut ubique «permaneam Quinimo, si, ut reor, praetiosi Christi nostri divino nutu et tuo ductu, si Deo «noster huc venturus est exercitus, cunctis aliis inquisitionibus omissis, tui corporis urnam accedam, et, quamvis «tibique placuerit, ad hanc sacram ita si tamen patriam forte nostram «indignus, utpote cunctis criminibus sordidus, «inhabitare dignatus fueris, acceptum navique impositum, illuc, Deo gubernante ui, ac quondam pastoris, et com- e «et te cooperante, transferam, ubi compatroniet evangelistae, Marci membra quies «militis sacrosancti, ac beatissimi apostoli «eunt.
oravit; navem ascendens, prospere Rhodon pervenit, ubi duabus Haec simul galeis praecedentibus classem inventis, gratia Dei et beati interventu Isidori, suis pariter et libertati restitutus est Unde, cum, post aliquot dies, cum toto revertens appropiaret, pridie quam pervenirent*, quod tanto opere f Chio exercitu, illuc gatti in quo erat, tacitus gestiebat presbytero et nauclero, nepoti suo, necnon, aliis quibusdam nobilibus, vicinis suis, seorsum revelavit «Nostri 9, inquiens, fra: «tres, quidem in hac quam adimus, ut hiememus, insula, praetiosissimus atque «famosissimus thesaurus reconditus est, corpus videlicet sancti et mirifici martyris os quidem, «Isidori; cujus ego precibus sum incolumis vobis redditus Hoc fuerit, quam «si divinae pietatis annuerit oculus, et consensus ipsius occultius «et cautius possimus, satagente debita sustollere festinemus reverentia! Nec, cum «omnium nostratium hoc sit praecipuum votum et desiderium,alii nos praeve mc) «nientes, tanti fructu muneris privemur »Placet ergo consilium omnibus; qui Christum et martyrem ejus intente rogaverint, ut, eo exaudiente, effectus pro- h positum sequeretur supera cod gratia cod p ro me cod ubi cum cod percipiat cod ervus cod Nosfris cod occulteis cod acramenta cod - ec cod - ompatrone cod.erve vir.
VII.In crastinum itaque, quo dies dominicus, et festum beati confessoris et" uni a A na5 versalis doctoris Ambrosii colebatur, simul ingressi, portumcivitatis applicue runt Hujus consilii conscii ad martyris ecclesiam pergunt, ac januis obseratis dum alii quique suis negotiis, nec tam cito et capiendis hospitiis occuparenturthesaurum illum, ecclesia praesertim remota, sustollendum opinarentur, ipsi, conb grua psalmodia cum letania praemissa, pluribusque saepius obsecrationibus mul tiplicatis, preces in hoc consummaverunt capitulo, ut, drvinae dispensationi si et martyris voluntati placeret, suscipi se sine molestia aliqua permitteret,alio quin exercitu procul abigerentur, ut ne appropiare quidem eis concederetur.Clericus autem, in pavimento prostratus, primo omnipotenti Deo gratias cum la chrymis retulit, qui eum, innumeris ereptum periculis 4, clementia sua martyrisque einde oravit, sui intercessione illaesum et nusquam impeditum servavit, et sic dicens: «Omnipotens Deus! sine cujus nutu nec imus passer cadit in terram, «cujusque dispositione sanctorum apostolorum praetiosa corpora, Marci scilicet «Alexandria in Venetiam, Jacobi Ierosolimis inHispaniam, Mathaei et Bartholomsei «ab JEthiopia et India in Apuliam, aliorumque multorum alicunde alia praetiosa «corpora sunt translata, majestatem tuam flebile imploro, ne meae simplicem 6 «peccatricis animae praesumptionem adversatus, adstantium votum et desiderium«famulorum tuorum, quo totis animis flagitant, impedias; sed, si tuae benepla «citum benignitati constat ad operationem, usum ad confirmationem promoveas, es ubique gloriosus, in hoc quoque, apud nos hactenus E «ut, qui in sanctis tuis «non adeo celebrato, sicut in quibusdam aliis mirabilibus, appareas et laudabilis «Quod meis peccatis oculus infensus decrevit abnuere, tuae aequitatis his si «solus obsecro voluntatis tuae super hoc indicium impeditus percipiam, ut et hi, quod propensius optant, caute desistant »Ad martyrem vero, post hymnos «ab eo eidem promptos, oravit «Novi pro certo, gloriose et mirifice Christi martyr! quod: «divina specialiter gratia, tuisque sacris meritis et virtutibus, per totum mundum, «maxime Orientalem, velut Lucifer, unde nominis tui laus, splendidus rutilas «et memoria celebris recolitur Verum sufficiat jam cunctis desiderabiliter et «Orienti quod corporis praesentia nunc usque meruit illustrari; de caetero tuisi divina majestas disposuit, Occidentem visitare et inhabitare non dedi «vero, «gneris Et quidem dignis hic pro posse laudibuset honoribus, tua igitur prae it conia prosequuntur; sed amplioribus conventibus crebrioribus et ibi et et sollemnitatum hymnodiis «festivorum ac celebraberis, diligentius et officiis«frequentaberis Ibi nempe beati Marci apostoli et evangelistae; ibi gloriosi etproh «tomartyris Stephani; ibi sanctorum Hermagorae et Fortunati; ibi magni ac miri«fici Nicolai, aliorumque sanctorum martyrum et confessorum, veneranda cor ii pora conquiescunt, regia quoque urbe corporaliter qui Alexandria alia et occuperetur cod xerciti cod periculum cod cod simplex cod • lioqui cod - 8 rutilans cod rebioribus cod corporalem cod.
«cedentes, ad nos non sunt dedignati condescendere; choro quorum admixtus, ad a • «modum eorum decoraberis, cum corporali quoque praesentia eis congratulaberis.«Quapropter pietatis tuae benignitatem, licet omnium maculis peccatorum inqui, propter scelerum meorum spurcitias, hoc Deo tibique «natus, imploro, ut, si forte «minus complacet, sic propositum istud impediat, ut nec sepulchrum tuum vel ia- b «tangere nos permittat Quod si, misericors et propitius, precibus tuis nobis «catus statuit commoveri 4, tuque obsecundans disposuisti favere, facilitatem mo caetero praebeat, ti vendi et assumendi fiduciam ac sufficiens robur adjiciat.
Post haec sacerdos, cum magno timore ac tremore se consignans sanctae crucissignaculo, aliis circumstantibus atque cereos in manibus accensos tenentibus, cryp tam ingressus est Porro locus, bis satis (sic) angustiis, tanta artificis peritia ac in- c ut, cum aliquis oraturus intrasset, ubi genua deflexus dustria constructus erat, arbitrari martyris urnam esse quam ponebat, difficile posset osculabatur, sed sibi marmora nativam saxi molem; tanta quippe architecti solertia copulanda videnter solidum quiddam 8et non compositum vel con conjungebantur, ut, cavum putaretur Accepto itaque malleo, ditiorem et interiorem cryptae partem dsacerdos accessit, et, cum primo percussisset, quamdam diversis massam materiebus compactam reperit, qua diruta, marmorea inventa est tabula, quae quod dam saxei tumuli cooperculum obtegebat, quibus confractis, quidam suavis odorcircumstantium nares refecit Cumque inspicerent, trium sanctorum ac quarti cu ueri corpora* sunt intuiti; confestim itaque Deum laudantes, ei gratias jusdam egerunt; sed, cum epitaphium nullum invenissent, diu dubitaverunt quod eis opusfacto foret Collecto demum concilio, in tribus ea linteaminibus cum debita reve sicut quodquam inventum fuerat, quod scilicet in medio, sustulerunt, rentia et sinistram, cum eisdem linteaminibus insuissent, quodque ad medii dextram superscripserunt, et ecclesiae altari imposuerunt Tunc attentius ac sagacius per- fscrutantes, atque subtiliori indagationi totum praedictae soliditatis locum investi gando rimantes, voluit, non solum saxum, indiciis quibus dictus sanctus sed praetiosis compaginatum marmoribus tumulum esse cognoscunt; dabant etiam rei lampades super eum ardentes non inconveniens argumentum Quid hujus multis immoretur? Tanta illico facilitate omnis illius soliditatis quae videbatur g, jam quod taim ardenter compago disjuncta est, ut, rimulis quibusdam patentibus sitiebant contemplarentur Cum igitur partem tabulae submovissent, tanta, o Deus suavissimi odoris fragrantia omnes mirabilis in sanctis tuis! astantes replevit, quantam nullus eorum meminerat unquam sensisse Quam magnis itaque licebat pro loco vocibus, Deum glorificantes, laudes et gratias ei retulerunt, acceptoque prius argenteo epitaphio, quo nomen ejus continebatur et imago, sacerrimum corpus devotus ac tremebundus sacerdos collegit, atque nitida sindone et acli cod vobis coH x CERBANUS CERBANI, vin a desuper pallis circumdatum, alia super idem altare quo conveniebant, psallendo a armor, ex ea superficie, quo Christi texerat ero tumbae apposuit Praedictae militem, quidam ex eoaut ut ros matutinus claris gratissimus liquor, stillans simus, madefaciebat, valde redolens et odorantes reficiens, quem Graeci quidam agiasma vocant; quo crastinum quidam eorum, euntes, nequaquam in illuc madidum, sed siccum repererunt marmor.
Cum ergo, quomodo tam carum thesaurum occulerent, invicem tractarent et conferrent, et repente, sicut olim in revelatione beati Stephani tribus calathis, ibidem inventis, visum est eis duos quidem in uno, duos in alio, protomartyris* ero gloriosum Christi martyrem Isidorumt cir solummodo tertio, odor in cumspectantes lateret, cum eos navi imponerent Post hoc ad civitatem regressi, cluos in quadam ecclesia calathos, tertium, ubi venerabile martyris corpus erat, ignatum, nauclero commendaverunt inferentes navi ejus sigillo praedictae, Cum autem illud intromitterent, non potuit quemquam latere, sed omnes tanta fragrantiae magnitudine circumspersit, ut stupefacti, qui nesciebant, ammirarentur quaererent quidnam esset quod adeo suave redoleret Quibus responsum est n et plenum lium uvis passis esse, responsum omnino congruum, non calathum humana industria velexquisitione adinventum, sed divina Providentia inspira otri, de quo sponsan Can tum Erat enim plenus verae palmite vitis et uva; quem, in mystica a Botrus, ait, cibus factus est dilectus meus mihi i ticorum cantico: », portantes illi duo T errae Promissionis exploratores praefigurarunt crucis phalange ormentorum or mundat et exhilarat Haec nimirum uva quo calix inebrians camino texta, atque pro suae vitis amore passa, sicut odor balsami fragrat, ac sicut lilium floret et palma 8 Cum civitatem itaque, supra montem positam*, machina militem suum rentur abscondere, Rex qui noluit sine cultus debiti cœlestis, rustratus est opinionem; nam duci f officio usque esse, eorum cassam reddens nnotuit, qui, maxima concione confestim habita, querimoniam continuo res injuriae, sibi temere factam, cunctis exposuit, necnon late disseruit, quod, se ispensante, non, cum quibus dignum fuerat, apte facere meditante et opportune um proceribus et caeteris, die pompis et gloriosis processionis obsequiis, nequeraesente, praetiosus sublatus fuerat martyr Verum comperto quod non sabbatonulli, simili voto flagrantes, hoc efficere conati fuerant, precibus placatus ma jorum, tale factum singulis optabile asserentium, et eorum, quos reos majestatis reedicto cod turbee cod callathas cod o lans Deo cod odore cod »igillum cod ommendaverant cod latum cod ius cod iva cod esponsa cod oc ni mirum una cod edens cod ex cod 1 - uce cod pportunite cod eque cod aiirato cod d Cant v du a Ayicarpa, (aqua, panis, etc.) benedicta; res
circa sanctum deductione, mitigatus, tandem hujusmodi a causabatur, praecipua • eis noxam ignoscens, conquievit Sed quid mirum, si sanctus gloriosus et piissU mus martyr,ei qui prae omnibus, licet peccator esset, illum accipiendum insi illo adjutus, magis eum nuavit et praebuit, qui plus ab dilexil, ne ab fortasse aliis tolleretur, seduluS elaboravit, cum Redemptor noster a mortuis resurgens, prius Mariae Magdalenae, quam discipulis suis, dignatus sit appareret b
X.Tunc, ducis et procerum ac totius exercitus consensu, decretum est et consti tutum, quatenus in Venetiam eos, Deo reducente, regione templi beati Marci,jusdem interjacente, sancto martyri ecclesia construeretur, et ejusdem no corte mine inlitularetur, ut, quociens in solemnitatibus processio fieret, inde ordinata exercitui, Tyrum obsidenti, quem- c Concesserat autem Deus eidem inciperetur dam venerandum et sacrum Lapidem, super quem Salvatorem nostrum sedisse, quemque enormi mole excisum, et in dignatum pluribus didicerant documentis uoque in martyris ecclesia aedificanda navi positum, secum portabant; hunc locare disposuerunt, ut, sicut eis Deus in eadem expeditione utraque contulerat karismata, ita, simul locatis geminis, quisque petiturus consequeretur patrocinii dbeneficia Post haec dux, clero praeeunte, nobilium cœtu circumspectus, quem reli quus subsequebatur exercitus, ad liburnum b, ubi sacram corpus erat, accessit,quod, competentibus hymnis et dulcibus melodiis, sacerdotes, integra illaesa fran reverenter sublatum, gentes ex calatho cypresia capsa reposuerunt, sigilla, in quam dux in scapham, quae erat honeste ornata, recepit; et, ut ad ripam remea- e runt, et, sigillis mundis, debito honore, in quadam Sanctae Margaritae ecclesia intra urbem donec ibidem morarentur, opportuno collocari statuerunt, ut in ea, Unde ad manebat, palatium, ubi conventu virorum coleretur regressus, habito, sacramentum ab eis quod illud acceperant exegit, ne aliquod (sic) dolum aut fraudem in hoc commisissent, quod ipsi libenter ac pure fecerunt f ",
Interea vero Graeci, captionem urbis atque captivitatem propriam quodammodo crebris gemitibus et amaris ejulatibus plateas ac vicos obliti, urbis replebant, alternis lamentationibus invicem: «Quid, dicentesinfelices! orbati patre, pas »«tore derelicti, gubernatore faciemus Alii contra, destituti consolari sese mitigatur cod conquivit cod ohorte cod ec cod - dicanda cod ivosus cod estituta cod a De hac petra, ab omnibus fere', qui de Terra Sancta 3i) sed a crucigeris partimfractae, rude a utcumque «Nos quidem volentes, agebant ad alterutrum et pejora pro haec:«peccatis nostris meremur; sed, cum constet ipsum contra imperatorem huc logo uum, ut eum hinc sustolleret, misisse, et novissime vero tangere qui a «thetam «dem eius arcam potuisse nullatenus, nobis credendus est, vel sponte discedere, «vel invitum se asportari permittere.»Alii vero altercabantur,: «Ipse dicentes «quidem Saracenorum olim, sicut omnes noverunt, *; hunc classem submersit os, et jam transfretantes, et ecclesiam suam per dies aliquot «locum aggressuros stium percussit Nunc quoque, ubi «circumeuntes, ne invenirent, caecitate, nequaquam haec tam «nollet abire nosque facile peragi relinquerecortcesermiserit, nec Sara «sisset Postremo, cum ne imperatori quidem se tangendum «cenis seu Tureis accessibilem, clare liquet quod ultra velit abire Caeterum, cum «eum tandem discedere viderimus, non habebimus cur hic moremur.»Ulteriuset Graeci quidem hoc ac Veneti laeti et ovantes, assiduis vigiliis et hymnorum in sistentes cum cantibus, continuum et celebriter exhibebant officium.
, honeste, prout Deus largitus Paschalibus vero solem nitatibus celebratis est, ontinuare disponunt, acatque, decentissima pro, intermissum iter peractiscessione praemissa, venerabile gloriosi martyris corpus, de ecclesia congruis sus canticis, cum duce, procerum cœtu ac ceptumuniverso exercitu subsequenti liburno tripudianter imponunt, deputato bus, eidem, cui et prius, ei clero qui, vicibus invigilans excubiis, a debitis odis, luminaribus, ac aromatibus, religiose paucos autem quam nequaquam Ante cantandis subministrandis et cessaret abita, discederent dies, quaestione cum Graecis de quatuor sanctorum reliquiis videlicet, cum est sanctos martyres, Myropem compertum et Hilariam filio, esse cum Affra, quae pro fide Christi et sepultura, ad imitationem sacri martyris, bundantiori vitam Quas quidem, ne praesentem martyrio finierunt tristitia is, absorberentur, bono caritatis, quia quidem f Chiotae, tanto privati patronosolatium, eo quod et officium sancto puri exhibuerint et familiares extiterint, con cedere placuit agresscitur cod ec coci vellet coci relinquerem cod logotento coci intuitu coci cod cod - opem atagendum olemppanis inter stra cod cod erno cod uidam coci a Quis et quo anno lias Gonstantinopolim v AA SS Boli S Myrope (de qua ul.,
transferre: res porro dubia, quum sit, nescimus reliquias conatus dori graeca recensetur; sed Hilariam et Afram, Augustae jam pars corporis quaedam in urbe regia sancti istius in honorem Marciano, Vindelicorum ann passas
Boli., quiesceret, ecclesia ejus a
b De hoc miraculo tacent historici Graeci Hic tamen nemo certe erit qui non miretur Petrus de Natalibus cum 93) Afram meretricem in
nostrum permiscuisse suspicamur Isidorum (Catal sanet.,
11, miracula S Isidori, nomen fortee Gerbano nostro de qui, anno 807, mense septembri, classem S Nicolao,introduxit Nullius caeterum ponderis annotaKhoumeidi, Haroun al-Raschid calyphae admiraldi, tem sumens,
Relicta igitur Chio, cum, paucis diebus Mallea a versus velifican- a transactis, tes contenderent, atque, vespere jam facto, necdum illud tam excelsum et nivi ferum promontorium subito ventorum cernerent hinc diversisque flabris,, nconvenientium fluctuum euri, nonnunquam aliunde boreae, inde noti, altanxiati et defatigati essent, ut vix illuc alia se volumina glomerantibus, adeo quenti luce occurrissent, navis, qua Christo dilectus martyr ferebatur, placidis bauris undisque tranquillis, ante galli cantum, apta quo optabat circuitione per n martyris beneficium navis ea consecutast, quo, ubi venit Verum, non solumcumque manens vel quocumque iter agens, ductore ac actore indesinenter perfrue batur Post haec, antequam Mothonem cepissent, ex tabula, quae ejus venerandam imaginem capsae continebat innixa, quidem sacer liquor creberrimus triduo stillis resudavit, quem, cum sacerdotes saepius reverenter abstersissent, intercidere non potuerant; qua vero Dei dispositione quave causa id contigerit, et tunc quidem collative 9, nec hactenus eis clare innotuit Hinc cum, Epiro praeterito, Dulcigni imidiassent, idus madii sinum, qua fere gloriosi vigilia martyris habebatur, hora chorum autem nona, superveniens euri interrupit Providit flatus ui Vallis icitur Sancti Johannis, ad Christi clementia laborantibus portum quem praescripta martyris naviseis praevia fuit ac ductrix Officiis itaque vesper um propriis capellanis, tinis, clero undique congregato, dux devotus luminareimul nocturnos hymnos et debita lectio et alia sancto misit aromata Quando alidus, densus imber omnibus incubuit, nibus cantica concinuerunt, ventuselebrati, serenitate ac aura pros Mane vero sacri, solemnissimi pro loco, festivi ulcarunt aequora Quod quidem impedimentum pera reddita 20, laetificati placata ideo pridie contigisse sunt arbitrati, ne nostri tempestate futura praeoccupati (si illia nullus esset) fuissent, praesertim cuna alibi portus ad quinquaginta ferme in tanto festo molestum quidquam aut infestum eis ullatenus incommodaret f
XIV.f pertransis Inde paucos post dies, cum nocte quadam velificantes Meledam sent, diluculo vulturnus subito, furens, tanto in naves omnes impetu irruit, ut, in vesperam cod cenere cod ab ea cod acta cod alii cod 6 Verum solam cod onsequente cod abstesissent cod oslative cod dulcignissimum ferre cod ori orum cod vocem cavus addit, postea cancellatam alle cod u uod cod concinaverunt cod etus cod festive cod redita cod 21 - 22 forme cod letificari peccata cod a Mallea promontorium, hodie Malia, Laconiae ter sinum istum, hanc urbem et Dyrrachium qui inter extenditur, ad ostium ininus fluvii Drini.
a stupefactis plurimis ac attonitis, reliqui se vix evasuros sperarent Nam omnium A.m oculos tecta caligo replebat, fulgura, tonitrua, corda pavore; praecellebantmensi efferveplis pelagi fluctus, ac nimbi, ut aiunt, vehementi cunctos quassa tione et inundatione mœstos conficiebant Denique tam saeva tempestatis procella naves omnes invaserat, ut una ex excursoriis galeis, hominibus divina clementia vix evadentibus, submersa fuerit; necnon, quibusdam scaphis, Deo nautas liberante, versatis, quin et liburnis plcrisquc paulo minus id idem passis, par exitium caeteri pertimerent Verum navis, qua praedictus venerandus ac sacer vehebatur Lapis, cumterrae jam periclitatura insedisset, tanta, ceu perhibent, velocitate opposi, quanta Ei, qui super eum sedit, imperanti vento et mari tum transiluit scopulum t>!i consueverunt obedire Ea qua vero, dilecti Christo militis ossa praetiosafove bantur, velis tantummodo depositis, nil penitus grave, nil inconveniens sensit; sed potius aliis de more dux ac lampas in tenebris facta, ad Lesinae portum cunctas praecurrentes praevenit Cujus autem vel acutum ingenium, ne dicam mei obtusi, concipere vel intelligere aut eloquenti enumerare facundia, seu depromere vgleat,d quociens praesidio martyris, quot et quantis potitus utilitatibus totus stolus exul taverit, et quot occursantia ac jam instantia pericula sospes evitaverit? Neque enim tunc tantum, cum scribitur, classi proficuus affuit; verum etiam, cum nec dicitur est quod, cum ad nec putatur intrœundum, omnibus commodis profuit Hinc insulam, quae est contra Jadram, biduo aeris intemperie ventorum que contrario E rum ac imbrium afficerentur, neve civitatem adire tanto illo intervallo taediisbsecrationibus, mirifico martyri impensis, exhi prohiberentur, sero pro hac re, cum bitis, aurora, deterso nubilo fulgido optata tranquillitate simul et aura,episcopis Dalmatiae cum comi eis illuxit, necnon quo proposuerant perductis,tibus et nobilibus, duci, eorum domino, classique, decenti processione, occurren xhibuit tibus, jocundam ac faustam lucem illis n~ ":: ‘
Caeterum, ne prolixiori tractatu legentibus onerosus existam, maxime cum nec, quodam ingenio nec gratus cuiquam videar eloquio egregio ejus intercae tera miraculo breviter enarrato, compendiosa sermonem clausula terminabo Dum raedictum saepe grandes ceu est, hiemaret, ut Latini exercitus igitur Chii,g mores habent, totius insulae et aliarum quarumdam animalia in escam tanto po er plateas ac vicos, unt occisa; nonnullorum praeterea morticinia, neglecta pulo ngerebant Unde, verno tempore adventante, tali aer insuavem pluribus odorem foctore corruptus quamdam pestem generavit, quae pessime plures infectos praesenti vitae subtraxit Ea tempestate quidam religiosi presbyteri, multique nobilium, et ex H populo plures interierunt; post discessum quoque, morbo eodem in via plurimi precelebat cod inudatione cod \ edium mei obtusum cod ulgida cod illam cod - 9 videatur cod sese cod popula cod hacce cod egleta cod
raedicta ex causa,; cum sive defecerant sive occulto Dei judicio, quasiquaea Al dam plaga supervenerit, eisdem constat, quorum commissum latet secretum Sed el cum, de singulis navibus quae populos circumduxerant, nonnulli ea pernicie num martyris navem ab armis praedictam susceptione, ne cecidissent, ejus quidem hominem contigerit perdidisse; cum et vulneratos, vita jam desperatos, multos abuerit, quos martyris medela et aegros, acutis passionibus pergravatospiissimi pristinae cito sani tati restituit Firmiter quippe credendum est et nulla tenus dubitandum, quod privilegio quodam speciali peculiaribus servis gratiambsequii sibi exhibiti miserationem recom impenderit, et dignam et praesentemeternae beatitudinis prae pensaverit, atque post hoc beneficiis ditatis, innumera mia suis sit intercessionibus impetraturus" Arnen Facta fuit autem haec translatio beati Isi dori martyris anno Domini m° c xxv, die sexta decima mensis aprilis* defecerat coch qui sine coci eidem costat votum quem nullum cod cetum fuerant coci vicie coci G ve cod rmsens cod nnumeras cod er ic cod, facta describitur fuisse Nam, cum Dominicus Michael, Pendet hic interrupta narratio, forte auctore ipsa, quam narrat, repente interempto Eam ex Dan Venetiarum dux, cum stolio maximo ad Terrae Sanctae peste et una cum Francis Tyrum dulo
c xn, n 16, p 272«Com supplebimus subsidium transfretasset,,: obtinuisset, et Lapidem magnum, super quem Christus a suo egressu annis duobus mensibus decem «pletis «in junio Venetias; necnon ante portam civitatis sedit, accepisset, ut ait magister feliciter rediit classis »Laurentio cie Monacis: «Dux Venetiis historiarum, venit deinde et obtinuit Cliyum interim, ( 1 III, pp 44 «sacellum in anguloecclesiae S Marci, a parte septen, Pseudo sicut dicit Paulinus, Puteolanus episcopus trionali, construi fecit; partem etiam Lapidis grandis Jordanus, in Chronica sua, anno Domini M° c °xxv Cri «marmorei quae fuit ante Tyrum, super quem Christus banus, clericus de Venecis, Chyo sollicitus de corpore, «sedit, iclem dux in sacello reposuit, ejusdem ecclesiae a qui in camino Ysidori, mirifici martyris, ignis inter «parte Occidentis »De sacello S.lsidori, quod a Johanne tormenta «caetera passus procuratisquibus est, sibi (i 355 -i 356 «dam tantum Gradonico absolutum, cryptam post orationem de vide compatriotis est, sociis ) Ven monum., X
bls aperto non labore tumulo Cornelius, Eccl 107-109 «votus introivit et sine pp,,, b Inventas, die apr., supra vidi «trium sanctorum corpora respicit v et quartum quasi s Isidori reliquias, mus, et mense junio, testibus A Dan dolo sanctae Affrse et Rupem cum filio N.; «pueri, Yllariae, (? c.) et titulo in sacello S Isidori ad S Marcum inciso (FI Cornelius, quemdam tumu «deinde locum attentius perscrutantes Ven monum., X bls «lum inspicerunt Eccl, pp 108), Venetias appulisse, incomparabilem sentientes odoris ( sic ) scimus Festum autem, corpus beati Ysidori, cum prilis «fragrantiam, et translationis die, perquirentes ista celebrabatur, quam ipsam noster Indicat similiter cum imagine, reperiunt «epitaphio argenteo, ihuh, p et A A SS Bolh, apr «Cum igitur illuc applicuisset exercitus
, 398) Diem et de navi ubi igitur istam sancti translationem a tumulo, quo jacebat «reliqui servabantur sermo esset, duci super hoc que ad ecclesiam S Margaritae Chiensis (v supra, p e)«rella delata est; qui majorum et prudentum usus con, commemorare «silio, quod factum verisimile Ferrarius translationem decrevit quatenus est, laudat, et est (v AA SS Bolh, apr., falso ad diem o apr ponit regione templi Sancti Marci, corte ipsius «Veneciis, III, p i) Translationis Officium proprium Venetianis «interjacente, sancto martyri ecclesia construatur, ibi «que statuit Lapidem acceptum locari, ut, sicut eodem deficientibus Breviariis, frustra quaesivimus; sed libet hic narrationem brevioremafferre, qua Passio, Gerba ita in eodem loco «tempore Venecias deferuntur, eisnum in codice Marciano (Lat cl IX, n 27, 234 ) prae impendatur «debita reverentia Reliqua vero corpora, rem totam contrahit cedens (v supra, p 32 2, ann a) «civibus reddiderunt, ne abundantioritristitia absorbe sancti veneranda translatio hoc modo Veneciis «Cujus «rentur.
) Scaphusm (Schaffouse ), Minister Bibi., 10, na s xn, 1-2 ff Quoniam benigna Christi clementia Scaphusensem a locum a suae visitationisillustrare dignatus est gratia, per reliquias sanctissimae Crucis et dominici Sepul chri et corpora sanctorum martyrum Constantis et Alexandri et sancti confessoris Leguntii b, dignum videtur narrare cunctis Christi fidelibus, qualiter hic ad con solationem et tutamen fidelium, ibidem Domino servientium, illa sint translata b Testante enim propheta omne quodsibi gens quaeque fidelium colendum pro ut, cum; unde necesse ponit, hoc honorat defendit cultura et est, fidelibusaliqua indicitur, causa et ratio ejus fideli relatione et veraci testimonio compro betur, ut, omni dubitationis occasione sublata, eo possit honorari ac securius defendi, quo veracius culturae ejusdem veritas colentibus datur cognosci Et quia narrationis hujus seriem in unum compingere decrevimus sermonem, quod de reliquiis dominicis dicturi sumus, quamvis sit longe post actum, orationis tamen hujus teneat exordium; quia nil sanctorum si hoc gloriae derogatur,eis prae ponitur, per quod omnis sanctus glorificatur et sanctificatur Heinrici, quarti hujus nominis, Teutonici regis, cum Igitur temporibus I.d Sedi Apostolicae praesideret Urbanus secundus papa, vir magnae sanctitatis et pru diversis tenta tionibus oppressa Dei fluctuabat Ecclesia, maxime tamen dentiae, Ibi enim vinea Do in ea parte, ubi Christus salutem, operatus est in medio terree mini, eadem ab inimicis est depasta, ut scilicet Ecclesia, fidei christianae ita Hierosolyma enim, plebe vix in ea racemi pauci viderentur christiana relicti dudumChristi triumphum obque glorio quae, ob insignem passionis referta, sam resurrectionem et ascensionem, merito locus appellatur sanctificationis f, versa et in omni circa regione, quae In ipsa enim fuerat in abominationem desolationis unc titulum addidimus / illo cod ad Rhenum