Caffari de Caschifelone, De liberatione civitatum Orientis

AURItE PRAEFATIOQuoniam ea quae solummodo memoriae commendantur, per diuturnitatem temporis de facili obliantiqui redigerunt in scriptis quae cogitaverunt pos vioni traduntur, ideo phylosophi et sapientes teris profutura Cum Cronica comunis Januae, a Cafaro cive Januae, composita, nobili itaque in,nichil reperiatur de captione Jerusalem, Antiochiae, Tripolim, aliarumque plurium civitatum Orien tis, ad quas capiendas homines Januae interfuerunt saepe et saepius cum magna quantitate galearum, mavium et bellatorum in eis, et ego, Jacobus Auriae\ perscrutans scripturas et libros domini Oberti Auriae b, quondam avi mei paterni, qui quidem antiquitates hujus civitatis mirabiliter bene novit, in veni in ejus scripneis quandam antiquam scripturam, a praedicto Cafaro compositam, continentem captionem Jerusalem et aliarum plurium civitatum, cujus exemplum in hoc libro scribi feci, nichiladdito, nec etiam diminuto, ut gesta illa sint hic legentibus manifesta Cafarus erat dominus Caschi et in parte Savignonis, quondam domini Rogerii, de majoribus de Porta e felonis perscruptans Titulum hunc, inscriptos addidimus, t Cajfaro caeterosque capitulis c, Cafarus de Porta om e Vir alias prorsus ignotus a Jacobus filius Petri, anno, sed unus e Vicecomitibus Auriae (Jacobo Doria), scilicet ex ramo uno gentis illius bifidae, quae de Porta, 1234 natus, «egregius vir, multa honestate et scientiasub marchionibus, et salvo jure communis, Genuae prin scribendis annis «praeclarus »Annalibus Genuensibus, 1280-1294 praepositus, de quo vide M G SS XVIII, cipatum a saeculo decimo tenuisse videtur, quum ramus alter, ex quo Embriaci orti sunt (vide infr p 56, ann g) pp 7-9 b Obertus Auriae (Oberto Doria), Jacobi avus; annis Castro notaretur Porta autem voce cognominere de, Portee Maris l c ) cum Oberto gionem illam Genuensem designari liquet 1211-1253 floruit, non ( ut fecit PertzCastro regionem Gas ? magno capitaneo Genuae 1270, confundendus ad S Petrum contiguam, et voce Auriae: Genovahic enim frater fuit Jacobi praecitati, cum uterque Pe Belgrano, Tavole geneal Castello); trios 20-35 Quae quidem omnia ad Ge in-8°), n trum Auriam, 1227-1271 florentem, patrem haberet (1873, c Hodie si nostris notulis, maximi nuenses cruciatos pertinentia, Pedemonte Polcevera (par Castrofino sedulissimo emolumenti potuerimus, mand Pontedecimo pr Genova ) gratia, inserere d Hodie Savignone (mand ejusdem nominis Cornelio Desimoni, equiti, pr Ge eidem eruditissimo et viro, Genuensi, debemus nova)

Godefridi ducis et Roberti Frisonis, comitis Flandriae, Hierosolymitana peregrinatio Exordium belli sacri.

Turei ad Pontem Ferreum devincuntur.

Christiani victores obsessi Lancea Domini inventa.

Jerusalem capta Praelium magnum ad Ascalonem.

Peregrinorum Lombardorum strages.

, victor apud Baruth Balduinus rex, coronatur.

Genuenses ad Caypham eunt et Joppem.

Miraculum ignis sacri.

Captum Azotum Obsessa Caesarea.

Parlamentum christianorum.

Praedae divisio Commemoratio civitatum Syriae maritimarum.

Enumeratio civitatum persequitur Praelium navale Genuensium contra Graecos.

Genuenses apud Laodiciam hiemantur.

Accon et Gibeletum capiuntur.

Godefridi ducis et Roberti Frisonis, comitis Fiandriae, Hierosolymitana peregrinatio.Cum ab origine mundi omnia fere quae in orbe facta sunt vel fuerunt, per doc a tores et sapientes scripta sunt et narrantur, ideoque bonum et utile esse videtur, una cum caeteris quo modo et quo tempore Jerosolimitana civitas et Antiocena orientalibus civitatibus et maritimis locis a servitute Tureorum et Saracenorumveritas cognoscatur Pa liberatae fuerunt, ut per praesentem scripturam Capbari teat ergo universitati virorum praesentium et futurorum, quod tempore Urbani io 83- u >85 a.cum Frandalensi a comite caeteris papae secundi, bonae memoriae, dux Gotofredus que nobilibus viris Sepulcrum Domini visitare optantes, Januam venerunt, ibi—, quae Pomella vocabatur, et inde cum Januen que navem ascenderunt Januensem sibus Alexandriani perrexerunt; de Alexandria, cum militibus Saracenorum qui eos conduxerunt, usque ad portam civitatis Jerusalem venerunt Et cum per portam ad visitationem Sepulcri Domini intrare volebant, portonarii statim introitumprohibuerunt, donec unusquisque bisantium unum pro introitu solito more da illuc pro servitio Dei venerant, postquam voluntatem ret Christiani vero quiSaracenorum cognoverunt, quod petierunt dare inceperunt Dux autem Goto et bisantium uti caeteri tam cito non dedit, propter freus qui de majoribus erat, hoc quod camerarius paulisper absens erat ab eo, qui peccuniam suam portabat, donec eum ad se vocavit, unus quidem de portonariis colafum magnum in collo dux patienter tolle ravit, attamen Deum deprecans, ut tanti ducis dedit Quod dedecoris vindictam ense suo accipere ante mortem suam concederet Deus; ete dato bisantio, dux cum caeteris per portam intraverunt, et Sepulcrum Domini caeet praesepe Domini in Bellehem celebraverunt, atque Jorda teraque sanctuariafuit, perrexerunt, et tribus die nis flumine, ubi Christus a Johanne baptizatus bus peractis postquam Jerosolimam venerant, cum militibus qui eos conduxerant, Alexandriam reversi sunt Inde in praedicta nave Pomella cum Januensibus per mare usque ad Januam transierunt Qui c Caffari et saepius infra.

Exordium beili sacri Dux vero Gotofreus sine mora iliinc Sanctum iEgidium ire festinavit, ibique a

et cum aliis multis comitibus et baroni cum Raymundo, Sancti iEgidii comite, bus illarum partium de deliberatione Sepulcri loquutus est\ Unumtale posue runt consilium, ut veniente die Sanctae Mariae ad Podium convenirent, ibique de facturi essent ponerent et firmarent Cum vero infra dicti servitio Dei quidter viri in mini spatium vox per partes illas publice sonavisset, fuerunt duodecim Podio, de praedicto servitio Dei Sancta Maria de et per tres tractare optantes, dies tractantes, quomodo Jerosolimitanum iter peragere possent Accidit in noctec no diei tertii, quod angelus Gabriel ad unum de duodecim, Bertholomeum venit et dixit mine, in sompnium «Quid es tu, «Bertholomee! surge »Et ipse »«Angelus:: Domini sum, et voluntas Domini est, ut Sepulcrum ejus «domine? humero, «a servitute Saracenorum deliberetur Quare accipe crucem in dextero «et cum sociis tuis summo mane perge ad episcopum Podiensem, et ostende sibi legatum suum tecum ad Urbanum «crucem quam tibi feci, et dic ut ipse mittat «papam, qui ad has partes sine mora veniat,et iter Jerosolimitanum in remis «sione peccatorum populum doceat »Ita factum est Papa enim, visione angelica d Unde corr Pertz pro unum margine b - xn,nemo alius esse possit nisi Willelmus IV, Tolosanus cotioni credere difficillimum est Et enim si Wiihelmo Malmesburiensi ( c 373, ed Engl hist soc., p II, y 3 ) fides ad mes, anno 1092 peregrinus (Gaufr Voss Labbe, Bibi, est, cujus narrationem ad verbum repetunt et hibenda, p 3o ms Albericus (ed Leibnitz, et Albertus Aquensis 180) p., Henricus IV im temporis petierunt, inde reversus est In dubio est utrum (perator Godefridum, quum Romam die junii io ex e Michaele Syro rem hauserit Cafarus, an hoc ipsum reli nendumpugnaret, comitem habuit; imo his verbis chartam do sit, ab universis quidem chronicis affirmatum, nationis, anno 1095 ecclesiae S Agerici Virodunensisopprobria peregrinorum primoribus a Tureis Hierosoly «Votum quod Domino factae, idem Godefridus conclusit mitanis illata esse V praecipue Baldr Dol ni

:, «vovi volens adimplere, videlicet Terram Sanctam adire, IV, p 12).a Robertus Flandrensis Alexandria non Genuam di«et inimicos dominicae Crucis qui injuste eam tenent de, Stemmata ducam Lotliar «hellare »(Rozieres Pr p xj recta via reversus sed per C P est, transiit: )unde consequitur Godefridum id temporis Terram Sanc Comn., I c.) Attamen,si quis peregrinationem Gode adiisse Verum est attendendum chartam tam nondum fridi pro vera admiserit, admittere queat pariter eum ipsam suspectissimam a Willelmo Genua profectum, esse, fabulam, S dSgidii ideo et constitisse utcolloquium cum Raimundo haberet Baldricus autem Dolen Malmesburiensi memoratam, testari solam Godefridumexpeditionis participem fuisse in Italiam anno io di sis

praeter Cafarum, ad hunc Barlholomaeum

venit collata multitudine a audita, sine mora iter accepit, et ad Podium, ibique 1095 - 1097 a.nobilium virorum, principum, comitum et ducum, atque omnis generis Christia et pauperum, majorum norum, divitum atque minorum, papa omnibus viam Sepulcri in remissione omnium peccatorum praecepit Apostolico enim praecepto peracto, omnes illico majores et minores crucem Domini in humero ab apostolica manu susceperunt humiliter: de majoribus quidem Raimundus, comes Sancti iEgidii, Gotefreus, dux de Bugnone, amonitione cujus praedicta incepta fuere, et Frandalensis comes b, Ugo magnus, et Balduinus, frater ejus, regis frater alii quorum nomina longum esset Franciae 3, Boiamundus, Tanclerius, et multi au divit, narrare Numerus vero milliarium k populorum secundum quod CapharusC Ix millia bellatorum fuere Et ceperunt civitatem Nichiam, millesimo lxxxxvii* Qui bus namque omnibus tanta Dei fuit gratia, quod in toto itinere concordia et hu* militate et sine ulla laesione personarum usque Antiochiam perrexerunt omnes.

Roga c? Astor, Guil- a, Dodo de Advocato aus a, Lanfrancus, Pascalis Noscentius* Mussus de Bpno Seniore, Opizo lermus, qui tanti fuerunt et reliqui plures,et sandanum unum de fortissimis bellatoribus viris ar quod duodecim galeas versus Orientales partes et mense julii iter inceperunt Paucis enim maverunt,, flumen SolinD venerunt intraverunt, qui vocatur Portus diebus transactis et vero b Sancti Symeonis, longe ab Antiochia per spatium decem millium Milites F rancorum, qui, antea quam Januenses venissent, per mensem unum k Antiochiamvenerant et deforis castra posuerant, postquam Januenses venisse audierunt, Boa mundus 9, cum militibus centum de exer, filius Roberti Guiscardi, ducis Apuliae ubi Januenses erant festinanter perrexit, et ut Antiochiam irent citu, ad Sulinum ex parte principum et totius exercitus multis precibus illos ita monuit et hortari c«0 fratres et divini praelii socii! sicuti pro servitio Dei ad has partes ve incepit: «nistis, et praemium ad requiem animarum vestrarum inde habere optastis, ita «pondus praelii et laboris communiter substinereet laborare, in quantum pos preces principum per «sumus vos multum hortamur »Januenses vero, postquam Baamontem audierunt, se consilium ceperunt, ut de melioribus bellato- d inter ribus viris cum militibus ad exercitum mitterent vj.c., et miserunt Mille autemTureorum milites de Antiochia clam exierunt, et militibus Francorum et Januensibus obviam perrexerunt Boiamundus vero, postquam tantae multitudinis Turchorum milites supra se venire cognovit, statim ad exercitum cum xxv de Januen sicuti Tureorum milites sibus, qui equitaturas habebant, velociter perrexit, et sibi obviaverant, cunctis militibus de exercitu nunciavit Francorum autem milites cum eodem Boiamundo, antequam de equo descendisset, omnes equos velociter; ascenderunt, et contra Turchos festinanter ire cœperunt At quidem Tureorum Januenses qui campo armati remanserant milites, circuiendo et sagitando et tantse multitudini militum cum ensibus tantum et lanceis resistebant, omnes tan- f dem in campestri loco vulneratos et mortuos dimiserunt; qui antequam alii qui viam Sepulcri inceperant prius coronam martirii susceperunt, et uti martires Deiillos angeli Maehabaeorum socios posuerunt Tureorum vero mi in cœlesti sedelites, de nece Januensium martirum multum laetantes, Antiochiam redire festina - 2 Roza eorr Pertz - 3 Gulhermus 4 Opigo b In margine inferiori haec * Lanfranchus alia manu in notata sunt: istce galern fuerunt illa qum detulerunt corpus s Johannis transanciis «Credo quod c Baptista f.Sulmy b; Sus De galeis quae, ex Antiochia redeuntes, Myrae reli a Nihil de isto Ingone reperire potuimus; pescimus quias johannis Baptistae exspoliaverunt, easque Genuam an idem ac Ingo Bedegola commerage ( Pettegolo, sit die maii 1098 attulerunt, infra in hoc tomo tracta^ testis donationis Tripolitanae (26 jun 1109; Lib: jur bimus i 884, XI, de quibus vide Giornale Ligustico, I, p 18),: Dodus de Advocatis, filius Lanfranci, dominus 1 38 pp h Sandanum seu sando, navis oneraria Becci Recco Ligure ), e Carmadino > Vicecomitibus de Anno nempe 1097 Gf, Baldr Dol, 1 1, vin actorum publicorum Genuensium testis annis ( Hisl

l iu; consul fuit 1114-1117, 1120-1121 dini; portus ille, abostio fluminis Orontis versus bo d Paschalis Noscentius Astor, forsan idem ac Astur, ream situs, olim in Medio dEvo Seleucia dictus fuit,quem reperimus in Reg, curiee -episc Genuensis (ed Bel Portus S Simeonis vdl Le Soudin, hodie Soueidielu k Crucigeri die oct 1097 Antiochiam obsederant: grano; Att della soc Ligure II, p 365 ) e Vel Bonisenioris Consolato Genov igitur mensis novembris Genuenses Syriam

A bant At quidem Baiatjfiundus et milites qui cum eo ad defensionem Xanuensiumi procedebant, priusquam Tureorummilites Antiochiam intrassent, Tureos om nes illos, qui Januenses interfecerant, eos interfecerunt, et ad infernales pœnas in societate Machometi miserunt, et ad castra cum triumpho redierunt*.

Capta Antiochia accidit quod duo Tureorum viri, qui et Jriterim vero fratres erant turres bvocabantur, in custodia tenebant, divino Spiritu com duas civitatis, quae Sororesprocul dubio mandave moti, christianos se facere et turres reddere Boiamundo runt Boiamundus illieo principes de exercitu insimul convenire * quibus fecit namque omnibus dixit «Quaedam verba secreta aperio Si michi Antiochiam ut; «habeam concedere vultis* illam quidem sine ulla prolatione per misericordiam d »Omnes sta tini dixerunt «Dei in potestate nostra habere speramus.«Concedi: «mus vobis et affirmamus »Boiamundus vero ad tentoria principum Tureos illos,; qui turres duas dare promiserant, secreto venire fecit; et sine mora venerunt, statim ab episcopo Podiense christiani et baptizati fuerunt, et ab omnibus et principibus multa et magna dona, vestes scilicet pretiosas et vasa multa argentea n receperunt, et christiani novi vocati fuerunt qui namque Boiamundum et viros centum armatas praedictas duas turres sursum ascendere nocte una fecerunt Etsummo mane omnes qui turres ascenderant, de turribus descendentes et per me diam civitatem, vocibus magnis et inultis dicere non cessaverunt «Chyrieleyson: »donec Saraceni qui in civitate erant praedictas voces christiano- E «Chyrieleyson ! audientes, rum stupefacti et timore inde commoti, alii extra civitatem fugienr tes, alii ad Carbuntium sursum ascendentes, civitatem christianis dimiserunt (iChristiani autem, qui deforis ad portam civitatis stabant, Saracenos exeuntes om nes fere interfecerunt; et qui civitate intraverunt, cum caeteris insimul de turribus descendentibus, domos civitatis et omnia quae intus erant communiter habuerunt et tenuerunt Turei autem qui per Carbuntium ascenderunt, cum caeteris quiChristi c -rdirnixe •, fjint b ) a De eodem praelio, y quoque Fulcli Carn,1.1,0 xx ' ); _ * < *, dum Gesta e Solus hunc clamorem protulit Cafarus, fV, xii; Baklr Dol ) «Deus xxvii Hist, occ des cr., ( 1

c xiv; Alb Aq., vult »notant,

f Hoc vocabulum cr, \III, pp, 346, 6A7, 782; IV, Carbuntium, quo lxii (Hist, œc des Antiochena arx pp 48, 179, 382) manifeste designatur monti supereminens qui Silphius b Hi duo apostatae armeni erant, Beni-Zerra et crucigerorum aevo Colax dicebatur fratres olim ( Koula ap, nomine In unum tantum Ann, Comn., Firouj scilicet, cadit proditio Hist yr des cr., I, II, p 45 ), municipium nis crimen; v Hist arm, des cr., I, p 4o que a Baldrico Dol xxi, 57) nuncupata,

( 1 p c Solus Willelmus Tyrius

A pro guardia erant saepe die usque ad medietatem montis Carbuntium indes a u> 9 8 cenden tes, cum christianis bellum incipiebant Christiani vero Januenses, una cum militibus F rancorum, multos de Saracenis vulnerabant et interficiebant \

Christiani victores obsessi Quindecim autem diebus transactis post captionem Antiochiae*, Cdrbonam, om nium Tureorum princeps Persiae, Antiochiam venit, et eam obsidere incepit, et Leo postea per paucos dies coUstamularius ejus, Vermilio, praecepto principisTureorum cum mulie ipsius Antiochiam venit, cum quo centum millia militum et cum argento multo, et auro, et vestibus pretiosis, et cum omni ribus et filiis,, mobile animalium, scilicet equorum, bovum, hircorum, arietum et gameliorum venerunt, et juxta Antiochiam tentoria posuerunt, quorum castra spatium decemc milliarium tenebant Christiani vero qui intus erant, postquam tantae multitudi de penuria cibi, nis; Tureorum exercitum eos undique obsidere cognoverunt, et, quae multa et magna erat inter illos, ita quidem quod in ca virorum et equorum pite unius asini solidi xx de Pitaviis tribuebantur, inde territi et timore commoti, Deum omnes precabantur, ut necessitatibus eorum subveniret Episcopi autem et boni clerici qui cum eis erant, supra omnes sermonem fecerunt Podiensis vero episcopus, ex parte omnium aliorum episcoporum et clericorum, sermonem hoc modo incepit: «0 fratres et milites Dei! qui pro angelica legatione a Deo missa «et per Bartholomaeum 6, virum justum et bonum, et qui crucem in humero ab Urbani «angelo suscepit, et angelicam visionem palam aperuit, et per jussionem «papae hoc iter in remissione peccatorum incepistis, et ad has partes venistis; «nolite spavescere vel timere, quia quod Deus promittit fidelibus suis, complere «non in jejuniis et orationibus stare omnibus verbis desinit; quare per triduum tribus diebus transactis, contra inimicos Dei ad bellum, Deo «praecipimus, et, miliarurri b *$ Bertholo et otii c.orientalis scriptor auxilia commemorat a Kerbogha ul Gesta Francorum, i V,

et tiochiam oppugnavit Kerbogha; sed 347, 5o4;

«auxiliante, virili ter procedamus »Omnes namque illieo in jejuniis -et orationibus a

stare inceperunt; muros et turres civitatis undique custodire pugnabant Turei vero, quotidie venientes ad muros, chrislianos deridebant, dicendo: «Quare morti «ficatis corpora vestra fame et nuditate, comedendo carnes equorum et asinorum,«de quibus canes et volucres vivunt, sed non homines? »Et portabant in mani bus suis panes albos, comedendo et dicendo «Reddite nobis civitatem, et credite b: «in Deo nostro, et postea eritis nostri amici,et dabimus vobis aurum et argen«tum, et omnia quae vobis necessaria sunt; quod si non feceritis, omnes vos inter: «Tacete, canes rapidi! quia Deus noster «ficiemus »Christiani vero dixerunt «magnus Principes autem et misericors est, et subjiciet vos pedibus nostris*!»christianorum omnes, qui in jejuniis et orationibus stabant b, nuntios ad Corbo- c et quemdam sacerdotem nam, Petrum Heremitam, ut illinc, de terra beati Petri scilicet, cum toto exercitu suo discederet 3, mandaverunt 4 Nuntii vero sine morauti principes praeceperant narraverunt Quibus namque Corbo perrexerunt, et nam dixit:«Vos quidem stulte et injuste loquimini Vos enim de longinquis regio «nibus venistis, et terram nostram hominibus nostris cum traditione abstulistis, «Ideoque majoribus vestris dicite 4, ut terram nostram reddant, et eos incolumes «recedere concedemus »Nuntii vero cum multa dixissent et audivissent, tandem unum firmare si Corbonam ut quinque christiani cum vellet ponere voluerunt, aliis quinque Saracenis bellum facerent, et victoriam habentibuscivitas Antio cena ex ulraque parte concederetur; quod Corbonam se facturum nullo modo promisit.

Lancea Domini inventa.Postquam enim nuntii reversi sunt, ut audierant, episcopis et principibus om Tureorum audita, narraverunt Episcopi autem et principes, responsione nia tale ab episcopis receperunt consilium, ut per totum illum diem in orationibus starent, et Deum deprecarentur, ut orationibus eorum aures suas accommodaret f9t viam securitatis eundi ad bellum contra inimicos per misericordiam ostenderet Orationibusque peractis, et nocte proxima veniente, apostolus Petrus in som - 0 starent traicione orationibus om a Hsec noster solus, quum casteri testes fuse de fame Mon., I VII, v; Ep Steph; Baldr Dol., xv;

obsessorum loquantur, narravisse videtur i-iii; Alb Aq, Guib Nov.,

str xxiii et s (t II, pp 171-175) et s,); a ed, p 364 *Christianos, ore Petri Heremitae, hoc duellum Ker Kreuzz 2 Herluinus, interpres seu dragomannus, cujus nomen bogliae obtulisse narrant quoque Wilh Tyr., Fulch Garn.,

a nio ad heremitam Petram* ut veniente die omnes episcopos et venit, et dixit,

1098 principes omnes insimul vocaret,et talem visionem omnibus aperiat, quod vo in ecclesia sua fodere incipiant, luntas Dei est, utet, fovea facta magnae alti tudinis, Lanceam de qua Christus vulneratus fuit in cruce in latere, illam cumet ad bellum Tureorum sine dubitatione cum Lancea per devotione accipiant, gant; et ita factum est In ipso die veniente, sicut Petrus Heremita dixerat, et Lanceam Christi invenerunt b, et cum devotione magna eam susceperunt; et, seroveniente, omnes frumentum vel hordeum quod habebant totum in communi posuerunt, et inde satis equis omnibus, ut fortiores ad bellum irent, comedere de cum devotione derunt; et veniente die missas celebraverunt, et corpus Dominiseptem militum taliter ordinaverunt, quod Rai susceperunt Postea vero scalas mundus comes cum scala sua et cum duabus aliisscalis principum ex uno la tere ad bellum irent, ab alio vero latere dux Gotofreus cum scala sua et cum aliisduabus scalis principum contra Tureos pugnarent Media autem scala fuit episco pus Podiensis cum omnibus presbyteris et clericis qui in Antiochia erant, ferentes secum Lanceam Christi inventam; etBoamundus et Tancleus cum militibus suis sequebantur eos 5c

Turei sternuntur.et pedites, medietas illorum ex uno la Turei vero qui deforis erant, milites, alia quidem medietas ab alio latere parati similiter cum tere arniati manebant 6In medio autem Utrarumque partium Tureorum spatium mag armis stabant num taliter ad bellum erat Christiani vero, deforis exeuntes, inceperunt irecum suis sca Raimundus comes cum suis scalis ex uno latere, et dux Gotofreus Eab alia latere, cum Tureorum militibus viriliter certare inceperunt Episco clericis omnibus, per medium spatium cum pus autem, cum Lancea Christi et Baamundo et Tancrerio qui armati eos sequebantur pergendo,et alta voce ca »Et cum ad summitatem et veni nendo «Surae Domine, judica causam tuam,: et post terga Tureorum se esse viderunt, et prospicientes multos spatii fuerunt, milites armatos de albis armis et cum multis signis albis desuper venire viderunt,;de quibus dicitur et dictum fuit, quod angeli Domini fuerunt; et cum ad Lan \ •> Hic et infra scaras pro scalas ponit Pertz, sed male - sequebanturGoto aliis onu eos cum militibus suis fredus c.a Hic Cafarus Petrum pro Bartholomaeo ponit (v Su aciem computes, hic cum Raimundo de Ag ( c Xii), pra^ 48, ann c); eodem errore laborant poeta gallicus, pp g * anonymus 893 ) ^ Orderico Vit (ed* Le Pr6v i 55 ) ( Chanson d* Antioche,

b De s Lancea, v Epist Alexii, Errat autem cum Raimundum qui meros ed Riant, pp recensent.Ivj; Iviij; de ea Antiochiae inventa, v* Indices tomorum (Raimundo de Aguilers et Cantilena testibus) Antiochiae

, omnes con- a ceam Christi appropinquaverunt, signa quae milites albi deferebant 1098-1099 a tra Lanceam Christi se inclinaverunt Turei vero, postquam tot milites post terga eorum venire viderunt, timore commoti, arma et tentoria et vasa omnia auri et argenti et vestes pretiosas, et omnia quae secum habebant, dimiserunt; christianiet vulnerando, usque ad Pontem Ferreum se vero sequendo, interficiendo, et et fere omnes in campo mortuos relinquerunl Redeuntes b quendo perrexerunt, autem usque Antiochiam, colligendo omnia quae in campo Turei relinquerant,, et Boiamundo Antiochiam, sicut promi incolumes omnes insimul conveneruntserant, dederunt Boiamundus vero concessit eis privilegium in Antiochia, ut conti netur in Registro b, anno Domini millesimo lxxxxviii, mense julii.

Jerusalem capta, qui Levealmeradus' vocabatur, Johannem c Et inde ad principem Babiloniaecamararium legatum miserunt, ut militibus Francorum viam securitatis et mer catum juxta maritimas civitates et locos usque ad Jerusalem daret et concederet 4 Princeps vero Babiloniae legatum Francorum honorifice suscepit, et dona magnatribuit, et insuper nuntium suum dedit, qui omnibus civitatibus et maritimis lo darent militibus Francorum cis praecepit ut mercatum Postquam vero princi- d pes 9 Francorum legationem principis Babiloniae tam honorabilem per legatumsuum audierunt, statim ad Jerosolimitanum iter inceperunt Cum autem ad Jerusalem venerunt, obsidendo civitatem, viriliter bellando steterunt, et omnes cisternas aquae, quae deforis erant, destructas invenerunt; quapropter quotidie a Jor danis flumine aquam deferebant Et obsidendo civitatem per mensem unum, e, et Primus, frater ejus, cum duabus galeis ecce Guillermus Januensis Embriacus c e Dedus de Ag (c xn); Robertus Mon ( 1 VII, xm);Baldri legatione, v Wilh Tyr.,

a De hac victoria, 1098, jun., adepta, v Indices iii (ed Cuspinianus, 75 6) et Arch de VO L., I, tomorum I, III et IV, ad voces Corbaranus, Kerbogha, pp 162, 168 * Solus noster hanc notitiam praebet, dum caeteri de omnibus fere qui de expeditione tractaverunt eam fusesiti qua laborabat exercitus, «aqua per spatium sex mil narrantibus b In scilicet Jurium i 4 ( Gest Libro o), 1098, liariorum deficiente»1 I, l Hist occ des cr.,

jul (Ferrari, La; Negri, Prima 169), tantum locuti sunt; sed Raimundus de Liguria trionfante

venerunt, et, pro timore Sarracenorum Scalonae, galeas ibi tenere non a Jopem

1099potuerunt Ideoque galeas destruxerunt, et totum lignamen galearum quod ne erat ad machina capiendae cessarium civitatis, ad Jerusalem portare fecerunt.Christiani vero, de adventu Januensium multum laetantes, honorifice eos susce eorum capiendae civitatis omnimodo steterunt Januenses perunt, et in consilio vero machina omniaque necessaria capiendae civitatis fecerunt, infraxl dies ci vitatem totam, praeter turrem David, ceperunt,et Sarracenos civitatis interfe cerunt Sarraceni vero de turre David, nolentes turrem reddere, mandaverunt principi Babiloniae ut cum exercitu suo et turrem acciperet, veniret et, diebusad principem miserant venerunt et turrem chris, Sarraceni qui transactis fuit mense a tianis dederunt Et hoc et tunc currebant anni Domini mille

quidem ille ab exercitu Francorum superatus et campum dimisit); isti autem fratres a

cum Moritio a sine rege et principe, ut viduam, invenerunt, tale consilium, Por

lioi tuensi episcopo et Romanae curiae legato, habuerunt, quod ad civitatem Edessae 6, quam Balduinus bpraedicti, per se ceperat, ut ad eos ve, frater ducis Gotofredi niret, mandaverunt; et sine mora venit, et, deprecatione a consulibus et a legato, qui privilegium postea conces Romanae curiae facta, regem eum in Jerusalem c Januensibus in Jerusalem, et in Jopem, et tertiam partem Anjufri, et tertiam sit partem 7 Babiloniae, anni Domini mcv, in Registro 8, et Tanclerium, nepotem Baia m undi ex sorore, in Antiochia principem posuerunt sicuti praesens scriptura, Cafari narrat; qui eisdem concessit et confirmavit privilegium quod habuerunt aBoiamundo, fdio Roberti Guiscardi, domino Antiochiae Et, veniente aestate, ad Je rusalem cum galeis et navibus perrexerunt, et omnia, sicuti in hoc libro Cafari scripta riint, viriliter fecerunt.

maii no alterum autem die (Ughellus, XVIII, pp 2*1 4 ) excerpsimus; v Praefationem nostram p 17), Liinig, Cod Quae in his capitulis narrantur, istis Annalibus sacra, IV, Ital dipl., haec in It.

11, 100, p 11) antecedunt, nostruin capitulum XI pp 2081-2082) Istius placet hic repetere proœmium, (adarnl quum authenticam seriem civitatum a Genuensibus «Anno uno et dimidio breviter contrahentiatrarisli:: «Anno ab incarnatione mcv, sep beratarum, galeae xxvj et naves vj, in kalendis augusti a Ja praebeat «acto «timo kalendas iunii «nuensi urbe recedentes, Jerosolimam perrexerunt, et, praesidente Jherosolimitanae eccle «ad portam Laudiciae cum exercitu venerunt, ibique per «siae domino Daiberto patriarcha, regnante Balduino, civitatem Akkon, per manus servorum «tradidit Deus«hiemem totam steterunt, et orientales partes Jerosoli «suorum Januensium, suo glorioso Sepulchro, qui, in «mitano rege et AntioceUo principe carentes invenerunt;«primo exercitu Francorum venientes, viriliter praefue«et praedictas paries tamdiu in tutela et guardia tenue donec regem «runt Hierusalem,et Lao «runt, in Jerosolimam et principem in in adquisitione Antiochiae ^ «Antiochiam, ordinatione legati Romanae curiae et prece «diceae ac Tortosae Solinum autem et.Gibellum per se Statim hamque cum legato «eorum,«ceperunt; Caesaream vero et Assur Jherosolimitano im taliter posuerunt.«perio addiderunt Huic igitur tam gloriosae genti Bal «Romanae curiae consilium fecerunt,et nuntios ad Bal

Januenses statim quod rex petierat procul dubio facere promiserunt* I II ico Bal- a

i- i(Oi duynus regnum accipere promisit,: «Ego, pro fiducia Dei et vestra ad et dixit «capiendum regnum iter incipiam * Et post tres dies cum praedictis militibus et peditibus iter incepit Postquam vero ad districtum Baruti appropinquasset,tri bus millibus Tureorum militum supra districtum stantibus obviavit Balduynus namque eum cognovisset quod districtum transire non posset, armatus equum redire Tureorum autem multitudo statim districtum ascendit, et finxit se retro descendit, et in planitiem venit Balduynus enim, postquam Tureos in campestri et arma cum omnibus suis militibus contra inimicos loco esse cognovit, faciemDei viriliter volvit Tureorum autem milites, cum viderunt Balduynum tam fero venire, volventes terga, arma dimiserunt, et cum equis ad districtum fugere citercoeperunt At quidem miles Dei, Balduynus, sequendo eos et interficiendo, ante quam ad districtum venirent, mortuos fere omnes in campestri loco dimisit,quae secum portabant, habuit, et militibus suis et pedi arma, et equos, et omnia bellatorum, dedit et distribuit tibus partem, secundum morem, et ad Jerusalem cum praedicto triumpho ivit, ibique a patriarcha Damberto et ab omnibus Jeru- d salem habitantibus cum gaudio receptus est; et, in regali cathedra positus, regni coronam accepit, et deinceps regnum per annos xvij viriliter rexit et habuit.

Januenses eunt ad Caypham et Joppen Januenses vero, donec in civitate Laudiciae per hyemem steterunt, multa loca Sarracenorumet, quadragesima ve castra circa illas partes destruxerunt; et, cum galeis et navibus et toto exercitu inde recesserunt, et juxta mariti- e niente'mas civitates quae tunc temporis Sarracenorum erant, usque ad civitatem Cay phas et multos Sarracenos de praedictis iverunt, civitatibus interfeceruntibi: que in plagia Cayphas galeas pro ira maris extraxerunt Et, cum ibi morabantur, quadraginta galearum nocte una juxta civitatem Cayphas exercitus Babiloniae eum magna tempestate maris usque ad portum Acharontis velociter perrexit* Ja- f nuenses tamen pariem denocte posuerunt in mari et se galeis statim in illa quendo eum, pro tempestate ab invicem separati fuerunt, et summo mane, die, officia Dei cum devotione celebraverunt, et die lunae dominico Ramis palmarum c - /l modum c * 5 Dainberto ferociter om a Eadem referunt Fulcherius Carn ( 1 II, vm) leem coronatus; Bar Balduintis, nec ante diem Natalis est, 1 X, ix; F ulch Carn toifus (c l ), Lisiardus Turon (c x ), Albertus Aquensis 00 ( 2 5 dec ) e vi; Bart, xlv; Lis Turon., vm, Aib Aq ( Hist occ descr., III, pp 887, 527*558; ( 1 VJI, liv

reportata, v Wilh Tyr, vi; caeteri silent historici LIBERATIO ORIENTIS.a cura omnibus galeis versus Joppen ire cœperunt Cum autem Joppen appropin a uo»quassent, ecce rex Balduynus, cum duabus sagitteis et cum tubis et vexillis multis, longe a civitate per milliarium, Januensibus obviam venit, salutando et gratiasreferendo de hoc quod ad servitium Dei et regni Jerusalem venire, uti promixe venientes, galeas rant, non prolataverant Et sic Januenses, cum rege ad Joppen »omnes sine mora in terra posuerunt; et die mercurii sancti cum rege 2 Balduyno, ibique, sabato sancto veniente ad Jerusalem perrexerunt 3, ad Sepulchrum Do mini iverunt, et jejunantes per diem et per noctem, lumen Christi spectantes ut veniret Et die illa et nocte non venit; sic in ecclesia Sepulchri sine lumine et Stantes, saepe et saepte omnes una voce clamabant«Kyrrie eleysqn, Kyrrie eley: «son !

Miraculum ignis sacri, j una Et mane veniente, in die Resurrectionis Domini, patriarcha Dambertuscum Mauritio, Portuensi episcopo et Romanae curiae legato, sermonem supra po pulum taliter fecit et dixit «Fratres, audite si placet! Video vos mœstos de hoc,: i quod Dominus non misit lumen de cœlo solito more; unde dolendutn non est,«immo laetandum; quia Deus nOn facit miracula propter fideles, sed propter in Et donec civitas ista sancta in potestate infidelium erat, bonum et aequum * fideles 7 Nunc ergo, «fuit, ut Deus, miracula faciendo, incredulos ad fidem revocaret «quoniam in potestate fidelium est, miracula non sunt necessaria At, quia inter«vos multos fidei cliristianae imbecilles et incredulos esse credimus, Deum prece «mur, ut pro incredulitate infidelium, sicuti solitus fuit, lumen ostendat Quare

«adTemplum Domini omnes cum devotione pergamus, ibique, si Dominus noster «tardius exaudierit nos, tamdiu preces precibus jungamus, donec quod petimus tale donum servo suo Salomoni, fratres, quoniam Deus «impetremus Scitote «postquam Templum Domini complevit, hoc modo promisit: «Quicumque ad in «troitum Templi aliquod spiritale donum mundo corde petierit, Deus hoc

sibi patriarcha simul cum Romanae »Sermone namque completo, «dare promisitCuriae legato et cum rege Balduyno, caeterisque christianis sequentibus eos, dis calciatis pedibus cum magna devotione ad Templum Domini perrexerunt*, et ad introitum Templi omnes multis precibus et orationibus Deum humiliter deprecati fuerunt, ut lumen, quod tempore infidelium quondam in unoquoque anno ad Sepulchrum venire solebat, nunc per misericordiam suam illud idem fidelibus suae ostenderet Oratione enim in Templum facta, suis hodie in die Resurrectionisad Sepulchrum Domini cum devotione redierunt, et statim patriarcha, cum le gato Romanae curiae, in domusculam Sepulchri per tres vices introivit, et in tertia omnes laetati Te Deum vice in una de lampadibus Sepulchri lumen venit, et sic

perrexunt bI)ain\bertus b; Deim

laudamus omnes una voce cecinerunt, et missam dominicam audierunt, et post a A, noi missam ad refocillanda corpora omnes ad hospitium perrexerunt Iterum nam deforis Sepulchri in una de lampadibus lumen coram que in circuitu ecclesiaevidentibus ardere incepit Cum vero tanti miraculi vox per civitatem so multis nuit, omnes velociter ad Sepulchrum cucurrerunt, ibique unusquisque sursum, quae deforis in circulo ecclesiae erant, una post alteram vi- b aspiciens lampades fumus quidem igneus per aquam et oleum cissim taliter accendebantur Ut, usque ad stopinum ascendebat, et tribus favillis, stopino percusso, ardere incnpost nonam, palam coram omnibus in lam piebat Et sic in die Resurrectionis padibus xvj lumen, ut dictum haec scribi taliter venit a Et Gafarus, qui est* fecit, interfuit et vidit, et inde testimonium reddidit, et procul dubio ita verum esse affirmat.

quindecim diebus duravit, et rex, urbe potitus

rationi prorsus consentaneum Caesaream adducere est, vm; Bart, l; Alb Aq.Sin autem expugnationem urbis ad veneris diem secun

a mame: «0 domini! vos locuti fuerunt eurine legato qui estis magistri et ita lOl A.«doctores chrislianae legis, quare praecipitis vestratibus, ut nos interficiant, et ter «ram nostram tollant, cum in lege vestra scriptum sit, ut aliquis non interficiat «aliquem formam Dei vestri habentem, vel rem suam si verum tollat? Et est, «quod in lege vestra scriptum sit hoc, et nos formam Dei vestri habemus; ergo «contra legem facitis »Quibus, cum haec et multa alia dixissent, patriarcha talemi «Verum est, quod in lege nostra scriptum est aliena non ra responsionem fecit «pere et hominem non interficere, quod facere vel praecipere nolumus Civitas«namque ista vestra non est, sed beati Petri fuit et esse debet, quem parentes ves «tri vi a civitate ista dejecerunt Et si nos, qui vicarii beati Petri sumus, terram «suam recuperare volumus, igitur vestra rapere nolumus De interfectione autem ille quidem per vindictam «sic respondemus Interficiendus qui legi Dei est,:«contrarius est et legem suam destruere pugnat; si interfectus est, legi Dei con «trarium non est; quia Deus «Michi vindictam et ego retribuam; percutiam et ego: est qui de manu mea possit «sanabo, et non a Ideoque petimus, ut terram eruere »d «beati Petri nobis reddatis; et dimittemus vos incolumes cum personis et rebus «vestris recedere Quod si non feceritis, Dominus percutiet vos suo gladio, elre eritis Quapropter ite, vestris quod audistis et majoribus «juste interfecti et Miro, domino bellatorum, et Archadio «nuntiate!»Et statim recesserunt,, domino mercatorum, omnia,sicut audierant, per ordinem narraverunt, Archa voluit; Mirus vero dixit dius quidem civitatem concedere«Civitatem non red«dam, sed enses nostrae cum ensibus Januensium probentur; et, Macometo auxi «liante, cum dedecore illorum a civitate recedere faciamus rrrTTfugHs;

Parlamentum christianorum Sarracenorum autem superbia christianis cognita, statim patriarcha consulibus «Facite parlamentum »Et fecerunt Et in parlamento patriarcha sermo dixit: f nem super populum fecit«Fratres! quoniam, pro servitio Dei et sanctissimi Se: mandatis «pulchri ad has partes venistis, bonum et aequum est, ut praeceptis et«Dei et suorum fidelium fideliter obediatis Mandat enim Deus et per me praeci, ut summo mane die veneris, die Passionis suae, in qua pro redemp «pit vobis «tione vestra mortem suscepit temporalem, Domini ut corpus et sanguinem castellis et machinis, cum scalis galearum tantum, muros «suscipiatis, et sine«civitatis ascendere incipiatis Quod si feceritis, et virtute Dei et non vestra civi «tatem habere putaveritis, prophetizo vobis, quod Deus dabit civitatem, viros et 10«mulieres, et peccuniam, et omnia quae intus sunt ante horam sextam in potes «tate vestra »Sermone completo, omnes una voce clamaverunt «Fiat, fiat! »: c* percupet c * respondimus b Archadius

«0 cives et bellatores Dei, praecepta Dei, quae per patriarcham inodo audis dixit: «tis, complere ne pigritemini! Quare praecipimus vobis sub debito sacramenti, «ut mane post missam, confessione facta et corpore et sanguine Domini suscepto,muros civitatis, me praece «sine castellis et machinis, cum scalis galearum ad «dente, sequendo sine mora tendatis Ego enim, Deo concedente, muros ascen- b «dere prius incipiam, et, cum me ascendentem videbitis, illud idem facere non «tardetis.

Capta Caesarea.Mane autem facto, omnia praedicta praecepta viriliter facere inceperunt; omni bus namque scalis ad murum positis, Guillermus Caputmallii consul, cum loricaet galea et ense tan tum, inultis eum sequentibus, per scalam usque ad summitain muro remansit Et scala fracta, omnes eum se tem muri ascendendo, solus Civitas enim per medium murata erat, et Sarraceni quentes in terra ceciderunt.omnes ad medium murum fugiebant, et intus se recolligebant Consul vero, postquam de sequentibus eum neminem vidit, Deum deprecari cœpit ut melius con silium sibi ostenderet Illico nempe sine mora turrem quandam ascendere cœpit,et, cum ascendisset, Sarracenus quidam de turre descendens supra eum se projestringit, et consul eum; et, sic ad invicem vol cit, et brachiis fortiter consulem: «Dimitte me, et bonum erit tibi, quia citius et securius vendo, Satracenus dixit «turrim ascendere poteris »Et statim eum dimisit, et velociter sursum ascendit cum ense e Cum autem in summitate turris fuit, circuienlibus civitatem signum fecit, et alta voce dixit: «Ascendite, ascendite, et civitatem velociter capescite!»Illico namque omnes unanimiter super murum ascenderunt, et Sarracenos ad murum medium fugientes sequendo, eos interfecerunt multos.Alii vero Sarra ceni postquam intra alium murumcivitatis recollecti fuerunt, Macometum vo cando in eorum auxilio, ne civitatem introirent, ensibus et telis christianis resis- F cœperunt Januenses autem in humeris dextris crucem tere et per portantes, arborem unam palmae pronam supra murum civitatis ascendendo, et Christumin eorum auxilio vocando, enses suos Sarracenorum ensibus ad praesens junxe Sarraceni namque illico enses et alia arma dimiserunt, et ad muscbetain runt eorum fugere inceperunt Januenses vero, antequam Sarraceni ad muschetam venissent, omnes bellatores per muros et per civitatem et per angulos mortuosdimiserunt, et ad muschetam omnes christiani cum patriarcha absque mora venerunt; et mille ex mercatoribus divitibus qui sursum in turrem musebetae ascen«Domine, domine! da nobis fidu derant, contra patriarcham clamare cœperunt: «ciam ne moriamur, quia vestri formam habemus, Christi Dei et omnia quae ri LIBERATIO ORIENTIS.«habemus vobis dabimus »Patriarcha quidem licentiam dandi fiduciam Januen a a hoi sibus petivit; Januenses autem licentiam patriarchae dederunt.

Praedae divisio Et, data licentia, statim per civitatem iverunt, capiendo viros et mulieres et pecuniam magnam, et omnia quae intus erant in potestate habuerunt; et omnia hujus diei incepta usque ad horam sextam,sicuti Dambertus patriarcha Ja nuensibus nuntiaverat, Deo opitulante, patrata fuerunt Praeterea, paucis diebustransactis, Mauricius, Portuensis episcopus et Romanae curiae legatus, plures ecclek civitate consecravit, majorem scilicet ubi muscheta erat, in ho sias in praedictanorem beati Petri, et ubi modo est episcopalis sedes, aliam in honore beati Lau tota nomen in quibus in Jesu Christi adoratur rentii; ecclesiis civitate et et et diabolicum nomen Machometi inde expulsum et non adoratur colitur, est Postea vero Januenses, cum galeis et toto exercitu, juxta Sulinum in plagia SanctiParlerii venerunt, et campum fecerunt, et de pecunia campi decimam et quin tum galearum primum extraxerunt Aliud vero quod remansit, inter viros octo, et unicuique per partem solidos millia diviserunt xlviij de Pictavinis et libras duas piperis dederunt, praeter honorem consulum, et naucleriorum, et meliorum, quod magnum fuit At postea, in vigilia sancti Jacobi apostoli c7, iter cum virorum et mense octubris cum triumpho et gloria galeis veniendi Januam inceperunt, redierunt m.ci.

Commemoratio civitatum Syrise maritimarum Francorum omnia peregerunt sicuti in praeterita Antiochia capta, principes scriptura Cafari scriptum est At quia nomina civitatum et locorum quae sunt capiendos Franchorum c.a Plura de Caesarea capta, cum Gafaro satis congruen; Lup Protospath

juxta mare ab Antiochia usque ad Jopem scripta non et ad Scalonam sunt, ne- a cesse est nomina et miliiaria*, quot sunt ab una civitate ad alteram, et a quibusno captae, et quo tempore, per memoriam Cafari notificentur I deoque omnibus tum fiat, quod:magna ci Ab Antiochia usque Lauriciam miliiaria lx computantur Lauricia vitas fuit; multae longitudinis et latitudinis erat In tempore enim captionis An- b manebat, nisi ecclesia episcopalis ubi clerici morabantur* tiochiae arma Et tunc temporis Graeci, per imperatorem Alexium Constantinopolitanum, civitatem et tenebant duo castra, quae desuper erant, x et duas turres juxta introitum portusArchantus unus qui tenebat insulam Cipri, et Philocarius vocabatur", xx salan et milites et clientes multos ibi tenebat drios A Lauricia autem usque ad Gibellum majorem miliiaria x computantur, et Sarracenorum erat Et a Gibel 7h usque Turtuosam xxx miliiaria esse dicuntur, et Sarraceni eam tenebant In medietate autem istarum duarum civitatum erant et sunt duae civitates par- d vulae juxta mare; una quae vocatur Vananeab altera Marachia k Marachiam vero praedicti Graeci Lauriciae eam tenebant, Vananeam Sarraceni; usque ad Marachiam computantur miliiaria viij

De castro Margati In spatio autem praedictarum civitatum istarum, scilicet in medietate spatii, sursum in monte longe a mare per milliarium j, castrum unum nomine Margali” e et est, quod Sarracenus tenebat, et multae et immensae et tantae fortitudinis erat erat, quod nisi fame capi non poterat Sed quomodo captum fuit post captionem omnium civitatum et locorum, ad praesens perCafarum veritas cognoscatur Istiusquidem castri dominus christianis multa mala faciebat; accidit 'enim quod qui b - 4 id est Lauriciam add ‘ 2 Laurit et infra saepius, f Salandri seu chelandia, navigii genus; v du Cange, Milliare quo Cafarus auti debebat milliare est itali lat, ad vocem e Legecum vetus, quorum gradus unusquisque spherge ter Gloss m et i: h Olim Gabula, hodie Djebleh, in M ^Evo portus et i i metr aequat restris continet, cujusque longitudo: urbs episcopalis in principatu Antiocheno situs; v Rey,, in-8°); sed huic mensurae numeri a nostro dati minime p o Arclu milit des cr Olim alii immo milliari, geographico nempe (60 congruunt, Antaradus, hodie Antartous portus etcas quod ad gradum) i m trum in comitatu Tripolitano; cie quo continet, paucis exceptis, v Rey, op cit, aptissimi pp et sqq b Lege j Olim Banias, in M Evo Valenia seu Balanici, urbs si milliari valorem supra indicatum xl,as: episcopalis in principatu Antiocheno signes, hodie destructa LIBERATIO ORIENTIS.a dam Francigena, Rainaldus Mansuer nomine**, alterius Rainaldi filius, constabu

ii o facta larii Antiocbeni principis, et dominus erat Vananeje et Marachiae; et, treugacum praedicto Sarraceno, insimul amicari valde cœperunt, ita quidem quod Sarra cenus saepe veniebat ad Vananeam causa morandi cum praedicto domino civitatis.Erat enim balneum pulchrum in civitate, et extra civitatem pomeria pulchra et ha bilia inter giardinos erant juxta civitatem, in quibus Sarracenus cum ipso saepe per quatuor dies et plus insimul morabantur, comedendo, potando, sicuti moris 3 Sarracenorum ad praedictum castrum, et insimul mora est Postea vero ibant iiij et v in comestationibus et potationibus multis Cum vero per bantur per dies plures dies talia fecissent, accidit una die quod christianus perrexit ad castrum cum pluribussuis clam deferentibus loricas et enses sub vestibus eorum; cepe et miserunt Sarracenum deforis Unde magna runt castrum laetitia orta est per clavis erat et est Jerosolimitani itineris Orientales partes, quoniam castrum istud juxta mare Et tunc currebant anni Domini m.cxl

Enumeratio civitatum persequitur.} reverti Oportet enim ad Turtuosam Sunt enim inde usque ad Tripolim milliaria milliaria xx Et inde usque Gibelletum Et inde usque ad Bareut per terram xx et per mare xij milliaria computantur A Barut usque ad Sydonem Et a Sydone usque ad Tyrum xx Et a Tyro usque ad Acon xx e \ Et ab Acon usque Caifas Et a Caifas usque ad Caesariam xx usque ad Azotum 12f xx A Gaesaria ab Azoto usque ad Jopem x s Et usque ad Scalonem x h Et a Jope f Ramula autem prope Jopem per milliaria duo*.Jerosolimitana civitas in montanis sita est, et usque ad mare juxta Jopem mil liaria xx •> sunt Praedicta namque milliaria per arbitrium Cafari scripta sunt; quoniam Cafarusg ab Antiochia usque ad Jopem saepe et saepe per terram militavit, et per mare navi Hic vocem quamdam habet quam legere nequimus teugra b Cayphas c Agotum, Agoto et infra Jose c Gallice Renaud II le Masoir, filius Rainaldi I Hunc a palis in comitatu Tripolitano v Rey, Arch sita; indit.fuisse dominum ValeniaB et Maracleae solus narrat Cafa pp Il5-121 e Olim Berytus rus, minime cum opere cui titulus: Lignages d’Outre-mer hodie Beyrouth.

gavit, et suum tot milliaria, ut dictum tale arbitrium per se cogitando, est, esse a i ioi

Praelium navale Genuensium contra Graecos Postquam vero nomina civitatum oportet quomodo sunt, et milliaria scriptapraedictae civitates captae fuerunt, et a quibus et quo tempore, per Cafarum veritas cognoscatur Verum namque est, quod Jerosolimitana civitas capta fuit a prae dicto exercitu Francorum cum quibusdam Januensibus, scilicet cum Guillermo b Embriaco et cum Primo, fratre ejus, multisque aliis bellatoribus viris Januae, qui machina ibi fecerunt, quorum ingenio civitas capta fuit mense julii m.xcix, sicuti in libro Cafari scriptum est la Aliae vero praedictae civitates, quamvis diversis temporibus captae fuissent, tamen a primis captionibus ordo incipiatur Quare Caesa et Azotum Januenses cum Balduino rege, mense julii b, praeliando ceperunt, riana et tunc currebant anni m.ci Cum vero,istis duabus civitatibus captis, Januenobvia ses, revertendo ad Januam, et venissent in Romaniam, in Val de Compar verunt navidio Constantinopolitani imperatoris, cujus navidii Cotromil duxerat, et salandrios Ix in navidio secum habebat De quibus Januenses vij ceperunt, et igne combustos dimiserunt, et contra alios cum xxvj galeis, ut illos caperent ar- d mata manu, contra Dux vero, postquam vidit Januenses tam eos ire cœperunt venire, misit legatum suum ad Januenses de concordia et ferociter contra eum pace, et sic insimul concordando, usque ad civitatem Curfo venerunt, et inde «Hmc antea vocabatur Turris Stratonis, sed Herodes, rex Judm, in honorem Cmsaris Augusti eam j)ostea citur: •«Cmaream nuncupavit In ea etiam templum construxit mire pulcriiudinis,in quo inventa fuit scutela de sma et eam habere voluit pro, quam comune Janue hodie habet, «raldo tertia parte totius civitatis et mobilis quod Ysidori Ethimologiarum libro XVI 2 «eidem proveniebat per captionem In viridibus gemmis de ipsius sic: Smaraldi autem mero si extensum viiddi proficiunt cujus corpus invenitur et »oleo, etc sicut est Curiofo «speculum ymagines reddit; quippe b In Iiac nota marginali, e Wilhelmo Tyrio

, agitur p, p, p illo celeberrimo quod Genuae adhuc servatur, de vase et Sacro Catino nuncupatur, de quo loquitur Jacobus de Voragine ( Chro

vii (Migne, Patrol coi 571) a Hic Cafarus capitulo nostro ix alludit, non cuidam Loco igitur Coiromihocis, aut juxta eam, primum Landul phi nomen adfuisse debet speciali relationi, nunc deperditae, de capta Jerusalem,; quumque fuerit Landulphus megadux, forsan ut vult Ansaldus, p ita corrigere possis: cujus navidii Lan b Hic alludit Cafarus capitulis nostris xii-xvin dulphus megadux nisi malis inCotromil comesta erat, Valde Compar, seu Ithaca;d Le bulus vocis corruptionem deprehendere, accepta Cangii, qui unum eum vanteh, I, p 210 Hist gr des cr.,, p 66) assimilationed Haud dubium est quin corrupta sit haec vox Cotro demque virum fuisse affirmat, et Landulphum nostrum,

a praedictus dux et Januenses legatos Januenses cum praedicto Landulfo* duce ad imperatorem Alexium, Rainaldum de Rodulfo et Lambertum Ghe^um lc, mise runt Et cum ad praedictam civitatem Gurfo per triduum morabantur, galeae octo et cum gorabis 2d octo, et cum nave una magna cum de Januensibus venientes, militibus Januensibus et peregrinis et insulam de Curfo per duos dies ibiste, et cum aliis Januensibus qui de terunt, Gaesaria veniebant loquuti de fortuna quae eis acciderat, insimul locuti fuerunt, et ita laeto animo ad invicem separati fuerunt iiHgKS

Capta Tortosa Et illi qui cum octo galeis et gorabis et navi erant, in quibus galeis Mauro de cum multis Platealonga cum aliis nobilibus viris erat, in navi Paganus de Voltac aliis nobilibus viris, ad Jerosolimam perrexerunt, et Sepulchrum Domini visitave runt Et, expletis visitationibus, ad Turtuosam perrexerunt, et cum Raimundo, comite Sancti /Egidii, qui reversus erat de Constantinopoli ad Orientales partes,Turtuosam obsidendo ceperunt, et tunc anni currebant Domini mille ci g Et, civi cœperunt; ita tate capta, multitudo Tureorum magna venit, et obsidere civitatem quidem quod christiani qui intus erant stabant 'et portas clauserunt, et in magnoAccidit tamen nocte una virtus Dei qui non derelinquit spe timore stabant.rantes in se, tale miraculum christianis ostendens, quod campanae per se sonave civitatis per semetipsos apertae fuerunt; ita quod christiani hoc runt, et portae miraculum Dei fuisse cognoverunt, proditores fecisse crediderunt Sed postquam omnes civitate erant ad bellum illico christiani qui in exierunt, deforiset vulnerando et interficiendo usque ad Tripolim Sarracenos mortuos in campo relin querunt magna et a De Landulpho v supra, p 68, ann g De capta Tortosa v Wilhelm Tyr.

xix;,b Rainaldus de Rodulpho, fdius Petri, vasalius archi Fulcher Carnot xvii; Bartolf lvii;Li

reg p,;, e Maurus; Rog deWendower, Flores Platea Longa (Platea Longa,Piazza Angi., cap cccxliii, p q de erat unus ex octo Genuae longa, hodie via Giustiniani, hist Ii, vicis) apparet anno mi in actis Genuensibus;II, p 217); Sic Crem (SS RR.Ital,VII,p 589) Cafa consul, quum captioni annumassignet, rec fuit annis 1100-1102 rus liic errat * Paganus de tius, utet ipse prius in suis Annalibus fecerat (M G SS voute, Genuae Volta (Volta, gall.sericonsul 1 100, anno 1102 recensendae, et nempe, ut ex caria taberna) apparet annis 1099 XVIII, p i 5 ) 1102, stirpsque illustris gentis Cattaneae Ex Alberti Aquensis narratione concludere licet, circa dies ejus filia,nomine Auria, et vicecomite quodam Provinciali, si Ge 5-20 martii istius anni:

Tripolis obsessa l victoriae erat, deinceps cœpit Tri- a Comes vero Sancti yEgidii, qui capithaneus no3.

polim obsidere*, et juxta Tripolim longe per milliarium unum imposuit castrum unum quod vocatur Mons Peregrinus b, ubi muros et turres et mansiones multasibi habitare cœperunt Comes vero quoti construxit, et multi christiani undiquebellum cum Sarracenis faciebat, et in magno timore Sarrace die, de die in diem nos destrictos tenebat Accidit postea quod praedictus comes ibi uxorem acce- b lilium unum, nomine Anfose d Ipse vero comes, quando pit, de qua recepit Zavata 7e nomine, mare transivit, terram suam totam cuidam bastardo, Beltram in guardia commisit, quoniam alios filios non habebat Interim quidem filio Anfo nato et Monte Peregrino constructo, stetit obsidendo Tripolim, donec Januenses et Gibelleti venerunt; et, quando venerunt, comes cum ad captionem Acharuntis Januensibus stetit, donec civitas Acharuntis et Gibelleti captae fuerunt.Gi Et,, comes tenuit Gibelletum pro et de districto belleto capto Tripoli erat; et se,dedit tertiam partem Januensibus et duas sibi tenuit, et vicecomitem suum ibi po posuerunt suit, et Januenses in tertiam partem Ansaldum Corsum pro guardia

Genuenses apud Laodiciam hiemantur Verum namque est quod, post captionem Caesariae et A§oti, venientibus galeis dJanuensium quae praedictas civitates ceperunt, renuntiando et dicendo caeleris Ja nuensibus triumphum eis Deo auxiliante et victoriam quae evenerat,osten et magnas opes et divitias quas ibi ceperant, cum magna laetitia ab dendoeis re cepti sunt, et iterum renuntiando quomodo terram Orientalem invenerant Ita c Qa vota et infra alia manus in margine annomcv, invenerunt n 48 - Hist B sacri e Bertrandus a

c xxvii;, filius Raimundi et primae ejus, cxxxiv; Rad Gadom, cxlv; Alb Aq, LIX, xxxii pro notho uxoris, Bertrandi comitis Provinciae filiae,, p 44 1; III suorum matrimonio (Hist occ des cr, pp 226, 707; IV, p x o) (parentum reputatus, rescisso) Ibn al-Athir ( Hist comes Tolosanus, Terram Sanctam anno tantumor des cr,, p 212) h Ab Orientalibus Ilosn Sandcjil nuncupatusadiit De hoc cognomine zavata, gallice savate, nil repe (v Rey, Colon.fr de Syrie rimus f Ptolemais seu Accon, quam Cafarus cum Accaron, ann io constructo, Hist B sacri; Rad Cadom et Ibn ll cc, Djeuzi urbe Philistinorum, confundit (Hist or des cr.,

, LIBERATIO ORIENTIS.mortuum, et Baamundum in captione Tur enim cognoverunt regem Gotofreuma esse Unde omnes Orientales partes timore commotae, creden eorum Corri§anae et terram amittere, de adventustoli Januensium, qui ad portum Lau tes loca terrae multum inde laetati fuerunt; et per hyemem diciae venerant, habitatoresad Laodiciam ve totam et Balduinum de illinc steterunt, civitate Edessae iter et deprecati eum fuerunt, ut regnum Jerusalem acciperet; et fecit, nire fecerunt, r> Tanclerium in Antiochiam sicuti in praeterita scriptura Cafari scriptum est et principem posuerunt; et Cafarus, qui hoc narrat, interfuit et vidit Et Januenses, morando, multa de honore Dei circa partes illas fecerunt, et per totam hyemem adhuc erectae columpnas duodecim marmoreas, quae in palatio Judae Machabaei et in quadam nave in terram deposuerunt, stabant, illas collocaverunt; quae erant, rubei scilicet et viridi xv palmi volvebant, et diversis coloribus coloratae ita nempe speculo homines speculabantur atque jalni; quasi in Paschave * 1 versus Jerusalem perrexerunt, scriptum est, et niente et sicuti in libro Cafari fracta remansit navem de colonis Januam mandando, in gulfo Sataliae

, p, p ) c De lioc palatio Judae Machabaei nil invenimus Wendower, II, pp; Sic Grem 78-179; Anclr Dandul: forte

agitur de celeberrimo isto mausoleo, columnis ornato, et b IX, xi, Ital,

( f hodie Adalieh seu Satelieh portus et urbs Satalia xl*iv; M Sanut arcbiepiscopalis in littore Asiae Minoris meridionalis sita Hist or., Secr f.

comite bellando ceperunt Ibique rex Baldui- a rege Balduino et cum Raimundo A noS-iioq nus Januensibus privilegia 2, sicut promiserat et scripta sunt in Reqistro Janaensi, indictione xi firmavit et fecit; quorum privilegiorum exemplum litteris aureis in b Sepulchri in lapide uno scribi praecepit, et, uti scriptum fuit, cum xij viris traina de majoribus curiae suae in perpetuum firmum tenere juravit; et tunc currebant anni mille cv Januenses vero ruam unam Acharuntis juxta mare et giardinum in unoquoque anno habere cum unum pro tertia parte civitatis, et dc bisantios rege Balduino pactum fecerunt; insuper tertiam partem quae deforis erat usque unum, Siguembaldum 6e ad iequam unam, et posuerunt vicecomitem scilicet,Sancti Laurentii canonicum, qui totum quiete tenuit et habuit, sicuti in privile redierunt, Januenses cum triumpho est Hoc completo giis scriptum Postea vero comes Raimundus apud Montem Peregrinum obiit f, et vice sua Guillermus, nepos ejus, Montem Peregrinum tenuit et rexit, et nuntium suum cum Jordani litteris Januam misit nuntiando de morte comitis 9, et ut auxilium ad capiendamcivitatem Tripoli pro Dei servitio et Sancti Sepulchri venire non protelarent Fi lium enim Anfos puerum milites comitis ad Sanctum iEgidium portaverunt, et dterram totam, quam Beltram Zavata, bastardus praedicti comitis, in guardia tene bat, habitatores illius terrae ad servitium pueri, donec ad aetatem veniret, tenere juraverunt.

Tripolis capta Beltram autem terram dimisit puero, et cum militibus in gorabiis Januam per mare venit, rogando Januenses ut eum pro servitio Dei ultra mare, ad capiendam civitatem Tripoli, cum stolo galearum portarent Januenses vero, auditis precibusistius, et pro legatione Guillermi Jordanis, galeas Ix armave et promissionibusrunt, et Beltram cum militibus suis ad Tripolim portaverunt, et obsidendo civi tatem cum Beltram steterunt, donec multis machinis et magno labore civitatem sicuti fortissimi bellatores vi ceperunt b Interim Guillermus Jordani, prseliando qui mœstus erat de adventu Beltram, cotidie interdicebat ut Beltram de civitate c: triuna Ramundo privilegia Januensibus Sic codd.; Pertz corr b: b - Sygbaldum trihumpho vicecomittem complecto misionibus a V supra, p g, ann gradu a Bernardo, comite Marchiae, oriundus erat; vide b Privilegium nempe anno no concessum tomum IV, p 623, ann ( Liber h De capta Tripoli die Jurium, I, n 9; v supra,l c.) atramento rubeo et littevel po ris majusculis in manuscripto Libri j urium exscriptum tius jun (Wilh Tyr.) 1109, v Willi Tyr.

pp 10,278; III, p 536 ); Matth.Edess,Hethoum(i?V$t privilegium d Lequa, leuga arm des cr, pp 90,478); Ibn Kbaldoun (ap Rohricht

a non intromitteret, et Montem Peregrinum et campos seminatos circa montemtenebat, et nuntium suum ad Tanelerium in Antiochia misit, ut ad eum veniretet adjuvaret eum ut Beltram cum bello a civitate expellere posset Tanclerius au tem, uti mandaverat, cum militibus multis venire incepit, et, infra hoc, die una a de Beltram erant intramesses Guillermi Jordani Guiller summo inane scuerii mus illico equum ascendit,et, currendo contra scuerios, unus de scueriis saxit unam traxit et per gulam eum percussit, mortuus tam et in campo messium remansit b Beltram vero, de morte istius laetus, Montem Peregrinum tenuit, civi tatem autem Tripoli deforis et terram juxta Tripolim cum Januensibus divisit: ita quod tertiam partem intus et deforis et duas partes de Gibelleto, quas comes in se-tenuerat, Januensibus dedit, et sacramento firmavit c Raimundus paler ejus voluerunt in omnibus modis in quibus Januenses; et dixerunt, quod male de salvavit Januenses vero Gibelletum civitate Tripoli totum tenuerunt, et duas paries Ugoni Embriacoin guardia dimiserunt; ter tiam autem Ansaldo Corso, relinquerunt, et Tripolim legatos sicuti tenuerat, suos pro guardia partis eorum divisae posuerunt, et postea ad Sepulchrum Domini civitate inhoneste expulit, orationis causa ierunt Sed Beltram nuntios Januae deet sacramentum quod fecerat post terga posuit Januenses autem, a Sepulchro re deuntes, Gibelletum ordinaverunt de omnibus necessariis rebus, et praedicto Ugoni civitate guardiam haberent praeceperunt, et Januam et Ansaldo ut sapienter de cum triumpho redierunt Capto Tripoli anni currebant Domini mille cvini c - - mensium intra om.

p, quarum expugnationis, caeteris c; Sicard Cremon., Andr Dandulus,